ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2024/143
Karar Sayısı : 2024/137
Karar Tarihi : 23/7/2024
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Kandıra Sulh Hukuk Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 11/1/2011tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 347. maddesinin birincifıkrasının üçüncü cümlesinin Anayasa’nın 10., 13., 35. ve 48. maddelerine aykırılığıileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Kiralananıntahliyesine ilişkin davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğukanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 347. maddesişöyledir:
“1. Genel olarak
MADDE 347- Konutve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresininbitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynıkoşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır. Kiraya veren, sözleşme süresininbitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak, on yıllık uzama süresisonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üçay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizinsözleşmeye son verebilir.
Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde, kiracı her zaman,kiraya veren ise kiranın başlangıcından on yıl geçtikten sonra, genel hükümleregöre fesih bildirimiyle sözleşmeyi sona erdirebilirler.
Genel hükümlere göre fesih hakkının kullanılabileceğidurumlarda, kiraya veren veya kiracı sözleşmeyi sona erdirebilir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hilal YAZICItarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın “Anayasaya aykırılığın diğermahkemelerde ileri sürülmesi” başlıklı 152. maddesinin dördüncü fıkrasında “AnayasaMahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetedeyayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığıiddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.” denilmiştir. 30/3/2011 tarihli ve6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlığını taşıyan 41. maddesinin (1)numaralı fıkrasında da “Mahkemenin işin esasına girerek verdiği retkararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanunhükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz.” hükmüneyer verilmiştir.
3. 6098 sayılı Kanun’un 347. maddesinin birincifıkrasının itiraz konusu üçüncü cümlesi, başka bir itiraz başvurusunun konusuolarak esastan incelenmiş ve anılan cümleye yönelik iptal talebi AnayasaMahkemesinin 7/9/2016 tarihli ve E.2015/102, K.2016/151 sayılı kararıylareddedilmiştir. Söz konusu karar 18/10/2016 tarihli ve 29861 sayılı Resmî Gazete’deyayımlanmıştır. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek reddedilen itirazkonusu kural hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için önceki kararınResmî Gazete’de yayımlandığı 18/10/2016 tarihinden başlayarak geçmesi gerekenon yıllık süre henüz dolmamıştır.
4. Açıklanan nedenle başvurunun Anayasa’nın 152.maddesinin dördüncü fıkrası ve 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralıfıkrası gereğince reddi gerekir.
III. HÜKÜM
11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun347. maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesine yönelik itiraz başvurusununAnayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE 23/7/2024 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR