ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı: 2025/3
Karar Sayısı : 2025/7
Karar Tarihi : 16/1/2025
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İnegöl 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 21/11/2012tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve TasarrufFinansman Şirketleri Kanunu’na 4/3/2021 tarihli ve 7292 sayılı Kanun’un 7.maddesiyle eklenen 39/A maddesinin (4) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin Anayasa’nın2. ve 10. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesitalebidir.
OLAY: Tasarruf finansman sözleşmesi kapsamında ödenen organizasyon ücretininiadesi talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğukanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 39/A maddesişöyledir:
“Tasarruf finansman sözleşmesi
MADDE 39/A- (Ek:4/3/2021-7292/7md.)
(1) Tasarruf finansman sözleşmesi, belirli bir tasarruf tutarıve dönemine bağlı olarak önceden belirlenmiş koşulların gerçekleşmesi şartıylakonut, çatılı iş yeri veya taşıt edinimi için müşteriye finansman kullanmahakkı veren, şirkete ise müşteriye ait birikmiş tasarruf tutarını yönetme, geriödeme ve finansman kullandırma yükümlülüğü ile organizasyon ücreti alma hakkıveren, faizsiz finansman esaslarına göre düzenlenen sözleşmedir.
(2) Tasarruf finansman sözleşmesi, yazılı veya uzaktaniletişim araçlarının kullanılması suretiyle mesafeli olarak ya da mesafeliolsun olmasın Kurulun yazılı şeklin yerine geçebileceğini belirlediği ve birbilişim veya elektronik haberleşme cihazı üzerinden gerçekleştirilecek vemüşteri kimliğinin doğrulanmasına imkân verecek yöntemler yoluyla kurulacakşekilde düzenlenir.
(3) Müşteri, sözleşmeimzalanmasını takip eden on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizinve cezai şart ödemeksizin tasarruf finansman sözleşmesinden cayma hakkınasahiptir. Müşterinin söz konusu cayma hakkını kullanması hâlinde şirket,organizasyon ücreti dâhil, müşteriden aldığı tutarın tamamını cayma kararınınbildirilmesinden itibaren on dört gün içinde iade etmekle yükümlüdür.
(4) Müşteri, tasarruf finansman sözleşmesinin tasarrufdönemi bitimine kadar sözleşmede fesih hakkına sahiptir. Şirket,müşterinin sözleşmede fesih hakkını kullanması hâlinde organizasyon ücretibedeli dışında kalan toplam birikim tutarını, Kurulca belirlenecek süreiçerisinde müşteriye iade etmekle yükümlüdür. Müşterinin talebi iletahsisat ileriki bir tarihe ertelenebilir, erteleme hâlinde müşterininsözleşmedeki hak ve yükümlülükleri saklı kalır. Tasarruf finansmansözleşmeleri, müşterinin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerinegetirmemesi durumu haricinde, şirket tarafından tek taraflı olarakfeshedilemez.
(5) Tasarruf finansman sözleşmelerinde asgari olaraktutarlara, vadeye, organizasyon ücretine, gelir, maliyet ve masraflara, konut,çatılı iş yeri veya taşıt edinimine yönelik tasarruf etme ve finansmankullandırma dönem ve koşullarına, iade süre ve şartlarına, temerrüde, caymahakkının kullanımına, sözleşmenin sona ermesine, feshine, mirasçılaraintikaline, üçüncü taraflara devrine, tarafların hak ve yükümlülüklerineilişkin hükümler yer alır. Şirketler tasarruf finansman sözleşmeleri kapsamındataahhüt ettikleri yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır. Sözleşmekapsamında müşterinin bilgilendirilmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkinusul ve esaslar Kurulca belirlenir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleriuyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, RaportörSümeyye KOCAMAN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusukanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığınmahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesineitiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem düzenlenmiştir. Sözkonusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmakta olan mahkemenin budavada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümleriniAnayasa’ya aykırı görmesi veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılıkiddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu fıkrada sayılan belgeleridizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği belirtilmiş; anılanfıkranın (b) bendinde “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği”Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4)numaralı fıkrasında ise yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının AnayasaMahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceğihükme bağlanmıştır.
3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralıfıkrasının (a) bendinde de “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği”Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasında sayılmıştır.
4. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının(b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvurudaeksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkinişlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2)numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yolunabaşvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engelolmadığı belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede itiraz yolunabaşvuran Mahkeme tarafından ara kararı ile itiraz başvurusundabulunulduğu, söz konusu belgenin gerekçeli başvuru kararı niteliğinde olduğu, gönderilen belgeler arasında başvuru kararına ilişkintutanağın onaylı örneğinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvurununyöntemine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
6. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralıfıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığındanreddi gerekir.
7. Kaldı ki Anayasa Mahkemesinin 5/11/2024 tarihli veE.2024/114, K.2024/186 sayılı kararıyla itiraz konusu kuralda yer alan “…organizasyonücreti bedeli dışında kalan…” ibaresinin Anayasa’yaaykırı olmadığına karar verilmiş ve bu karar 31/12/2024 tarihli ve 32769sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. AnayasaMahkemesince itiraz başvurusu üzerine işin esasına girilerek reddedilen ibarehakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için önceki kararın Resmî Gazete’deyayımlandığı 31/12/2024 tarihinden başlayarak geçmesi gereken on yıllık sürehenüz dolmamıştır.
III. HÜKÜM
21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama,Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’na 4/3/2021tarihli ve 7292 sayılı Kanun’un 7. maddesiyle eklenen 39/A maddesinin (4)numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin iptaline karar verilmesi talebiyleyapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin(4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 16/1/2025tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI