ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/170
Karar Sayısı : 2025/160
Karar Tarihi : 22/7/2025
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara Bölge İdare Mahkemesi 13. İdari Dava Dairesi
İTİRAZIN KONUSU: 18/10/2016tarihli ve 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkinKanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 2.maddesinin (2) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “…her türlükısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak…” ibaresinin Anayasa’nın 2., 13.ve 35. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesitalebidir.
OLAY: Her türlümal varlığı, alacak ve hakların Hazineye devri ile taşınmazların Hazine adınatescil edilmesine yönelik ilave tedbir uygulamalarının kaldırılması istemiyle yapılanbaşvurunun reddine ilişkin işlemin iptali talebiyle açılan davada itiraz konusukuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un 2. maddesinin itiraz konusu kuralın da yeraldığı (2) numaralı fıkrası şöyledir:
“(2)Kapatılan vakıfların her türlü taşınır ve taşınmazları ile her türlü malvarlığı, alacak ve hakları, belge ve evrakı Vakıflar Genel Müdürlüğüne bedelsizolarak devredilmiş sayılır. Kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarının sağlıkuygulama ve araştırma merkezleri ve kapatılan diğer kurum ve kuruluşlara aitolan taşınırlar ile her türlü mal varlığı, alacak ve haklar, belge ve evrakHazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılır, bunlara ait taşınmazlar tapudaresen Hazine adına, her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olaraktescil edilir. Birinci fıkrada sayılanların her türlü borçlarından dolayıhiçbir şekilde Hazineden veya Vakıflar Genel Müdürlüğünden bir hak ve taleptebulunulamaz. Devire ilişkin işlemler ilgili tüm kurumlardan gerekli yardımıalmak suretiyle ilgisine göre Maliye Bakanlığı veya Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafındanyerine getirilir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Burcu TAŞYAPANtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu dava sebebiyleuygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümleriniAnayasa’ya aykırı görmesi veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılıkiddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptali içinAnayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış vegörevine giren bir davanın bulunması, iptali talep edilen kuralın da o davadauygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanındeğişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktekikurallardır.
3. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, 6749 sayılı Kanun’un2. maddesinin (2) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “…her türlükısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak…” ibaresinin iptalini talepetmiştir.
4. Anılan Kanun’un 2. maddesinin (1) numaralı fıkrası ileKanun’a ekli listelerde yer alan kurum ve kuruluşların kapatılması öngörülmüş,(2) numaralı fıkrasında ise kapatılan kurum ve kuruluşlara ait olan taşınırlarile her türlü mal varlığı, alacak ve hakların Hazineye bedelsiz olarakdevredilmiş sayılacağı, bunlara ait taşınmazların tapuda resen Hazine adına,her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak tescil edileceği hükmebağlanmıştır. İtiraz konusu kurala göre kapatılan kurumlara ait taşınmazlarHazine adına her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak tesciledilecektir.
5. Bakılmakta olan davanın konusu davacı şirkettarafından, bünyesinde yer almakta iken kapatılan eğitim kurumlarına aittaşınır ve taşınmaz mallar ile hak ve alacaklara uygulanan ilave tedbirlerinkaldırılması istemiyle 7075 sayılı Kanun’un geçici 4. maddesi kapsamındaOlağanüstü Hal İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine ilişkin işleminiptali talebidir. Bu itibarla davacıya ait taşınmazların Hazine adına tesciledilmiş olması dava konusu olmakla beraber bu devrin her türlü kısıtlama vetaşınmaz yükünden ari olarak yapılması hususunda bir uyuşmazlığın bulunmadığıgözetildiğinde kuralın bakılmakta olan davada uygulanma imkânı bulunmamaktadır.
6. Açıklanannedenle kuralın itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davadauygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniylereddi gerekir.
III. HÜKÜM
18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Olağanüstü HalKapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin DeğiştirilerekKabul Edilmesine Dair Kanun’un 2. maddesinin (2) numaralı fıkrasının ikincicümlesinde yer alan “…her türlükısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak…” ibaresinin itirazbaşvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânıbulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE 22/7/2025 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI