Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2024/76, K.2024/84 Sayılı Karar - 04/04/2024

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2024/76

Karar Sayısı : 2024/84

Karar Tarihi : 4/4/2024

R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun 334. maddesinin (2) numaralı fıkrasının Anayasa’nın 10. ve 36.maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Katkarşılığı eser sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil davasında itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısınavaran Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un itiraz konusu kuralın da yeraldığı 334. maddesi şöyledir:

 “Adliyardımdan yararlanacak kişiler

MADDE 334 – (1) Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zorduruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veyatamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçicihukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktanyoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler.

 (2) Kamuya yararlı dernek ve vakıflar, iddia vesavunmalarında haklı göründükleri ve mali açıdan zor duruma düşmeden gerekligiderleri kısmen veya tamamen ödeyemeyecek durumda oldukları takdirde adliyardımdan yararlanabilirler.

 (3) Yabancıların adli yardımdan yararlanabilmeleriayrıca karşılıklılık şartına bağlıdır.”

II. İLK İNCELEME

1.Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Sümeyye KOCAMAN tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. 30/3/2011 tarihlive 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurulardaizlenecek yöntem düzenlenmiştir. Anılan maddenin (1) numaralı fıkrasına görebir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veyaCumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlindeveya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğukanısına varması durumunda bu fıkrada sayılanbelgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceğibelirtilmiş; söz konusu fıkranın (b) bendinde “Başvuru kararınailişkin tutanağın onaylı örneği” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgelerarasında sayılmıştır.

3. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise yöntemine uygunolmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.

4. Anılan içtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralıfıkrasının (a) bendinde de “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasındasayılmıştır.

5. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının(b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvurudaeksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkinişlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarıncaverilen kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarakyeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.

6. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkemece düzenlenen gerekçeli kararla itiraz yoluna başvurulduğu,ancak gönderilen belgeler arasında başvuru kararına ilişkin tutanağınonaylı örneğinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Buitibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

7. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile İçtüzük’ün46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğuanlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir.

III. HÜKÜM

12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı HukukMuhakemeleri Kanunu’nun 334. maddesinin (2) numaralı fıkrasının iptaline kararverilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığındanREDDİNE 4/4/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.