ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2024/28
Karar Sayısı : 2024/24
Karar Tarihi : 1/2/2024
R.G.Tarih-Sayı : Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Burdur Ağır Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerininİnfazı Hakkında Kanun’a 14/7/2023 tarihli ve 7456 sayılı Kanun’un 15.maddesiyle eklenen geçici 10. maddenin (2) numaralı fıkrasının Anayasa’nın 2.,10. ve 40. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesitalebidir.
OLAY: Denetimli serbestliğe ayrılma talebinin reddine yönelikkarara karşı yapılan itiraz incelemesinde itirazkonusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı geçici 10.maddesi şöyledir:
“Geçici Madde 10- (Ek: 14/7/2023-7456/15 md.)
(1) 31/7/2023 tarihi itibarıyla geçici 9 uncu maddeninbeşinci fıkrası uyarınca Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle izinde bulunanhükümlüler, izin bitimini takip eden onbeş gün içinde infaz işlemlerinin devamettiği kurumlara dönmek zorundadır.
(2) 31/7/2023 tarihi itibarıyla geçici 9 uncu maddeninbeşinci fıkrası uyarınca Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle izinde bulunan veilgili mevzuat uyarınca cezalarının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmaksuretiyle infazına beş yıl ve daha az süre kalan hükümlülerin talebiaranmaksızın, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmınındenetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına infaz hakimi tarafındankarar verilebilir.
(3) Yukarıdaki fıkralar uyarınca, izinden dönecekhükümlüler ile hakkında denetimli serbestlik kararı verilecek hükümlülereilişkin hususlar, Adalet Bakanlığının resmî internet sitesinde duyurulur.
(4) 105/A maddesi kapsamında denetimli serbestliktedbiri uygulanmak suretiyle cezası infaz edilip geçici 9 uncu maddenin beşincifıkrası uyarınca Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle 31/7/2023 tarihiitibarıyla izinde bulunan hükümlüler, koşullu salıverilme tarihine kadar olansüreleri 105/A maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen yükümlülüklere tabiolmadan geçirirler.
(5) Geçici 9 uncu maddenin altıncı fıkrası uyarınca açıkceza infaz kurumuna gönderilen hükümlüler, 31/7/2023 tarihi itibarıyla açıkceza infaz kurumuna ayrılmış sayılır.
(6) Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü KısımDördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar, TerörleMücadele Kanunu kapsamına giren suçlar ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenensuçlar hariç olmak üzere, 31/7/2023 tarihi itibarıyla kapalı ceza infazkurumlarında bulunan hükümlülerden, toplam hapis cezası on yıldan az ise birayını, on yıl ve daha fazla ise üç ayını bu kurumlarda geçirip ilgili mevzuatuyarınca açık ceza infaz kurumlarına ayrılmasına üç yıl veya daha az süre kalanlar,bu şartların oluştuğu tarih itibarıyla açık ceza infaz kurumlarına ayrılabilir.Bu hükümlüler ile 31/7/2023 tarihinde geçici 9 uncu maddenin altıncı fıkrasıkapsamında açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler, talepleri hâlinde enaz üç ay açık ceza infaz kurumunda kalmış olmak şartıyla ilgili mevzuatuyarınca cezaların denetimli serbestlik tedbiri altında infazı uygulamasındanüç yıl erken yararlandırılır.
(7) Altıncı fıkra hükümleri 31/7/2023 tarihi itibarıyla;
a) Hapis cezasının infazı 16, 16/A ve 17 nci maddelerikapsamında ertelenmiş olan,
b) Hapis cezasının infazı durdurulmuş olan,
hükümlüler hakkında da uygulanır.
(8) Koşullu salıverilmenin geri alınması nedeniyle31/7/2023 tarihi itibarıyla cezası aynen infaz edilen veya ikinci defa mükerrirolup 31/7/2023 tarihi itibarıyla bu cezanın infazı için ceza infaz kurumundabulunan hükümlülerin bu cezalarının infazı bakımından altıncı fıkra hükümleriuygulanmaz. Bu hükümlülerin 31/7/2023 tarihi itibarıyla kesinleşmiş ancak infazedilmemiş diğer hapis cezaları bakımından altıncı fıkra hükümleri uygulanır.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Abdullah ATAYtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi”başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacakbaşvurularda izlenecek yöntem düzenlenmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralıfıkrasında bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanunveya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesihâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddiolduğu kanısına varması durumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesinebağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği belirtilmiş; anılan fıkranın (b)bendinde “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği” AnayasaMahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise yöntemine uygun olmayan itirazbaşvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizingerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. İçtüzük’ün 46.maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendinde de “Başvuru kararına ilişkintutanağın onaylı örneği” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasındasayılmıştır.
4. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemedebaşvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yolunailişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine kararverileceği, (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilenkararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yenidenbaşvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
5. Bakılmakta olan davada Mahkemeningerekçeli karar ile itiraz yoluna başvurduğu ancak gönderilen belgeler arasındabaşvuru kararına ilişkin düzenlenen tutanağın onaylı örneğinin bulunmadığıanlaşılmıştır. Bu itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucunaulaşılmıştır.
6. Açıklanan nedenle 6216sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile İçtüzük’ün46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılanbaşvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğinceyöntemine uygun olmadığından reddi gerekir.
III. HÜKÜM
13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve GüvenlikTedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’a 14/7/2023 tarihli ve 7456 sayılı Kanun’un15. maddesiyle eklenen geçici 10. maddenin (2) numaralı fıkrasının iptalinekarar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 1/2/2024 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE