ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/15
Karar Sayısı : 2025/22
Karar Tarihi : 11/2/2025
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Van 11. Asliye Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4/12/2004tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na 7/11/2024 tarihli ve 7531sayılı Kanun’un 18. maddesiyle eklenen geçici 7. maddenin (2) numaralıfıkrasının Anayasa’nın 38. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline kararverilmesi talebidir.
OLAY: Hakaret suçundan açılan davada itirazkonusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı geçici 7.maddesi şöyledir:
“Geçici Madde 7- (Ek:7/11/2024-7531/18 md.)
(1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 5237 sayılı Kanunun 73üncü maddesinin ikinci fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğegirdiği tarih itibarıyla soruşturma veya kovuşturma evresine geçilmiş dosyalarbakımından uygulanmaz.
(2) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıylasoruşturma veya kovuşturma evresinde bulunan dosyalar bakımından bu maddeyiihdas eden Kanunla 253 üncü maddenin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklik ve5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin altıncı fıkrasında yapılan değişiklikuygulanmaz. Bu dosyalar, 253 üncü maddenin üçüncü fıkrasının değişikliktenönceki hükümlerine göre sonuçlandırılır.
(3) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, 253 üncü maddeninyirmidördüncü fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihten önce yapılan uzlaştırmacı yazılı sınavlarında başarılı olanlarhakkında uygulanmaz. Bu kişiler, diğer koşulları taşımaları halindeuzlaştırmacı siciline ve listelerine kaydedilebilir.
(4) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 254üncü maddenin ikinci fıkrası uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasınakarar verilen dosyalar bakımından bu maddeyi ihdas eden Kanunla 254 üncümaddenin ikinci fıkrasında yapılan değişiklik uygulanmaz. Bu dosyalar, 254 üncümaddenin ikinci fıkrasının değişiklikten önceki hükümlerine göresonuçlandırılır.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ahmet HakanSOYTÜRK tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmüokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Anayasayaaykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde AnayasaMahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntemdüzenlenmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmaktaolan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesininhükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ilerisürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda, bufıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesinegöndereceği belirtilmiş; anılan fıkranın (a) bendinde de “İptali istenenkuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçelibaşvuru kararının aslı” Mahkemeye gönderilecek belgeler arasındasayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktanyoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesitarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükmebağlanmıştır.
3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçelikararında, Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birininAnayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği, (2) numaralı fıkrasındada itiraz başvurusunda gerekçeli başvuru kararının aslının Anayasa Mahkemesinesunulacağı ifade edilmiştir.
4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde ise Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerinbulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esasincelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralıfıkrasında da anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuranmahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığıbelirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkemetarafından duruşma tutanağı başlıklı belge ile itiraz başvurusundabulunulduğu, söz konusu belgenin başvuru kararına ilişkin tutanak niteliğindeolduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla Mahkemece 6216 sayılı Kanun’un 40.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2)numaralı fıkrasına aykırı olarak ayrıca bir gerekçeli başvuru kararınıngönderilmediği tespit edilmiştir.
6. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralıfıkrasına aykırı olduğu anlaşılan başvurunun anılan Kanun’un 40. maddesinin (4)numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir.
III. HÜKÜM
4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza MuhakemesiKanunu’na 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanun’un 18. maddesiyle eklenen geçici7. maddenin (2) numaralı fıkrasının iptaline karar verilmesi talebiyle yapılanitiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralıfıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 11/2/2025 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI