ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/85
Karar Sayısı : 2025/79
Karar Tarihi : 27/3/2025
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 17. İdare Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 24/2/1983tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’nun 29/6/2006 tarihli ve5536 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 106.maddesinin 28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanun’un 58. maddesiyledeğiştirilen altıncı fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…fiilen görevyapan…” ibaresinin Anayasa’nın 2., 9., 10., 35., 49. ve 138. maddelerineaykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Birincisınıf hâkim olarak görev yapmakta iken emekli olan davacı tarafından ektazminat ödenmesine ilişkin düzenlemeden yararlandırılması talebiyle yapılanbaşvurunun reddi üzerine açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varanMahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yeraldığı 106. maddesinin altıncı fıkrası şöyledir;
“(Ek fıkra:2/12/2014-6572/29 md.) (Değişik altıncı fıkra:28/7/2024-7524/58 md.) YargıtayBirinci Başkanı, Danıştay Başkanı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, DanıştayBaşsavcısı, Yargıtay Birinci başkanvekilleri, Danıştay başkanvekilleri,Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekili, Yargıtay ve Danıştay daire başkanları,Yargıtay ve Danıştay üyeleri ile Adalet Bakanlığı Müsteşarına (40.000); birincisınıf hâkim ve savcılardan 103 üncü maddedeki aylık ödeme oranı % 86 olanlarave Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu ile Hâkimler ve Savcılar Kurulu TeftişKurulunda fiilen görev yapan müfettişlere (35.000); diğer birincisınıf hâkim ve savcılara (30.000); birinci sınıfa ayrılmış hâkim ve savcılara(26.000); diğer hâkim ve savcılara ise (22.500) gösterge rakamının memuraylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık ektazminat ödenir. Bu Kanuna tabi olan hâkim ve savcılardan Anayasa Mahkemesindegörev yapanlara ödenen aylık ek ödenek ve Uyuşmazlık Mahkemesinde görevyapanlara ödenen ödenek ile bu fıkrada belirlenen ek tazminattan yalnızca birive yüksek olanı ödenir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cem GÜNDOĞDUtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecekyöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davayabakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığıkararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi veya taraflardan birininileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bufıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesinegöndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde de “İptaliistenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayangerekçeli başvuru kararının aslı” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgelerarasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekildedayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesitarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükmebağlanmıştır.
3. Anılan İçtüzük’ün 46.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde itiraz yoluna başvuranMahkemenin gerekçeli kararında; Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülenhükümlerin her birinin Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırıolduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiğiifade edilmiştir.
4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde deAnayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerinbulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esasincelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralıfıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuranmahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığıbelirtilmiştir.
5. Yapılan incelemedebaşvuru kararında itirazın konusu olarak 2802 sayılı Kanun’un 106. maddesininaltıncı fıkrasının metninin tümüne “…fiilen görev yapan…”ibaresinin koyu yazılması suretiyle yer verildiği, gerekçede ise ek tazminatödenmesi için fiilen çalışma şartı getirilmesinin Anayasa’ya aykırı olduğununileri sürüldüğü, “Sonuç ve İstem” bölümünde de “…fiilen görev yapan…”ibaresi nedeniyle emekli hâkim ve savcılara ödeme yapılamadığı belirtildiktensonra tekrar fıkranın tümüne yer verilerek Anayasa’ya aykırılık iddiasındabulunulduğu görülmüştür. Bu itibarla anılan fıkranın tamamının mı yoksa fıkradayer alan “…fiilen görev yapan…” ibaresinin mi iptalinin talepedildiğinin belirsiz olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıylabaşvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
6. Açıklanan nedenlerle6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırıolduğu anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralıfıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir.
III. HÜKÜM
24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve SavcılarKanunu’nun 29/6/2006 tarihli ve 5536 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle başlığı ilebirlikte değiştirilen 106. maddesinin 28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanun’un58. maddesiyle değiştirilen altıncı fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…fiilengörev yapan…” ibaresinin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itirazbaşvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 27/3/2025tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI