ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/169
Karar Sayısı : 2025/157
Karar Tarihi : 22/7/2025
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 73. İş Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 12/1/2011tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 109. maddesinin;
A. Başlığının,
B. (1) numaralıfıkrasının,
C. (3) numaralıfıkrasında yer alan “…kısmi…” ibaresinin,
Anayasa’nın 2., 5., 10., 13., 35., 36., 40. ve 141.maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir.
OLAY: İşçilik alacağı davasında itiraz konusu kurallarınAnayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ
Kanun’un itiraz konusukuralların da yer aldığı 109. maddesişöyledir:
“Kısmi dava
MADDE 109- (1) Talep konusununniteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da davayoluyla ileri sürülebilir.
(2) (Mülga: 1/4/2015-6644/4 md.)
(3) Dava açılırken, talep konusununkalan kısmından açıkça feragat edilmiş olması hâli dışında, kısmidava açılması, talep konusunun geri kalan kısmından feragat edildiği anlamınagelmez.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Muhammed NuriÖZGÜR tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, budava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesininhükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılıkiddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptalleri içinAnayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış vemahkemenin görev alanına giren bir davanın bulunması, iptali talep edilenkuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural isebakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümündeveya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktekurallardır.
3. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, 6100 sayılı Kanun’un 109. maddesinin başlığının, (1)numaralı fıkrasının ve (3) numaralı fıkrasında yer alan “…kısmi…” ibaresininiptallerini talep etmiştir.
4. “Kısmi dava” başlıklı anılan maddenin itirazkonusu (1) numaralı fıkrasında talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilirolduğu durumlarda, sadece bir kısmının da dava yoluyla ileri sürülebileceği,itiraz konusu ibarenin de yer aldığı (3) numaralı fıkrasında da dava açılırken,talep konusunun kalan kısmından açıkça feragat edilmiş olması hâli dışında,kısmi dava açılmasının, talep konusunun geri kalan kısmından feragat edildiğianlamına gelmeyeceği hükme bağlanmıştır.
5. Bakılmakta olan dava 6100 sayılı Kanun’un 107. maddesikapsamında belirsiz alacak davası olarak açılmıştır. Bu itibarla kısmi davayailişkin düzenlemeler içeren itiraz konusu kuralların bakılmakta olan davadauygulanma imkânı bulunmamaktadır.
6. Açıklanan nedenle kuralların itirazbaşvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânıbulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
III. HÜKÜM
12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun 109. maddesinin;
A. Başlığının,
B. (1) numaralıfıkrasının,
C. (3) numaralıfıkrasında yer alan “…kısmi…” ibaresinin,
itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğudavada uygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliğinedeniyle REDDİNE 22/7/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI