ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/158
Karar Sayısı : 2025/143
Karar Tarihi : 10/7/2025
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 73. İş Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun 320. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan “…mümkün olanhâllerde...” ibaresinin Anayasa’nın 2., 5., 13., 36., 40. ve 141. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline kararverilmesi talebidir.
OLAY: İşçilik alacağının tahsili talebiyle açılan davada itirazkonusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısınavaran Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİİSTENEN KANUN HÜKÜMÜ
Kanun’un 320. maddesinin itiraz konusu kuralında yer aldığı (1) numaralı fıkrası şöyledir:
“(1) Mahkeme, mümkün olan hâllerdetarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Özge ULUKAYAtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü.
2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerinegöre bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu dava sebebiyle uygulanacak birkanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırıgörmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasınınciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptalleri için AnayasaMahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış vemahkemenin görev alanına giren bir dava bulunması, iptali talep edilen kuralında o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olandavanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunankurallardır.
3. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, 6100sayılı Kanun’un 320. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan “…mümkünolduğu hâllerde…” ibaresinin iptalini talep etmiştir. Söz konusu maddedebasit yargılama usulünün uygulandığı davalarda ön inceleme ve tahkikataşamalarına ilişkin düzenlemelere yer verilmiş, anılan fıkrada mahkemeninmümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden kararvereceği hükme bağlanmıştır.
4. Bakılmakta olan davada Mahkeme,tensip tutanağında duruşma günü belirleyerek tarafların duruşmaya davetedilmesine karar vermiştir. Bu itibarla tarafların mümkün olan hâllerdeduruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebileceğini düzenleyenkuralın yargılamanın geldiği aşama itibarıyla bakılmakta olan davada uygulanmaimkânı bulunmamaktadır.
5. Açıklanan nedenle kuralın itirazbaşvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânıbulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
III. HÜKÜM
12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun 320. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan “…mümkün olanhâllerde...” ibaresinin itiraz başvurusundabulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE 10/7/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI