ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/183
Karar Sayısı : 2025/174
Karar Tarihi : 10/9/2025
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 26. Asliye Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza MuhakemesiKanunu’nun 5. maddesinin (2) numaralı fıkrasının Anayasa’nın 2., 6., 9., 10.,13., 36., 37., 38., 138. ve 141. maddelerine aykırılığı ileri sürülerekiptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Oylamaya hile karıştırılması suçundan açılan davada itirazkonusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 5. maddesişöyledir:
“Görevsizlik kararı verilmesi gerekenhâl ve sonucu
Madde 5 – (1) İddianamenin kabulündensonra; işin, davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığıanlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.
(2) Adlî yargı içerisindeki mahkemelerbakımından verilen görevsizlik kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleriuyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör SümeyyeKOCAMAN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, budava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesininhükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ilerisürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda buhükümlerin iptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancakanılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi içinelinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görev alanına giren bir dava bulunması,iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacakkural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunlarınçözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacaknitelikte bulunan kurallardır.
3. 5271 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (1) numaralıfıkrasında görevsizlik kararının hangi durumda verileceği, itiraz konusu (2)numaralı fıkrasında ise adli yargı içerisindeki mahkemelerce verilengörevsizlik kararına karşı itiraz yoluna gidilebileceği düzenlenmiştir.
4. Anılan Kanun’un 268. maddesinin (2) numaralıfıkrasında kararına itiraz edilen hâkim veyamahkemenin itirazı yerinde görürse kararını düzelteceği, yerinde görmezse ençok üç gün içinde itirazı incelemeye yetkili olan merciye göndereceği ifadeedilmiştir. Söz konusu maddenin (3) numaralı fıkrasında itirazı incelemeyeyetkili merciler gösterilmiş, Kanun’un 271. maddesinin (4) numaralı fıkrasındada ilk defa merci tarafından verilen tutuklama kararları hariç olmak üzeremercinin itiraz üzerine verdiği kararların kesin olduğu hükme bağlanmıştır.
5. Bakılmakta olan davada itiraz yoluna başvuran Mahkemetarafından görevsizlik kararı verilmiş; bu görevsizlik kararına yapılan itirazüzerine itiraz mercii görevsizlik kararının kaldırılmasına kesin olarak kararvermiş ve bunun üzerine Mahkeme itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle AnayasaMahkemesine başvurmuştur.
6. Bakılmakta olan davada görevsizlik kararına itirazedilmesi üzerine kural, dosyanın itiraz merciine gönderilmesi sırasındauygulanmış ve itiraz incelemesi üzerine görevsizlik kararının kaldırılmasıylagörev sorunu çözülmüştür. Dolayısıyla yargılamanın bulunduğu aşama itibarıyla kuralınbakılmakta olan davada uygulanma imkânının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
7. Açıklanan nedenle kuralın itirazbaşvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddigerekir.
III. HÜKÜM
4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza MuhakemesiKanunu’nun 5. maddesinin (2) numaralı fıkrasının itiraz başvurusunda bulunanMahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE 10/9/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR