ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/64
Karar Sayısı : 2025/53
Karar Tarihi : 6/3/2025
R.G. Tarih – Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 73. İş Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 18/1/1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 55. maddesininbeşinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “Soruşturma yetkisi bulunankişilerle Cumhuriyet savcılarının…” ibaresinin Anayasa’nın 2., 5., 10.,13., 35., 36., 40. ve 141. maddelerine aykırılığıileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: İşçi ve işveren ilişkisinden doğan alacakla ilgili olarak açılan menfitespit davasında itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varanMahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİİSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un 55. maddesinin itiraz konusu kuralın da yeraldığı beşinci fıkrası şöyledir:
“Soruşturma yetkisi bulunan kişilerle Cumhuriyetsavcılarının istiyecekleri örnekler noterlik ücretine tabideğildir. Diğer resmi mercilere verilecek örneklerden yalnız yazı ücretialınır.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü (İçtüzük) hükümleriuyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, RaportörMehmet AKTEPE tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanunhükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Anayasayaaykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde AnayasaMahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntembelirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmaktaolan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığıkararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birininileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumundaanılan fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesinegöndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde “İptali istenenkuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçelibaşvuru kararının aslı”, (b) bendinde “Başvuru kararına ilişkintutanağın onaylı örneği” ve (c) bendinde “Dava dilekçesi, iddianame veyadavayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri”Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4)numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygunolmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (2)numaralı fıkrasının (a) bendinde “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylıörneği”, (b) bendinde “Dava dilekçesi, iddianame veya davayı açanbelgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri” ve (c) bendinde“Dava dosyasında sunulan belgelerin tarih sırasına göre başlıklar hâlindesıralandığı dizi pusulası” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasındasayılmıştır.
4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (b) bendinde ise Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemedebaşvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yolunailişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine kararverileceği belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede itiraz yolunabaşvuran Mahkemece gerekçeli başvuru kararının ekinde fiziki olarak gönderilenbelgelerin onaylı örnek niteliğinde olmadığı ve bu suretle dosyanın ilgilibölümlerinin onaylı örneklerine yer verilmediği anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu belgelerin tarihsırasına göre başlıklar hâlinde sıralandığı dizi pusulasının da düzenlenmediğitespit edilmiştir. Bu itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucunaulaşılmıştır.
6. Kaldı ki bakılmakta olan menfi tespitdavasında Mahkemece ilgili noterden vekâletname örneğinin talep edildiğigözetildiğinde soruşturma yetkisi bulunankişilerle Cumhuriyet savcılarının isteyecekleri örneklerin noterlik ücretinetabi olmadığını öngören itiraz konusu kuralınbakılmakta olan davada uygulanma imkânı bulunmamaktadır.
7. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılıKanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi ile İçtüzük’ün 46.maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) ve (c) bentlerine aykırı olduğuanlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir.
III. HÜKÜM
18/1/1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 55.maddesinin beşinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “Soruşturmayetkisi bulunan kişilerle Cumhuriyet savcılarının…” ibaresinin iptalinekarar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığındanREDDİNE 6/3/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI