ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2025/217
Karar Sayısı:2025/208
Karar Tarihi:6/11/2025
R.G. Tarih - Sayı: Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi
İTİRAZIN KONUSU: 13/1/2011tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 446. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (b) bendinde yer alan “…çağrının usulü dairesinde yapılmadığını,…” ve “…ve bunun karara etkiliolduğunu…” ibarelerinin Anayasa’nın 5., 13. ve 35. maddelerine aykırılığıileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir.
OLAY: Anonimşirket genel kurul kararlarının iptali talebiyleaçılan davada itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varanMahkeme, iptalleri için başvurmuştur.
I. İPTALİİSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ
Kanun’un 446. maddesi şöyledir:
“II - İptal davası açabilecek kişiler
MADDE 446- (1)a) Toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetinitutanağa geçirten,
b) Toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oykullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemingereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayankişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genelkurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini veyukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkiliolduğunu ileri süren pay sahipleri,
c) Yönetim kurulu,
d) Kararların yerine getirilmesi, kişisel sorumluluğunasebep olacaksa yönetim kurulu üyelerinden her biri,
iptal davası açabilir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Özge ULUKAYA tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu ibareler okunup incelendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Anayasayaaykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde AnayasaMahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntembelirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmaktaolan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığıkararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varmasıdurumunda anılan fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak AnayasaMahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde “İptaliistenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayangerekçeli başvuru kararının aslı”, (b) bendinde “Başvuru kararınailişkin tutanağın onaylı örneği” ve (c) bendinde “Dava dilekçesi,iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylıörnekleri” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır.Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemineuygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esasincelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendinde itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli kararındaAnayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin Anayasa’nın hangimaddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriylebirlikte açıkça gösterilmesi gerektiği düzenlenmiş; (2) numaralı fıkrasının (a) bendinde de “Başvuru kararına ilişkintutanağın onaylı örneği” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasındasayılmıştır.
4. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemedebaşvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yolunailişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine kararverileceği, (2) numaralı fıkrasında ise (1) numaralı fıkranın (b) bendiuyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleritamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkemenin başvurukararına ilişkin onaylı tutanağında yalnızca “…ve bunun karara etkiliolduğunu…” ibaresine yönelik itiraz başvurusunda bulunulduğu, gerekçelibaşvuru kararında ise söz konusu ibarenin yanı sıra “…çağrının usulüdairesinde yapılmadığını,…”ibaresinin Anayasa’ya aykırılığının ileri sürüldüğü, bu itibarla gerekçelibaşvuru kararıyla başvuru kararına ilişkin onaylı tutanağın uyumlu olmadığıanlaşılmıştır. Dolayısıyla başvurunun yöntemineuygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
6. Kaldı ki gerekçeli başvuru kararında iptallerine kararverilmesi talep edilen ibarelerin 6102 sayılı Kanun’un 446. madde metninde yeralmadığı, dolayısıyla kanun hükmünde olmayan ibarelere yönelik olarakitiraz başvurusunda bulunulduğu tespit edilmiştir.
7. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2)numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan başvurunun anılan Kanun’un40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığındanreddi gerekir.
III. HÜKÜM
13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun446. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde yer alan “…çağrınınusulü dairesinde yapılmadığını,…”ve “…ve bunun karara etkili olduğunu…” ibarelerine yönelik itirazbaşvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemineuygun olmadığından REDDİNE 6/11/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI