ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/69
Karar Sayısı : 2025/57
Karar Tarihi : 6/3/2025
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 73. İş Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 2/7/1964tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30.maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “Muhakemesırasında…” ve “…yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip edencelseye kadar…” ibarelerinin Anayasa’nın 2., 5., 13., 35., 36., 40. ve 141.maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerinekarar verilmesi talebidir.
OLAY: İşçilikalacaklarının ödenmesi talebiyle açılan davada itiraz konusu kurallarınAnayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ
Kanun’un itiraz konusu kuralların da yer aldığı 30.maddesi şöyledir:
“Noksan tesbit edilen değer üzerinden harcınödenmesi:
Madde 30- Muhakemesırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerdenfazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur,takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilamharcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun409 uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksanolan harcın ödenmesine bağlıdır.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Burcu TAŞYAPANtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurulardaizlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasındabir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veyaCumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi veyataraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısınavarması hâlinde anılan fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarakAnayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde“İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarınıaçıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı”, (b) bendinde “Başvurukararına ilişkin tutanağın onaylı örneği” ve (c) bendinde “Davadilekçesi, iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerininonaylı örnekleri” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasındasayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktanyoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesitarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükmebağlanmıştır.
3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün(İçtüzük) 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendinde “Başvurukararına ilişkin tutanağın onaylı örneği”, (b) bendinde “Dava dilekçesi,iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylıörnekleri” ve (c) bendinde “Dava dosyasında sunulan belgelerin tarihsırasına göre başlıklar hâlinde sıralandığı dizi pusulası” AnayasaMahkemesine sunulacak belgeler arasında sayılmıştır.
4. İçtüzük’ün 49.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde ise Anayasa Mahkemesinceyapılan ilk incelemede başvuruda eksiklikler bulunduğunun tespit edilmesihâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurununreddine karar verileceği belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemedeitiraz yoluna başvuran Mahkemece gerekçeli başvuru kararının ekinde fizikiolarak gönderilen belgelerin onaylı örnek niteliğinde olmadığı ve bu suretle dosyanınilgili bölümlerinin onaylı örneklerine yerverilmediği anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu belgelerin tarih sırasına görebaşlıklar hâlinde sıralandığı dizi pusulasının da düzenlenmediği tespitedilmiştir. Bu itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucunaulaşılmıştır.
6. Kaldı ki bakılmakta olan davadaMahkemece artırılan ve ıslah edilen tutarüzerinden harç yatırması için davacıya 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı HukukMuhakemeleri Kanunu’nun 107. ve 181. maddeleri uyarınca kesin süre verildiği ve verilen bu süre içerisinde davacıtarafından ıslah edilen miktara göre hesaplananharcın ödendiği, belirsiz alacak olarak talep edilen kısımlar için ise talepartırımında bulunulmadığı gözetildiğinde yargılama sırasında tespit olunandeğerin dava dilekçesinde bildirilenden fazla olması nedeniyle yalnızca ocelseye devam olunacağını, bir sonraki celseye kadar peşin karar ve ilam harcıyatırılmadıkça davaya devam edilmeyeceğini öngören itiraz konusu kuralın bakılmakta olan davada uygulanmaimkânı bulunmamaktadır.
7. Açıklanan nedenlerle6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi ileİçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) ve (c) bentlerine aykırıolduğu anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralıfıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir.
III. HÜKÜM
2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30.maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “Muhakemesırasında…” ve “…yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip edencelseye kadar…” ibarelerinin iptallerine karar verilmesi talebiyle yapılanitiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralıfıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 6/3/2025 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI