ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/129
Karar Sayısı : 2025/112
Karar Tarihi : 3/6/2025
R.G. Tarih – Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesi
İTİRAZIN KONUSU: 4/12/2004tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na 7/11/2024 tarihli ve 7531sayılı Kanun’un 18. maddesiyle eklenen geçici 7. maddenin;
A. (1) numaralıfıkrasının,
B. (2) numaralıfıkrasında yer alan “…ve 5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin altıncıfıkrasında yapılan değişiklik...” ibaresinin,
Anayasa’nın 2., 10. ve 38. maddelerine aykırılığı ilerisürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir.
OLAY: Hakaret suçundan açılan davada itirazkonusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleriiçin başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ
Kanun’un itiraz konusu kuralların da yer aldığı geçici 7.maddesi şöyledir:
“Geçici Madde 7- (Ek:7/11/2024-7531/18 md.)
(1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 5237 sayılı Kanunun 73üncü maddesinin ikinci fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğegirdiği tarih itibarıyla soruşturma veya kovuşturma evresine geçilmiş dosyalarbakımından uygulanmaz.
(2) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıylasoruşturma veya kovuşturma evresinde bulunan dosyalar bakımından bu maddeyiihdas eden Kanunla 253 üncü maddenin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklik ve5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin altıncı fıkrasında yapılan değişiklikuygulanmaz. Bu dosyalar, 253 üncü maddenin üçüncü fıkrasının değişikliktenönceki hükümlerine göre sonuçlandırılır.
(3) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, 253 üncü maddeninyirmidördüncü fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihtenönce yapılan uzlaştırmacı yazılı sınavlarında başarılı olanlar hakkındauygulanmaz. Bu kişiler, diğer koşulları taşımaları halinde uzlaştırmacısiciline ve listelerine kaydedilebilir.
(4) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 254üncü maddenin ikinci fıkrası uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasınakarar verilen dosyalar bakımından bu maddeyi ihdas eden Kanunla 254 üncümaddenin ikinci fıkrasında yapılan değişiklik uygulanmaz. Bu dosyalar, 254 üncümaddenin ikinci fıkrasının değişiklikten önceki hükümlerine göresonuçlandırılır.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ahmet HakanSOYTÜRK tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın “Anayasayaaykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülmesi” başlıklı 152. maddesinindördüncü fıkrasında “Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği redkararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanunhükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.” denilmiştir.30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Başvuruyaengel durumlar” başlığını taşıyan 41.maddesinin (1) numaralı fıkrasında da “Mahkemenin işin esasına girerekverdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren on yılgeçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusuyapılamaz.” hükmüne yer verilmiştir.
3. 5271sayılı Kanun’un geçici 7. maddesinin itirazyoluna başvuran Mahkemenin iptalini talep ettiği (1) numaralı fıkrası, esastan incelenmiş ve anılan fıkraya yönelik iptaltalebi Anayasa Mahkemesinin 27/3/2025 tarihli ve E.2024/197, K.2025/ 86 sayılıkararıyla reddedilmiştir. Bu karar 29/5/2025 tarihli ve 32914 sayılı ResmîGazete’de yayımlanmıştır.
4. İtiraz yoluna başvuran Mahkemeninbaşvurusu 13/5/2025 tarihini taşımakta ise de Anayasa Mahkemesinin aynı konuhakkında işin esasına girerek verdiği ret kararı yayımlandığı için Anayasa’nın152. maddesi uyarınca itirazın incelenmesi mümkün değildir. Nitekim Anayasa’nın152. maddesi yalnızca Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla başvuran mahkemelerideğil Anayasa Mahkemesini de bağlar. Anayasa’nın anılan hükmünün amacı hemgereksiz başvuruları önleyerek Anayasa Mahkemesinin çalışma düzenini korumakhem de uygulamada sürekliliği sağlamaktır. Bu itibarla Anayasa Mahkemesi,önceki kararın yayımı tarihinden sonra karar vermek durumunda ise başvurunundaha önce olup olmadığı önem taşımaksızın itirazı reddetmek durumundadır (AYM,E.2014/77, K.2014/202, 25/12/2014; E.2018/131, K.2018/98, 17/10/2018, § 3;E.2018/130, K.2018/97, 17/10/2018, § 3, E.2021/109, K.2021/81, 4/11/2021, § 5).
5. Açıklanannedenle 5271 sayılı Kanun’un geçici 7. maddesinin (1) numaralı fıkrasınayönelik itiraz başvurusunun Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrası ve6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince reddigerekir.
6. 5271 sayılı Kanun’un geçici 7. maddesinin itirazkonusu kuralın da yer aldığı (2) numaralı fıkrası ise Anayasa Mahkemesinin anılan kararıyla iptal edilmiştir. Bu itibarla sözkonusu Kanun’un geçici 7. maddesinin iptaline karar verilen (2) numaralıfıkrasında yer alan “…ve 5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesininaltıncı fıkrasında yapılan değişiklik...” ibaresine yönelik başvurunun konusunun kalmadığı anlaşılmıştır.
7. Açıklanan nedenle Kanun’un geçici 7.maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan“…ve 5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin altıncı fıkrasında yapılandeğişiklik...” ibaresine ilişkin konusukalmayan başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermekgerekir.
III. HÜKÜM
4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza MuhakemesiKanunu’na 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanun’un 18. maddesiyle eklenen geçici7. maddenin;
A. (1) numaralı fıkrasınayönelik itiraz başvurusunun Anayasa’nın 152.maddesinin dördüncü fıkrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 41. maddesinin(1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE,
B. (2) numaralıfıkrasında yer alan “…ve 5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin altıncıfıkrasında yapılan değişiklik...” ibaresine ilişkin itiraz başvurusuhakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3/6/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI