Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2024/77, K.2024/89 Sayılı Karar - 04/04/2024

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2024/77

Karar Sayısı : 2024/89

Karar Tarihi : 4/4/2024

R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Van 2. İdare Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 6/1/1982tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 18/6/2014 tarihli ve6545 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle değiştirilen 45. maddesinin (5) numaralıfıkrasının Anayasa’nın 138. maddesineaykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Arama vekurtarma faaliyetlerinde görevli iken çığ düşmesi sonucunda yaralanan davacıtarafından maddi ve manevi zararlarının tazmini talebiyle açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısınavaran Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I- İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un 45. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

 “5. Bölgeidare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinafbaşvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahutreddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde,istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasınakarar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bufıkra uyarınca verilen kararları kesindir.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararıve ekleri, Raportör Murat ÖZDEN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu veitiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:

2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme,bu dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesininhükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ilerisürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda buhükümlerin iptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancakanılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi içinelinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması,iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacakkural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunlarınçözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacaknitelikte bulunan kurallardır.

3. İdare ve vergimahkemelerinin kararlarına karşı başvurulabilecek kanun yollarından biri olan istinafkanun yolu 2577 sayılı Kanun’un 45. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddenin(1) numaralı fıkrasına göre idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşıbaşka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi mahkemeninbulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine kararın tebliğindenitibaren otuz gün içinde istinaf kanun yoluna başvurulabilir. Maddenin (4)numaralı fıkrasında bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararınıhukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derecemahkemesi kararının kaldırılmasına karar vereceği ve bu hâlde bölge idaremahkemesinin işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği ifade edilmiştir.

4. Maddenin itirazbaşvurusuna konu (5) numaralı fıkrasında ise bölgeidare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılanistinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahutreddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerindeistinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasınakarar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği, bölge idare mahkemesinin bukapsamda verdiği kararların kesin olduğu hüküm altına alınmıştır.

5. Somut olayda, aramave kurtarma faaliyetlerinde görevli iken çığ düşmesi sonucunda yaralanan davacıtarafından maddi ve manevi zararlarının tazmini talebiyle açılan davada Van 2.İdare Mahkemesi tarafından davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine kararverildiği, istinaf aşamasında Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesitarafından dava dosyasında yer alan sağlık raporları arasındaki çelişkiningiderilmesi amacıyla maluliyet durumunun tespitine yönelik olarak yeni birbilirkişi raporu alınması gerektiği belirtilerek istinaf başvurusunun kabulüne,ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın yeniden bir kararverilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verildiğigörülmektedir.

6. İtiraz yolunabaşvuran Mahkemede görülmekte olan davada; ilk inceleme üzerine verilenkararlara karşı yapılan istinaf başvurusunun haklı bulunması, davaya görevsizveya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafındanbakılmış olması nedeniyle dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere ilk derecemahkemesine gönderilmesi söz konusu değildir. Dolayısıyla itiraz konusu kuralınbakılmakta olan davada uygulanma imkânı bulunmamaktadır.

7. Açıklanannedenle kuralın itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davadauygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliğinedeniyle reddi gerekir.

III. HÜKÜM

6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun’un 19. maddesiyledeğiştirilen 45. maddesinin (5) numaralı fıkrasının itirazbaşvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânıbulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE 4/4/2024 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.