Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2024/50, K.2024/50 Sayılı Karar - 22/02/2024

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2024/50

Karar Sayısı : 2024/50

Karar Tarihi : 22/2/2024

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Hassa Sulh Hukuk Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 9/6/1932tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 121. maddesinin Anayasa’nın 13.ve 35. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Ortaklığın giderilmesi talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralınAnayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un itiraz konusu kuralın da yeraldığı 121. maddesi şöyledir:

 “Paraya çevirmenin diğer tarzı. İştirak halindemülkiyet hisseleri:

Madde 121 – Bir intifa hakkı veya taksim edilmemiş birmiras veya bir şirket yahut iştirak halinde tasarruf olunan bir mal hissesigibi yukarki maddelerde gösterilmeyen başka nevi malların satılmasılazımgelirse icra memuru satışın nasıl yapılacağını icra mahkemesinden sorar.

İcra mahkemesi, yerleşim yerleri malüm olan alakadarlarıdavet ve gelenlerini dinledikten sonra açık artırma yaptırabileceği gibi satışiçin bir memur da tayin edebilir, yahut iktiza eden diğer bir tedbiri alabilir.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Fatih TORUNtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu dava sebebiyleuygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümleriniAnayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümleriniptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeleruyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elindeyöntemince açılmış ve mahkemenin görev kapsamına giren bir davanın bulunması,iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacakkural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunlarınçözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacaknitelikte bulunan kurallardır.

3. Başvuru kararında 2004 sayılı Kanun’un 121. maddesininiptali talep edilmiştir.

4. İtiraz konusu kuralla bir intifa hakkı veya taksimedilmemiş bir miras veya bir şirket yahut iştirak hâlinde tasarruf olunan birmal hissesi gibi anılan Kanun’un diğer maddelerinde gösterilmeyen başka türmalların satılması gerektiğinde icra memurunun satışın nasıl yapılacağını icramahkemesinden soracağı, icra mahkemesinin, yerleşim yerleri belirli olan ilgilileridavet edip gelenleri dinledikten sonra açık artırma yaptırabileceği gibi satışiçin bir memur da tayin edebileceği yahut gereken diğer bir tedbiri alabileceğihükme bağlanmıştır.

5. Bakılmakta olan dava Samandağ İcra Hukuk Mahkemesitarafından itiraz konusu kural uyarınca davacıya tanınan dava açma yetkisininkullanımı suretiyle açılmıştır. Diğer bir ifadeyle kural bakılmakta olan davaöncesinde Samandağ İcra Hukuk Mahkemesince görülen davada uygulanmıştır. Buitibarla bakılmakta olan dava öncesinde uygulanmış kuralın başvuran Mahkemedegörülmekte olan davada uygulanma imkânı bulunmamaktadır.

6. Açıklanan nedenle bakılmakta olan davada uygulanmaimkânı bulunmayan kurala ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniylereddi gerekir.

III. HÜKÜM

9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 121.maddesinin itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davadauygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyleREDDİNE 22/2/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.