ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/12
Karar Sayısı : 2025/11
Karar Tarihi : 16/1/2025
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesi
İTİRAZIN KONUSU: 4/12/2004tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 304. maddesinin (2) numaralıfıkrasının Anayasa’nın 36., 40., 138., 141.ve 142. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesitalebidir.
OLAY: Nitelikli hırsızlık suçundan açılan davanın istinafincelemesinde itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varanMahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİİSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 304. maddesişöyledir:
“Yargıtaykararının gönderileceği merci
Madde 304 – (1) (Değişik:20/2/2019-7165/8 md.)Yargıtayca 302 nci maddenin birinci fıkrası veya 303 üncü madde uyarıncaverilen kararlara ilişkin dosya ilk derece mahkemesine, kararın bir örneği isebölge adliye mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınaverilir.
(2) Yargıtay, dosyayı 303 üncü maddedebelirtilenlerin dışında kalan hâllerde yeniden incelenmek ve hüküm verilmeküzere hükmü bozulan bölge adliye mahkemesine veya diğer bir bölge adliye mahkemesinegönderir. (Ekcümleler:20/2/2019-7165/8 md.) Ancak bozma kararı,
a) İstinaf başvurusunun esastan reddi kararınailişkin ise dosya, gereği için kararı veren ilk derece mahkemesine,
b) Hukuka aykırılığın düzeltilerek istinafbaşvurusunun esastan reddi kararına ilişkin ise dosya, gereği için kararı verenilk derece mahkemesine ya da bozma kararının içeriği doğrultusunda Yargıtaycauygun görülmesi halinde bölge adliye mahkemesine,
gönderilir. Dosyanın ilk derece mahkemesinegönderildiği hallerde, kararın bir örneği de bölge adliye mahkemesinegönderilir.
(3) Hüküm, mahkemenin hukuka aykırı olarakkendisini görevli veya yetkili görmesinden dolayı bozulmuşsa, Yargıtay aynızamanda dosyayı görevli veya yetkili mahkemeye gönderir.
(4) İlk derece mahkemesi tarafından doğrudantemyiz yolu açık bulunan hükümlerle ilgili olarak verilen karara ilişkin dosya,hükmü veren ilk derece mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına verilir”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Muhammed NuriÖZGÜR tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmüokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, budava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesininhükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ilerisürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda buhükümlerin iptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancakanılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi içinelinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görev alanına giren bir davanınbulunması, iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir.Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkansorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yöndeetki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.
3. İtirazyoluna başvuran Mahkeme 5271 sayılı Kanun’un 304. maddesinin (2) numaralıfıkrasının iptalini talep etmiştir. Anılan fıkra Yargıtay bozma kararınıngönderileceği merciyi düzenlemektedir. Başka bir ifadeyle kural Yargıtayaşamasında bozma kararı üzerine uygulanacak düzenlemeler içermektedir. İtirazbaşvurusunun istinaf kanun yolu incelemesi sırasında yapıldığı gözetildiğindeyargılamanın bulunduğu aşama itibarıyla itiraz konusu kuralın uygulanmaimkânının bulunmadığı açıktır.
4. Açıklanan nedenle kuralın itirazbaşvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânıbulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
III. HÜKÜM
4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza MuhakemesiKanunu’nun 304. maddesinin (2) numaralı fıkrasının itiraz başvurusundabulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığındanbaşvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE 16/1/2025 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI