ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2024/137
Karar Sayısı : 2024/133
Karar Tarihi : 23/7/2024
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara BölgeAdliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
İTİRAZIN KONUSU: A. 23/10/2014 tarihli ve 6563 sayılı Elektronik TicaretinDüzenlenmesi Hakkında Kanun’un 1/7/2022 tarihli ve 7416 sayılı Kanun’un 3.maddesiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 9. maddesinin (1) numaralı fıkrasının,
B. 7/11/2013tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 48. maddesine24/3/2022 tarihli ve 7392 sayılı Kanun’un 7. maddesiyle eklenen (6) numaralıfıkranın (d) bendinde yer alan “…ile 11 inci ve 15 inci maddelerde yer alanhakların kullanımı…” ibaresinin,
Anayasa’nın 2., 10., 13., 36. ve 172. maddelerine aykırılığıileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir.
OLAY: Ayıplı malnedeniyle uğranılan manevi zararın tazmini talebiyle açılan davanın istinaf aşamasındaitiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleriiçin başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ
A. 6563 sayılıKanun’un 9. maddesinin itiraz konusu (1) numaralı fıkrası şöyledir:
“(1) Diğer kanunlarda aksine hükümbulunmadıkça, aracı hizmet sağlayıcı, hizmet sağlayıcı tarafından sunulaniçerik ve içeriğe konu mal veya hizmetle ilgili hukuka aykırı hususlardansorumlu değildir.”
B. 6502 sayılıKanun’un 48. maddesinin itiraz konusu kuralın da yer aldığı (6) numaralıfıkrası şöyledir:
“(6) (Ek:24/3/2022-7392/7 md.) Aracı hizmet sağlayıcısıolarak faaliyet gösterenler aracılık ettikleri mesafeli sözleşmelere ilişkinolarak;
a) Tüketiciye ön bilgilendirmenin yapılmasından,teyidinden ve ispatından satıcı veya sağlayıcı ile birlikte müteselsilen,
b) Veri girişinin satıcı veya sağlayıcı tarafındanyapıldığı durumlar hariç olmak üzere, yönetmelikle belirlenen önbilgilendirmede bulunması zorunlu hususlardaki eksikliklerden,
c) Bu maddede yer alan hususlardan dolayı tüketicilerinsatıcı veya sağlayıcılar ile yaptıkları işlemlere ilişkin kayıtlarıntutulmasından ve istenilmesi hâlinde bu bilgilerin ilgili kamu kurum vekuruluşları ile tüketicilere verilmesinden,
ç) Satıcı veya sağlayıcı ile yaptıkları aracılıkhizmetine ilişkin sözleşmeye aykırı uygulamaları nedeniyle satıcı vesağlayıcıların bu madde hükümlerine aykırı davranmasına sebep oldukları her birişlemden,
d) Satıcı veya sağlayıcı adına bedel tahsil etmesihâlinde, mal veya hizmetin tüketiciye teslim veya ifası sonrası bedelinsatıcıya veya sağlayıcıya aktarıldığı durumlar ile 11 inci ve 15 incimaddelerde yer alan hakların kullanımı hariç olmak üzere teslim veya ifaile cayma hakkına ilişkin yükümlülüklerden satıcı veya sağlayıcı ile birliktemüteselsilen,
e) Satıcı veya sağlayıcı onayı olmaksızın düzenlediklerikampanyalı, promosyonlu veya indirimli satışlarda, sözleşmenin hiç ya da gereğigibi ifa edilmemesinden,
f) Ön bilgilendirmede yer alan hususlar ile reklamlarındayer alan bilgilerin uyumlu olmasından ve ispatından,
sorumludur.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Muhammed NuriÖZGÜR tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığınmahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesineitiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem düzenlenmiştir. Sözkonusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmakta olan mahkemenin budavada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümleriniAnayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılıkiddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu fıkrada sayılan belgeleridizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği belirtilmiş; anılanfıkranın (b) bendinde “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği”Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4)numaralı fıkrasında ise yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının AnayasaMahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceğihükme bağlanmıştır.
3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralıfıkrasının (a) bendinde de “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylıörneği” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasında sayılmıştır.
4. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının(b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvurudaeksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkinişlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2)numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yolunabaşvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engelolmadığı belirtilmiştir.
5. Bakılmakta olan davada Mahkemenin gerekçeli karar ileitiraz yoluna başvurduğu ancak gönderilen belgeler arasında başvuru kararınailişkin düzenlenen tutanağın onaylı örneğinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Buitibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
6. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralıfıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığındanreddi gerekir.
III. HÜKÜM
A. 23/10/2014 tarihli ve 6563 sayılı Elektronik Ticaretin DüzenlenmesiHakkında Kanun’un 1/7/2022 tarihli ve 7416 sayılı Kanun’un 3. maddesiylebaşlığı ile birlikte değiştirilen 9. maddesinin (1) numaralı fıkrasının,
B. 7/11/2013tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 48. maddesine24/3/2022 tarihli ve 7392 sayılı Kanun’un 7. maddesiyle eklenen (6) numaralıfıkranın (d) bendinde yer alan “…ile 11 inci ve 15 inci maddelerde yer alanhakların kullanımı…” ibaresinin,
iptallerine karar verilmesi talebiyle yapılan itirazbaşvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 23/7/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR