ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2024/198
Karar Sayısı : 2024/194
Karar Tarihi : 4/12/2024
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Gaziosmanpaşa 10. Asliye Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4/12/2004tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na 7/11/2024 tarihli ve 7531sayılı Kanun’un 18. maddesiyle eklenen geçici 7. maddenin (1) numaralıfıkrasının Anayasa’nın 38. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline kararverilmesi talebidir.
OLAY: Hakaret suçundan açılan davada itirazkonusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı geçici 7.maddesi şöyledir:
“Geçici Madde 7- (Ek:7/11/2024-7531/18 md.)
(1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 5237 sayılı Kanunun73 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğegirdiği tarih itibarıyla soruşturma veya kovuşturma evresine geçilmiş dosyalarbakımından uygulanmaz.
(2) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıylasoruşturma veya kovuşturma evresinde bulunan dosyalar bakımından bu maddeyiihdas eden Kanunla 253 üncü maddenin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklik ve5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin altıncı fıkrasında yapılan değişiklikuygulanmaz. Bu dosyalar, 253 üncü maddenin üçüncü fıkrasının değişikliktenönceki hükümlerine göre sonuçlandırılır.
(3) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, 253 üncü maddeninyirmidördüncü fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihten önce yapılan uzlaştırmacı yazılı sınavlarında başarılı olanlarhakkında uygulanmaz. Bu kişiler, diğer koşulları taşımaları halindeuzlaştırmacı siciline ve listelerine kaydedilebilir.
(4) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 254üncü maddenin ikinci fıkrası uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasınakarar verilen dosyalar bakımından bu maddeyi ihdas eden Kanunla 254 üncümaddenin ikinci fıkrasında yapılan değişiklik uygulanmaz. Bu dosyalar, 254 üncümaddenin ikinci fıkrasının değişiklikten önceki hükümlerine göresonuçlandırılır”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ahmet HakanSOYTÜRK tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmüokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyleuygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümleriniAnayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümleriniptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeleruyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elindeyöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması, iptalitalep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kuralise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunlarınçözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacaknitelikte bulunan kurallardır.
3. İtiraz konusu kural 5271 sayılı Kanun’un geçici 7.maddesini ihdas eden Kanun’la 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk CezaKanunu’nun 73. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yapılan düzenlemenin, 5271sayılı Kanun’un geçici 7. maddesinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla soruşturmaveya kovuşturma evresine geçilmiş dosyalar bakımından uygulanmayacağınıöngörmektedir. 5237 sayılı Kanun’un 73. maddesinin (2) numaralı fıkrasına, sözkonusu geçici 7. maddeyi ihdas eden 7531 sayılı Kanun’la ikinci cümle eklenmişolup anılan cümleyle soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olanhakaret suçu bakımından şikâyet süresinin, her ne suretle olursa olsun fiilingerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemeyeceği hükme bağlanmıştır. Ancakitiraz konusu kural uyarınca soruşturma veya kovuşturma evresine geçilmişdosyalar bakımından azami iki yıllık şikâyet süresi aranmayacaktır.
4. Bakılmakta olandavaya konu suçun işlendiği tarih ile şikâyet tarihi dikkate alındığında 5237sayılı Kanun’un 73. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yapılan düzenlemeninbaşvuruya konu yargılamada şikâyet kurumunun hüküm ve sonuçları bakımındanherhangi bir farklılığa yol açmayacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla kural, bakılmaktaolan davadaki uyuşmazlığın çözümünde olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacaknitelikte değildir.
5. Açıklanan nedenlebakılmakta olan davada uygulanma imkânı bulunmayan kurala ilişkin başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
III. HÜKÜM
4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza MuhakemesiKanunu’na 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanun’un 18. maddesiyle eklenen geçici7. maddenin (1) numaralı fıkrasının itiraz başvurusunda bulunan Mahkemeninbakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemeninyetkisizliği nedeniyle REDDİNE 4/12/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI