Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2024/64, K.2024/76 Sayılı Karar - 14/03/2024

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2024/64

Karar Sayısı : 2024/76

Karar Tarihi : 14/3/2024

R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesi

İTİRAZIN KONUSU: 1/6/1989tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli MaliMüşavirlik Kanunu’nun 50. maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesinde yeralan “Maliye Bakanlığının uygun görüşü alındıktan sonra…” ibaresinin “yönetmelikdeğişikliğine dayanak alınan bentler” yönünden Anayasa’nın 135. maddesine aykırılığı ileri sürülerekiptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: YeminliMali Müşavirler Odaları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Taslağı’nın bazı maddelerinin Hazine ve MaliyeBakanlığınca uygun görülmemesi yönündeki işlemin iptali talebiyle açılan davadaitiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptaliiçin başvurmuştur.

I. İPTALİİSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un itiraz konusu kuralın da yeraldığı 50. maddesi şöyledir:

“Yönetmelikler

Madde 50- Bu Kanunla ilgili olarakaşağıda belirtilen hususlar çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir.

a) Serbest muhasebeci mali müşavirlik veyeminli mali müşavirliğe ait çalışma usul ve esasları.

b) 7 nci maddeye göre sınav için teşekkülettirilecek komisyonun çalışma usulleri, sınav esasları, sınavın konuları,serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında çalışmaşekli, süresi (staj) ile ilgili diğer hususlar.

c) Yeminli mali müşavirlerin tasdikişlerine dair işlemler.

d) Müracaat usulleri.

e) Ruhsat verilmesi ve unvanınkullanılması.

f) Üye kayıt defteri, meslek kütüğü vemeslek sicil numarası.

g) Üye aidatları.

h) Taşınmaz mallara sahip olma.

i) Müşavirlik ve muhasebecilik ücretininesasları.

j) Meslek mensuplarınca tutulacak defterve kayıtlar ile bunların bildirim mecburiyeti.

k) Disiplin kovuşturması yapılmasıkonusunda karar verecek merci, disiplin cezalarını vermeye yetkili merciler,disiplin cezalarına karşı yapılacak itirazın usul ve şartları ve disiplinleilgili diğer hususlar.

l) Oda ve birlik personelinin istihdamıve özlük hakları ile ilgili hususlar.

m) Kanunun uygulaması ile ilgili diğerhususlar.

n) Değerlendirme ve sınavkomisyonlarının çalışma usul ve esasları, bunların kimlerden oluşacağı,nerelerde ve ne zaman çalışmaya başlayacakları ve diğer hususlar.

a, b, c, j, k, l, m bentlerinde belirtilen yönetmeliklerOdalar Birliğince birliğin kurulmasından itibaren bir yıl içinde hazırlanır. MaliyeBakanlığının uygun görüşü alındıktan sonra Resmi Gazete'de yayımlanır.

(n) bendinde belirtilen yönetmelik en geç altı ay içindeMaliye Bakanlığınca, diğer yönetmelikler Birlikçe, Birliğin kurulmasındanitibaren altı ay içinde çıkarılır.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cem GÜNDOĞDUtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. 30/3/2011 tarihli ve6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurulardaizlenecek yöntem belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davayabakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığıkararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varmasıdurumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak AnayasaMahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde de “İptaliistenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayangerekçeli başvuru kararının aslı” Mahkemeye gönderilecek belgeler arasındasayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekildedayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının AnayasaMahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceğihükme bağlanmıştır.

3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde itiraz yolunabaşvuran Mahkemenin gerekçeli kararında; Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülenhükümlerin her birinin Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırıolduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiğiifade edilmiştir.

4. Anılan İçtüzük’ün49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde de Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerinbulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esasincelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralıfıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuranmahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığıbelirtilmiştir.

5. Yapılan incelemedebaşvuru kararında itiraz konusu kuralın “yönetmelik değişikliğine dayanak alınan bentler” yönünden belirsiz ve genel bir anlatımla Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülmüş vehangi bentler yönünden kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu açıkça belirtilmemiştir.Söz konusu belirsizlik sebebiyle başvuru kararında açıklanan gerekçelerin hangibentler yönünden ileri sürüldüğü de anlaşılamamaktadır. Dolayısıyla başvurukararının 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendianlamında bir gerekçeli başvuru kararı niteliğini haiz bulunmadığı sonucunavarılmıştır.

6. Açıklanan nedenlerle6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırıolduğu anlaşılan itiraz başvurusunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4)numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeyegeçilmeksizin reddi gerekir.

III. HÜKÜM

1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci MaliMüşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun 50. maddesinin ikincifıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “Maliye Bakanlığının uygun görüşüalındıktan sonra…” ibaresinin “yönetmelik değişikliğine dayanak alınanbentler” yönünden iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itirazbaşvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 14/3/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.