ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/27
Karar Sayısı : 2025/27
Karar Tarihi : 11/2/2025
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Gaziosmanpaşa 10. Asliye Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4/12/2004tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na 7/11/2024 tarihli ve 7531sayılı Kanun’un 18. maddesiyle eklenen geçici 7. maddenin (2) numaralıfıkrasının birinci cümlesinin “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihitibarıyla soruşturma veya kovuşturma evresinde bulunan dosyalar bakımından…”ve “…5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin altıncı fıkrasında yapılandeğişiklik uygulanmaz.” bölümlerinin Anayasa’nın 38. maddesine aykırılığıileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir.
OLAY: Hakaret suçundan açılan davada itirazkonusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri içinbaşvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı geçici 7.maddesi şöyledir:
“Geçici Madde 7- (Ek:7/11/2024-7531/18 md.)
(1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 5237 sayılı Kanunun 73üncü maddesinin ikinci fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğegirdiği tarih itibarıyla soruşturma veya kovuşturma evresine geçilmiş dosyalarbakımından uygulanmaz.
(2) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıylasoruşturma veya kovuşturma evresinde bulunan dosyalar bakımından bumaddeyi ihdas eden Kanunla 253 üncü maddenin üçüncü fıkrasında yapılandeğişiklik ve 5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin altıncı fıkrasındayapılan değişiklik uygulanmaz. Bu dosyalar, 253 üncü maddenin üçüncüfıkrasının değişiklikten önceki hükümlerine göre sonuçlandırılır.
(3) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, 253 üncü maddeninyirmidördüncü fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihten önce yapılan uzlaştırmacı yazılı sınavlarında başarılı olanlarhakkında uygulanmaz. Bu kişiler, diğer koşulları taşımaları halindeuzlaştırmacı siciline ve listelerine kaydedilebilir.
(4) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 254üncü maddenin ikinci fıkrası uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasınakarar verilen dosyalar bakımından bu maddeyi ihdas eden Kanunla 254 üncümaddenin ikinci fıkrasında yapılan değişiklik uygulanmaz. Bu dosyalar, 254 üncümaddenin ikinci fıkrasının değişiklikten önceki hükümlerine göresonuçlandırılır.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ahmet HakanSOYTÜRK tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Anayasayaaykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde AnayasaMahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntemdüzenlenmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmaktaolan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesininhükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ilerisürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu fıkradasayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceğibelirtilmiş; anılan fıkranın (b) bendinde “Başvuru kararına ilişkintutanağın onaylı örneği” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasındasayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktanyoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesitarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükmebağlanmıştır.
3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralıfıkrasının (a) bendinde de “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylıörneği” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasında sayılmıştır.
4. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının(b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvurudaeksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerdeesas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralıfıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuranmahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığıbelirtilmiştir.
5. İtiraz yolunabaşvuran Mahkemece 21/11/2024 tarihli ara kararda 5271 sayılı Kanun’un geçici7. maddesinin (1) numaralı fıkrasının iptali talebiyle Anayasa Mahkemesinebaşvuruda bulunulmasına karar verildiği, gerekçeli başvuru kararında ise anılanmaddenin (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin “Bu maddenin yürürlüğegirdiği tarih itibarıyla soruşturma veya kovuşturma evresinde bulunan dosyalarbakımından…” ve “…5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin altıncıfıkrasında yapılan değişiklik uygulanmaz.” bölümlerinin iptalleri talepedilmiştir. Dolayısıyla itiraz konusu bölümleri konu edinen gerekçeli başvurukararına ilişkin olarak düzenlenen tutanağın onaylı örneğinin gönderilenbelgeler arasında bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvurunun yöntemine uygunolmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
6. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralıfıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığındanreddi gerekir.
III. HÜKÜM
4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza MuhakemesiKanunu’na 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanun’un 18. maddesiyle eklenen geçici7. maddenin (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin “Bu maddeninyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla soruşturma veya kovuşturma evresinde bulunandosyalar bakımından…” ve “…5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesininaltıncı fıkrasında yapılan değişiklik uygulanmaz.” bölümlerinin iptallerinekarar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığındanREDDİNE 11/2/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI