Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2023/84, K.2023/78 Sayılı Karar - 04/05/2023

 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2023/84

Karar Sayısı : 2023/78

Karar Tarihi : 4/5/2023

R.G.Tarih-Sayı : Tebliğedildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Kütahya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 12/4/2000tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu’nun 4/7/2012 tarihli ve 6353 sayılı Kanun’un 20. maddesiyledeğiştirilen 5. maddesinin birincifıkrasının Anayasa’nın 10., 35. ve 46. maddelerine aykırılığı ileri sürülerekiptaline ve yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesi talebidir.

OLAY: Kamulaştırmabedelinin tespiti için açılan davada itirazkonusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 5. maddesişöyledir:

 “Madde 5 –(Değişik: 4/7/2012-6353/20 md.)

OSB, müteşebbis heyetin veya genel kurulun vereceği kararüzerine yönetim kurulunun başvurusu üzerine Bakanlıkça verilen kamu yararıkararı ve sınırları belirlenmiş yetki çerçevesinde kamulaştırma işlemleri (…) yaptırabilen bir özel hukuk tüzel kişiliğidir. (Ekcümle : 20/2/2014-6525/21 md.) OSB; kamulaştırma işlemlerini Valilik, İlÖzel İdaresi, Belediye veya Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınayaptırabilir.

 (Ek birinci ve ikinci cümleler: 18/6/2017-7033/41 md.) OSB adına kamulaştırma yapacak idare, 2942 sayılıKamulaştırma Kanunu uyarınca oluşturacağı kıymet takdir ve uzlaşmakomisyonlarında OSB’den en az bir üyenin görevlendirilmesini ister. Tanınacaksüre zarfında görevlendirme yapılmaması hâlinde, ilgili idare, komisyonüyelerinin tamamını kendi bünyesinden seçer. Arazinin mülkiyetininedinilmesinde yapılan masraflar ile arazi bedeli ödeme yükümlülüğü OSB tüzelkişiliğine aittir.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü (İçtüzük) hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör İsmail EmrahPERDECİOĞLU tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanunhükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurulardaizlenecek yöntem belirlenmiştir. Anılan maddenin (1) numaralı fıkrasında birdavaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veyaCumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlindeveya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğukanısına varması durumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesinebağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; söz konusufıkranın (a) bendinde de “İptali istenen kuralların Anayasanın hangimaddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı”Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4)numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygunolmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.

3. İçtüzük’ün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendindeitiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçeli kararında Anayasa’ya aykırılığıileri sürülen hükümlerin her birinin Anayasa’nın hangi maddelerine hanginedenlerle aykırı olduğunu ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkçagöstermesi gerektiği, (2) numaralı fıkrasında da itiraz başvurusunda gerekçelibaşvuru kararının aslının Anayasa Mahkemesine sunulacağı ifade edilmiştir.

4. Anılan İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde ise Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvurudaeksikliklerin bulunduğu tespit edilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde esasincelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği belirtilmiştir.

5. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkeme tarafından gerekçeli başvurukararının sunulmadığı tespit edilmiştir.

6. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2)numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan başvurunun anılan Kanun’un 40.maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından reddigerekir.

III. HÜKÜM

12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize SanayiBölgeleri Kanunu’nun 4/7/2012 tarihli ve 6353 sayılı Kanun’un 20. maddesiyledeğiştirilen 5. maddesinin birinci fıkrasının iptaline ve yürürlüğünündurdurulmasına karar verilmesi talebiyleyapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 4/5/2023tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.