Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2023/83, K.2023/74 Sayılı Karar - 04/05/2023

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2023/83

Karar Sayısı : 2023/74

Karar Tarihi : 4/5/2023

R.G.Tarih-Sayı : Tebliğedildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Bayburt Sulh Ceza Hâkimliği

İTİRAZIN KONUSU: 14/10/1983tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun;

A. 23/1/2008tarihli ve 5728 sayılı Kanun’un 435. maddesiyle başlığı ile birliktedeğiştirilen 143. maddesinin ikinci fıkrasının,

B. 10/11/2016tarihli ve 6758 sayılı Kanun’un 29. maddesiyle başlığı ile birlikte yeniden düzenlenen144. maddesinin dördüncü fıkrasının,

iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Davacı hakkında uygulanan idari para cezasının iptalitalebiyle açılan davada itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğukanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ

Kanun’un itiraz konusukuralların da yer aldığı;

1. 143. maddesi şöyledir:

“Kabahat oluşturan davranışlar

Madde 143 – (Değişik: 23/1/2008-5728/435 md.)

Bu Kanunun;

a) 11, 18, 19, 26, 28, 29, 54, 58 ve 89 uncu maddeleriile 9 uncu maddesinin üçüncü, 95 inci maddesinin birinci ve 102 nci maddesininikinci fıkrasına aykırı davranışta bulunanlara bin Türk Lirasından onbin TürkLirasına kadar,

b) 23, 24 ve 25 inci maddeleri ile 57 nci maddesinin sonfıkrasına aykırı davranışta bulunanlara beşyüz Türk Lirasından onbin TürkLirasına kadar,

idarî para cezası verilir.

Yukarıdaki fıkralarda belirtilenler dışında kalıp daSivil Havacılık Genel Müdürlüğünün sivil havacılığı düzenlemek maksadıylaalacağı önlemlere uymayanlara, beşyüz Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadaridarî para cezası verilir.

Bu madde hükümlerine göre idarî para cezasına kararvermeye Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürü yetkilidir.”

2. 144. maddesi şöyledir:

 “İnsansız hava araçları

Madde 144 – (Mülga: 23/1/2008-5728/578 md.; Yenidendüzenleme: 15/8/2016-KHK674/33 md.; Aynen kabul: 10/11/2016-6758/29 md.)

İnsansız hava aracı satan şirketlerin sorumlu işleticilerive yöneticileri, satılan araç bilgileri ile satın alanların kimlik bilgileriniusulüne uygun şekilde tutmak ve azami kalkış ağırlığı beşyüz gram (dahil) üzerindekiinsansız hava araçları ile ilgili bilgileri, aynı gün içinde Sivil HavacılıkGenel Müdürlüğü tarafından oluşturulan kayıt sistemine kaydetmek zorundadır. Bukayıtlar, suç işlenmesinin önlenmesi ve suç soruşturmalarında kullanılmak üzerekolluk birimleriyle paylaşılır. Bu yükümlülüğe aykırı hareket edenler ileyurtdışından bireysel olarak getirdiği veya yurtiçinde devraldığı aracı en geçüç gün içinde sisteme kaydettirmeyenlere beşbin Türk Lirası idari para cezasıverilir.

Kayıt esnasında gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar veyaveri girişi yapanlara onbin Türk Lirası idari para cezası verilir.

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığıncabelirlenen kurallara aykırı olarak veya mülki idare amirlerince belirlenenalanlar dışında insansız hava aracı uçuran kişilere bin Türk Lirasından onbinTürk Lirasına kadar idari para cezası uygulanır.

Yukarıda sayılanlar dışında kalıp da Sivil HavacılıkGenel Müdürlüğünün insansız hava araçları ile ilgili koyduğu kurallara ve bukapsamda sivil havacılığı düzenlemek maksadıyla alacağı önlemlere uymayanlarabin Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar idari para cezası verilir.

Belirlenen alanlar dışında insansız hava aracı uçuranlarauygulanacak idari para cezaları mahallin mülki idare amirince, diğer idari paracezaları ise Sivil Havacılık Genel Müdürü tarafından uygulanır.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslarİçişleri Bakanlığı ve Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığıncamüştereken çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü (İçtüzük) hükümleriuyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, RaportörAhmet Hakan SOYTÜRK tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusukanun hükümleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığınmahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesineitiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem düzenlenmiştir. Sözkonusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmakta olan mahkemenin budavada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümleriniAnayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu fıkrada sayılanbelgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceğibelirtilmiş, anılan fıkranın (b) bendinde “Başvuru kararına ilişkintutanağın onaylı örneği” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasındasayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktanyoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesitarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükmebağlanmıştır.

3. İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a)bendinde de “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği” AnayasaMahkemesine sunulacak belgeler arasında sayılmıştır.

4. Yine anılan İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvurudaeksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkinişlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2)numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yolunabaşvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engelolmadığı belirtilmiştir.

5. Bakılmakta olan davada Mahkemenin düzenlediğigerekçeli karar ile itiraz yoluna başvurduğu ancak gönderdiği belgeler arasındabaşvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneğinin bulunmadığı anlaşılmıştır.Bu itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralıfıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığındanreddi gerekir.

III. HÜKÜM

14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil HavacılıkKanunu’nun;

A. 23/1/2008tarihli ve 5728 sayılı Kanun’un 435. maddesiyle başlığı ile birlikte değiştirilen143. maddesinin ikinci fıkrasının,

B. 10/11/2016tarihli ve 6758 sayılı Kanun’un 29. maddesiyle başlığı ile birlikte yenidendüzenlenen 144. maddesinin dördüncü fıkrasının,

iptallerine karar verilmesi talebiyle yapılan itirazbaşvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemineuygun olmadığından REDDİNE 4/5/2023 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.