Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2025/243, K.2025/231 Sayılı Karar - 26/11/2025

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2025/243

Karar Sayısı:2025/231

Karar Tarihi:26/11/2025

R.G. Tarih - Sayı:Tebliğedildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Çubuk Sulh Ceza Hâkimliği

İTİRAZIN KONUSU: A.30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 4. maddesinin (1)numaralı fıkrasının,

B. 8/2/2007tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 7. maddesinin2/12/2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanun’un 62. maddesiyle değiştirilen ikinci fıkrasının(d) bendinin,

Anayasa’nın 2., 13. ve 38. maddelerine aykırılığı ilerisürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir.

OLAY: İdari paracezasının iptali talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralların Anayasa’yaaykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ

1. 5326 sayılıKanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 4. maddesi şöyledir:

 “Kanunîlik ilkesi

Madde 4- (1) Hangi fiillerin kabahat oluşturduğu,kanunda açıkça tanımlanabileceği gibi; kanunun kapsam ve koşulları bakımındanbelirlediği çerçeve hükmün içeriği, idarenin genel ve düzenleyici işlemleriylede doldurulabilir.

 (2) Kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, süresi vemiktarı, ancak kanunla belirlenebilir.”

2. 5580 sayılıKanun’un 7. maddesinin itiraz konusu kuralın da yer aldığı ikinci fıkrasışöyledir:

 “(Değişik ikincifıkra: 2/12/2016-6764/62 md.) Özel öğretim kurumunun;

a) Bakanlıkça onaylı yerleşim planında izinsiz değişiklikyapması,

b) (Değişik:27/6/2019-7180/11 md.) Gerçeğe aykırı veyayanıltıcı reklam ya da ilan vermesi, reklam veya ilanlarda öğrenci resim ya dabilgilerini kullanması,

c) Haftalık ders çizelgesi ve programları Bakanlık izniolmadan kurumda uygulaması,

d) Bu Kanun ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulanyönetmelik ve yönergelerde belirtilen hükümlere aykırı fiillerde bulunması,

e) Mevzuatta belirtilen sayıda personel çalıştırmamasıveya mevzuata aykırı personel çalıştırması,

f) 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim TemelKanununun genel ve özel amaçları ile temel ilkelerine uymaması,

g) Kurum açma şartlarından herhangi birini kaybetmesi,

h) Mevzuata uygun olarak kapatılmaması,

hâllerinde; (a), (b), (c) ve (d) bentlerindeki fiilleriçin brüt asgari ücretin beş katı; (e) ve (f) bentlerindeki fiiller için brütasgari ücretin on katı ve (g) bendindeki fiil için brüt asgari ücretin yirmikatı idari para cezası uygulanır. Bu fıkranın (a), (b), (c), (d), (e), (f) ve(g) bentlerindeki fiillerin tekrarı hâlinde idari para cezası miktarı beş katartırılarak uygulanır ve bu bentlerdeki fiillerin üçüncü kez tekrarlanmasıhâlinde ise kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir,(h) bendindeki fiilin işlenmesi hâlinde brüt asgari ücretin yirmi katı idaripara cezası verilir ve kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatıiptal edilir. İdari para cezası, kurum açma iznini vermeye yetkili makamtarafından verilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslaryönetmelikle belirlenir.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Muhammed NuriÖZGÜR tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanunhükümleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Anayasayaaykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde AnayasaMahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntemdüzenlenmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmaktaolan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığıkararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi veya taraflardan birininileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bufıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesinegöndereceği belirtilmiş; anılan fıkranın (b) bendinde “Başvuru kararınailişkin tutanağın onaylı örneği” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgelerarasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise yöntemine uygunolmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.

3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralıfıkrasının (a) bendinde de “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği”Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasında sayılmıştır.

4. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının(b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvurudaeksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkinişlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2)numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yolunabaşvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engelolmadığı belirtilmiştir.

5. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkemeningerekçeli karar ile itiraz yoluna başvurduğu ancak gönderilen belgeler arasındabaşvuru kararına ilişkin olarak düzenlenen tutanağın onaylı örneğininbulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığısonucuna ulaşılmıştır.

6. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralıfıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun anılan Kanun’un40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığındanreddi gerekir.

III. HÜKÜM

A. 30/3/2005tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 4. maddesinin (1) numaralıfıkrasına,

B. 8/2/2007tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 7. maddesinin2/12/2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanun’un 62. maddesiyle değiştirilen ikincifıkrasının (d) bendine,

yönelik itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE26/11/2025tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.