ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı: 2025/53
Karar Sayısı: 2025/49
Karar Tarihi: 6/3/2025
R.G. Tarih- Sayı : Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İstanbul Anadolu 90. Asliye Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4/12/2004tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun;
A. 25/5/2005 tarihli ve 5353 sayılıKanun’un 4. maddesiyle değiştirilen 80. maddesinin (2) numaralı fıkrasının,
B. 82. maddesinin,
Anayasa’nın 2., 13., 17., 20. ve 40. maddelerineaykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir.
OLAY: Konut dokunulmazlığının ihlali, nitelikli hırsızlık ve mala zarar vermesuçlarından açılan ceza davasında itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırıolduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ
Kanun’un itiraz konusu kuralların da yer aldığı;
1. 80. maddesişöyledir:
“Genetik inceleme sonuçlarının gizliliği
Madde 80 – (Değişik: 25/5/2005 – 5353/4 md.)
(1) 75, 76 ve 78 inci madde hükümlerine göre alınanörnekler üzerinde yapılan inceleme sonuçları, kişisel veri niteliğinde olup,başka bir amaçla kullanılamaz; dosya içeriğini öğrenme yetkisine sahip bulunankişiler tarafından bir başkasına verilemez.
(2) Bu bilgiler, kovuşturmaya yer olmadığı kararınaitiraz süresinin dolması, itirazın reddi, beraat veya ceza verilmesine yerolmadığı kararı verilip kesinleşmesi hâllerinde Cumhuriyet savcısının huzurundaderhâl yok edilir ve bu husus dosyasında muhafaza edilmek üzere tutanağageçirilir.”
2. 82. maddesişöyledir:
”Yönetmelik
Madde 82 – (1) 75 ilâ 81 inci maddelerde öngörülenişlemlerin yapılması ile ilgili usuller yönetmelikte gösterilir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Mehmet AKTEPEtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığınmahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesineitiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Sözkonusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmakta olan mahkemenin budavada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümleriniAnayasa’ya aykırı görmesi veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılıkiddiasının ciddi olduğu kanısına varması hâlinde bu fıkrada sayılan belgeleridizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği hükme bağlanmış;anılan fıkranın (a) bendinde de “İptali istenen kuralların Anayasanın hangimaddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı”Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Anılan maddenin(4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemineuygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esasincelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün(İçtüzük) 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde itiraz yolunabaşvuran Mahkemenin gerekçeli kararında; Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülenhükümlerin her birinin Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırıolduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiğidüzenlenmiştir.
4. İçtüzük’ün 49. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (b) bendinde de Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemedebaşvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yolunailişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine kararverileceği, (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilenkararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yenidenbaşvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkemetarafından itiraz konusu kuralların bakılmakta olan davada uygulanacak kuralniteliğinde olup olmadığı gözetilmek suretiyle bunlardan hangilerinin hanginedenlerle Anayasa’ya aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikteortaya konulmaksızın, belirsiz ve genel bir anlatımla tamamı bakımındankategorik olarak Anayasa’ya aykırılık iddiasında bulunulduğu anlaşılmıştır.
6. Diğer yandan itiraz yoluna başvuran Mahkemeninkuralların davada uygulanacak kural olup olmadığının tespiti açısından gereklibelgelerin onaylı örneklerini de gerekçeli başvuru kararına eklemediği tespitedilmiştir. Dolayısıyla başvuru kararının yöntemine uygun olmadığı sonucunaulaşılmıştır.
7. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile İçtüzük’ün46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılanitiraz başvurusunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir.
III. HÜKÜM
4/12/2004 tarihli ve5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun;
A. 25/5/2005 tarihli ve 5353 sayılı Kanun’un 4. maddesiyledeğiştirilen 80. maddesinin (2) numaralı fıkrasının,
B. 82. maddesinin,
iptallerine karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğinceyöntemine uygun olmadığından REDDİNE 6/3/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI