ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2024/107
Karar Sayısı : 2024/109
Karar Tarihi : 30/5/2024
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi
İTİRAZIN KONUSU:9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 3/7/1940 tarihli ve3890 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle değiştirilen 206. maddesinin 28/2/2018tarihli ve 7101 sayılı Kanun’un 5. maddesiyle değiştirilen birinci fıkrasınınikinci cümlesinde yer alan “…muayyen eşya ve akardan alınması lazım gelenresim ve vergi, rehinli alacaklardan sonra gelir.” ibaresinin Anayasa’nın2., 5., 10., 35. ve 73. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline kararverilmesi talebidir.
OLAY: Sıracetveline yönelik şikâyet hakkında ilk derece mahkemesince verilen kararınistinaf incelemesinde itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısınavaran Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un 206. maddesinin itiraz konusu kuralın da yeraldığı birinci fıkrası şöyledir:
“(Değişik birinci fıkra: 28/2/2018-7101/5 md.) Alacaklarırehinli olan alacaklıların satış tutarı üzerinde rüçhan hakları vardır. Gümrükresmi ve akar vergisi gibi Devlet tekliflerinden muayyen eşya ve akardanalınması lazım gelen resim ve vergi, rehinli alacaklardan sonra gelir.”
II. İLK İNCELEME
1.Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ömer GEDİK tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2.30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ilerisürülmesi” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluylayapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir.
3. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davayabakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığıkararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varmasıdurumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak AnayasaMahkemesine göndereceği belirtilmiş; anılanfıkranın (a) bendinde “İptali istenen kuralların Anayasanın hangimaddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı” ve (b) bendinde “Başvuru kararına ilişkintutanağın onaylı örneği” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasındasayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasındaise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itirazbaşvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizingerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
4. Anılan İçtüzük’ün 46.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde itiraz yoluna başvuranmahkemenin gerekçeli kararında Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülen hükümlerinher birinin Anayasa’nın hangi maddelerine hangi nedenlerle aykırı olduğunu ayrıayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça göstermesi gerektiği, (2) numaralıfıkrasında da itiraz başvurusunda gerekçeli başvuru kararının aslının AnayasaMahkemesine sunulacağı ifade edilmiştir.
5. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde de Anayasa Mahkemesinceyapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesihâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurununreddine karar verileceği, (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarıncaverilen kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarakyeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
6. Anılan hükümlere göre itirazbaşvurusunda bulunan Mahkeme tarafından başvurukararına ilişkin tutanak ile gerekçeli başvuru kararının ayrı ayrı Anayasa Mahkemesine sunulması gerekmektedir.
7. Yapılan incelemede dosya kapsamındabulunan 24/4/2024 tarihli “Tutanak ve AraKarar” başlıklı belgenin başvuru kararına ilişkin tutanak niteliğindeolduğu ve bu belge dışında ayrı bir gerekçeli başvuru kararının sunulmadığıanlaşılmıştır.
8. Açıklanan nedenle 6216sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile İçtüzük’ün46. maddesinin (2) numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan başvurunun anılanKanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından reddi gerekir.
III. HÜKÜM
9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun3/7/1940 tarihli ve 3890 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle değiştirilen 206.maddesinin 28/2/2018 tarihli ve 7101 sayılı Kanun’un 5. maddesiyle değiştirilenbirinci fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “…muayyen eşya ve akardan alınması lazım gelenresim ve vergi, rehinli alacaklardan sonra gelir.” ibaresinin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itirazbaşvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 30/5/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR