Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2024/120, K.2024/121 Sayılı Karar - 27/06/2024

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2024/120

Karar Sayısı : 2024/121

Karar Tarihi : 27/6/2024

R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Aydın 3. Asliye Ceza Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 31/3/2011tarihli ve 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’un18. maddesinin Anayasa’nın 23. ve 38.maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Seyirdenyasaklanma tedbirine uymama suçundan açılan ceza davasında itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırıolduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİİSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un itiraz konusu 18. maddesişöyledir:

 “Seyirdenyasaklanma

MADDE 18 – (1)Kişinin, bu Kanunda tanımlanan veya yollamada bulunulan ilgili kanunlardakisuçlardan dolayı mahkemece kurulan hükümde, hakkında güvenlik tedbiri olarakspor müsabakalarını seyirden yasaklanmasına karar verilir. Seyirden yasaklanmaibaresinden kişinin müsabakaları ve antrenmanları izlemek amacıyla müsabaka,antrenman ve seyir alanlarına girişinin yasaklanması anlaşılır. Hükmünkesinleşmesiyle infazına başlanan seyirden yasaklanma yaptırımının süresicezanın infazı tamamlandıktan itibaren bir yıl geçmesiyle sona erer. Bugüvenlik tedbirine ceza verilmesine yer olmadığı kararı ile birliktehükmedilmesi halinde, hükmün kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl geçmesiylebu güvenlik tedbirinin uygulanmasına son verilir. Güvenlik tedbiri olarak spormüsabakalarını seyirden yasaklama kararı 25/5/2005 tarihli ve 5352 sayılı AdliSicil Kanunu hükümlerine göre kaydedilir. (Ek cümle:4/7/2019-7182/13 md.)Bu fıkradaki bir yıllık süreler, ikinci kez seyirden yasaklanma yaptırımınakarar verildiğinde üç yıl; üçüncü kez seyirden yasaklanma yaptırımına kararverildiğinde ise beş yıl olarak uygulanır.

 (2) Bu madde hükümleri, taraftar gruplarınca sporalanlarının dışında işlenen kasten yaralama, hakaret veya tehdit içerentezahürat ve mala zarar verme suçları bakımından da uygulanır.

 (3) Bu madde kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturmabaşlatılması halinde şüpheli hakkında spor müsabakalarını seyirden yasaklamatedbiri derhal uygulamaya konulur. Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı,kovuşturma evresinde mahkeme tarafından bu tedbirin kaldırılmasına kararverilmediği takdirde bu yasağın uygulanmasına koruma tedbiri olarak devamedilir.

 (4) Koruma tedbiri olarak uygulanan ve güvenlik tedbiriolarak hükmedilen spor müsabakalarını seyirden yasaklama tedbirine ilişkinbilgiler Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde tutulan bu amaca özgü elektronikbilgi bankasına derhal kaydedilir. Bu bilgi bankasına spor kulüplerinin vefederasyonların erişimi sağlanır. Yasaklanan kişilere ilişkin bilgiler, ilgilispor kulüplerine ve yurt dışında yapılacak müsabaka öncesinde müsabakanınyapılacağı ülkenin yetkili mercilerine bildirilir.

(5) Koruma tedbiri olarak uygulanan spor müsabakalarınıseyirden yasaklanma tedbiri;

a) Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafındankaldırılmasına karar verilmesi,

b) Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi,

c) Sanık hakkında beraat veya düşme kararı verilmesi,

halinde derhal kaldırılır. (Ek cümle:4/7/2019-7182/13 md.) Bu kararlarCumhuriyet başsavcılığı veya mahkemelerce işlemi yapan kolluk birimine derhâlbildirilir ve kollukça elektronik bilgi bankasına işlenir.

 (6) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine, hükmünaçıklanmasının geri bırakılmasına, hapis cezası yerine seçenek yaptırım olaraktedbire veya hapis cezasının ertelenmesine karar verilmesi halinde, kararınkesinleştiği tarihten itibaren; önödeme halinde ise, önödemede bulunulduğutarihten itibaren, bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklamatedbirinin uygulanmasına devam edilir.

 (7) Alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisindeolduğu açıkça anlaşılan kişi, müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına alınmaz.Bu şekilde belirtilen alanlara giren ve dışarı çıkmamakta ısrar eden kişi zorkullanılarak dışarı çıkarılır ve bu madde hükümlerine göre bir yıl süreyle spormüsabakalarını seyirden yasaklanır.

 (8) Bu madde hükümlerine göre spormüsabakalarını seyirden yasaklanan kişi, yasaklama kararının sebebini oluşturanfiilin işlendiği müsabakanın tarafı olan ve taraftarı olduğu takımın katıldığıspor müsabakalarının yapılacağı gün, yurt içinde bulunduğu takdirde,müsabakanın başlangıç saatinde ve bundan bir saat sonra bulunduğu yere en yakıngenel kolluk birimine başvurmakla yükümlüdür. (Ek cümle:4/7/2019-7182/13 md.) Buyükümlülüğün takibi amacıyla kolluk birimlerince biyometrik yöntemler dekullanılabilir.

 (9) Sekizinci fıkradaki yükümlülüğe aykırı hareket edenkişi, her bir müsabaka için yirmibeş günden az olmamak üzere adli para cezasıile cezalandırılır.

 (10) Bu Kanun hükümlerine göre hakkında güvenlik tedbiriolarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanma kararı verilen kişi, yasaksüresince spor kulüplerinde ve federasyonlarda ve taraftar derneklerindeyönetici olamaz; spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarakgörev yapamaz.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hüseyin OzanADIYAMAN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmüokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. 30/3/2011 tarihli ve6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un“Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40.maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecekyöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davayabakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığıkararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varmasıdurumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak AnayasaMahkemesine göndereceği hükme bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde de “İptaliistenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayangerekçeli başvuru kararının aslı” Mahkemeye gönderilecek belgeler arasındasayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekildedayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının AnayasaMahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceğihükme bağlanmıştır.

3. Anılan İçtüzük’ün 46.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde itiraz yoluna başvuranMahkemenin gerekçeli kararında; Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülenhükümlerin her birinin Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırıolduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiğiifade edilmiştir.

4. İçtüzük’ün49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde de Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerinbulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esasincelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralıfıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuranmahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığıbelirtilmiştir.

5. Yapılan incelemedebaşvuru kararında itiraz konusu kuralın genel ifadelerle Anayasa’yaaykırılığının ileri sürüldüğü, kuralın hangi fıkralarının ya da bentlerininAnayasa’nın hangi maddelerine aykırı olduğunun ayrı ayrı ve açıkçabelirtilmediği anlaşılmıştır.

6. Açıklanan nedenlerle6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ileİçtüzük’ün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun; 6216 sayılıKanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından reddi gerekir.

III. HÜKÜM

31/3/2011 tarihli ve 6222 sayılı Sporda Şiddet veDüzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’un 18. maddesinin iptaline karar verilmesitalebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin(4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 27/6/2024 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.