ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/75
Karar Sayısı : 2025/60
Karar Tarihi : 6/3/2025
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 73. İş Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 12/1/2011 tarihli 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun 320. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan “…mümkün olanhâllerde...” ibaresinin Anayasa’nın 2., 5., 13., 36., 40. ve 141. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline kararverilmesi talebidir.
OLAY: İşçilik alacağından kaynaklanan davada itiraz konusukuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varanMahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİİSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un 320. maddesinin itiraz konusu kuralında yer aldığı (1) numaralı fıkrası şöyledir:
“(1) Mahkeme, mümkün olan hâllerdetarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Özge ULUKAYA tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Anayasayaaykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde AnayasaMahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntembelirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmaktaolan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığıkararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varmasıdurumunda anılan fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak AnayasaMahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde “İptaliistenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayangerekçeli başvuru kararının aslı”, (b) bendinde “Başvuru kararınailişkin tutanağın onaylı örneği” ve (c) bendinde “Dava dilekçesi,iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylıörnekleri” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır.Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veyayöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esasincelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (2)numaralı fıkrasının (a) bendinde “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylıörneği”, (b) bendinde “Dava dilekçesi, iddianame veya davayı açanbelgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri” ve (c) bendinde“Dava dosyasında sunulan belgelerin tarih sırasına göre başlıklar hâlindesıralandığı dizi pusulası” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasındasayılmıştır.
4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (b) bendinde ise Anayasa Mahkemesince yapılan ilkincelemede başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itirazyoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine kararverileceği belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede itiraz yolunabaşvuran Mahkemece gerekçeli başvuru kararının ekinde fiziki olarak gönderilenbelgelerin onaylı örnek niteliğinde olmadığı ve bu suretle dosyanın ilgilibölümlerinin onaylı örneklerine yer verilmediği anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu belgelerin tarihsırasına göre başlıklar hâlinde sıralandığı dizi pusulasının da düzenlenmediğitespit edilmiştir. Bu itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucunaulaşılmıştır.
6. Kaldı ki kuralın öngördüğü usulün mahkemece uygulanmayarak duruşmaaçıldığı gözetildiğindebasit yargılama usulüne tabi olan davalarda, mümkün olan hâllerde tarafların duruşmaya davet edilmeden dosya üzerindenkarar verilmesine imkân tanıyan kuralın bakılmakta olan davada uygulanma imkânı bulunmamaktadır.
7.Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (c) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b)ve (c) bentlerine aykırı olduğu anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40.maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından reddigerekir.
III. HÜKÜM
12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun 320. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan “…mümkün olanhâllerde…” ibaresinin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itirazbaşvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 6/3/2025tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI