ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/17
Karar Sayısı : 2025/23
Karar Tarihi : 11/2/2025
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Yalova 7. Asliye Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4/12/2004tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na 7/11/2024 tarihli ve 7531sayılı Kanun’un 18. maddesiyle eklenen geçici 7. maddenin (2) numaralıfıkrasının Anayasa’nın 2., 10. ve 38. maddelerine aykırılığı ileri sürülerekiptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Hakaret suçundan açılan davada itirazkonusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı geçici 7.maddesi şöyledir:
“Geçici Madde 7- (Ek:7/11/2024-7531/18 md.)
(1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 5237 sayılı Kanunun 73üncü maddesinin ikinci fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğegirdiği tarih itibarıyla soruşturma veya kovuşturma evresine geçilmiş dosyalarbakımından uygulanmaz.
(2) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıylasoruşturma veya kovuşturma evresinde bulunan dosyalar bakımından bu maddeyiihdas eden Kanunla 253 üncü maddenin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklik ve5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin altıncı fıkrasında yapılan değişiklikuygulanmaz. Bu dosyalar, 253 üncü maddenin üçüncü fıkrasının değişikliktenönceki hükümlerine göre sonuçlandırılır.
(3) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, 253 üncü maddeninyirmidördüncü fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihten önce yapılan uzlaştırmacı yazılı sınavlarında başarılı olanlarhakkında uygulanmaz. Bu kişiler, diğer koşulları taşımaları halindeuzlaştırmacı siciline ve listelerine kaydedilebilir.
(4) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 254üncü maddenin ikinci fıkrası uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasınakarar verilen dosyalar bakımından bu maddeyi ihdas eden Kanunla 254 üncümaddenin ikinci fıkrasında yapılan değişiklik uygulanmaz. Bu dosyalar, 254 üncümaddenin ikinci fıkrasının değişiklikten önceki hükümlerine göresonuçlandırılır.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ahmet HakanSOYTÜRK tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmüokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Anayasayaaykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde AnayasaMahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntemdüzenlenmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmaktaolan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığıkararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varmasıdurumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak AnayasaMahkemesine göndereceği belirtilmiş; anılan fıkranın (b) bendinde “Başvurukararına ilişkin tutanağın onaylı örneği” Anayasa Mahkemesine gönderilecekbelgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık birşekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularınınAnayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriylereddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralıfıkrasının (a) bendinde de “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylıörneği” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasında sayılmıştır.
4. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının(b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvurudaeksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkinişlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2)numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yolunabaşvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engelolmadığı belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkemeningerekçeli karar ile itiraz yoluna başvurduğu ancak gönderilen belgeler arasındabaşvuru kararına ilişkin olarak düzenlenen tutanağın onaylı örneğininbulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığısonucuna ulaşılmıştır.
6. Kaldı ki 6216sayılı Kanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlıklı 41.maddesinin (2) numaralı fıkrasında “İtiraz yoluna başvuran mahkemede itirazkonusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyalarının bulunması hâlinde, yapılmışolan itiraz başvurusu bu dosyalar için de bekletici mesele sayılır.” denilmektedir.Anılan fıkra uyarınca aynı mahkeme tarafından aynı kurala ilişkin olarak birdenfazla itiraz başvurusunda bulunulması mümkün değildir.
7. İtiraz yoluna başvuran Mahkemenin itiraz konusu kuralıniptali talebiyle Anayasa Mahkemesine birden fazla başvuruda bulunduğuanlaşılmış olup Anayasa Mahkemesinin E.2025/9 esasına kayıtlı ilk başvurunundiğer dava dosyaları için bekletici mesele yapılması gerekirken aynı kuralıniptali talebiyle tekrar başvuruda bulunulmuş olması sebebiyle de başvurununincelenme imkânı bulunmamaktadır.
8. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2)numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusununKanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından reddi gerekir.
III. HÜKÜM
4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza MuhakemesiKanunu’na 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanun’un 18. maddesiyle eklenen geçici7. maddenin (2) numaralı fıkrasının iptaline karar verilmesi talebiyle yapılanitiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralıfıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 11/2/2025 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI