ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2026/67
Karar Sayısı : 2026/61
Karar Tarihi : 26/3/2026
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Küçükçekmece Asliye Ticaret Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 9/6/1932tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 3/7/1940 tarihli ve 3890 sayılıKanun’un 1. maddesiyle değiştirilen 259. maddesinin birinci fıkrasınınAnayasa’nın 13. ve 36. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline kararverilmesi talebidir.
OLAY: İtirazıniptali davasında itirazkonusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 259. maddesişöyledir:
“İhtiyati hacizde teminat:
Madde 259- (Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.)
İhtiyati haciz istiyen alacaklı hacizde haksız çıktığıtaktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardanmesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96 ncı maddesinde yazılı teminatıvermeğe mecburdur.
Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.
Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkemeteminata lüzum olup olmadığını takdir eder.
Tazminat davası ihtiyati haczi koyan mahkemede dahigörülür.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Özge ULUKAYAtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde AnayasaMahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntemdüzenlenmiştir. Söz konusu maddenin (1)numaralı fıkrasında bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacakbir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırıgörmesi ya da taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddiolduğu kanısına varması durumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesinebağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; söz konusufıkranın (a) bendinde de “İptali istenen kuralların Anayasanın hangimaddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı” AnayasaMahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralıfıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayanitiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendinde itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçeli kararındaAnayasa’ya aykırılığı ileri sürülen hükümlerin her birinin Anayasa’nın hangimaddelerine hangi nedenlerle aykırı olduğunu ayrı ayrı ve gerekçeleriylebirlikte açıkça göstermesi gerektiği, (2) numaralı fıkrasında da itirazbaşvurusunda gerekçeli başvuru kararının aslının Anayasa Mahkemesine sunulacağıifade edilmiştir.
4. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının(b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvurudaeksikliklerin bulunduğu tespit edilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde esasincelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarıncaverilen kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarakyeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede itiraz yolunabaşvuran Mahkeme tarafından itiraz konusu kuralın “İhtiyati haciz istiyenalacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzdenuğrayacakları bütün zararlardan mesul…” bölümüne ilişkin herhangi birgerekçenin belirtilmediği tespit edilmiştir.
6. Açıklanan nedenle kuralın “İhtiyatihaciz istiyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncüşahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul…” bölümüneyönelik başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir.
7. Öte yandan Anayasa’nın “Anayasayaaykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülmesi” başlıklı 152. maddesinindördüncü fıkrasında “Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği redkararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanunhükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.” denilmiştir.6216 sayılı Kanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlığını taşıyan 41.maddesinin (1) numaralı fıkrasında da “Mahkemenin işin esasına girerekverdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren geçmedikçe aynıkanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz.”hükmüne yer verilmiştir.
8. AnayasaMahkemesi 30/11/2023 tarihli ve E.2023/102, K.2023/203 sayılı kararındakuralın “…ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96 ncı maddesinde yazılıteminatı vermeğe mecburdur.” bölümünü esastan incelemek suretiyle bubölümün Anayasa’ya aykırı olmadığı sonucuna ulaşarak ret kararı vermiştir.Anılan karar 19/1/2024 ve 32434 sayılıResmî Gazete’de yayımlanmıştır. Anayasa Mahkemesince itiraz başvurusu üzerineişin esasına girilerek reddedilen bölüm hakkında yeni bir başvurununyapılabilmesi için önceki kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı 19/1/2024tarihinden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır.
9. Bu itibarla kuralın “…ve HukukUsulü Muhakemeleri Kanununun 96 ncı maddesinde yazılı teminatı vermeğemecburdur.” bölümüne yönelik başvurununAnayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 41.maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince reddi gerekir.
III. HÜKÜM
9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun3/7/1940 tarihli ve 3890 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle değiştirilen 259.maddesinin birinci fıkrasının;
A. “İhtiyatihaciz istiyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncüşahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul…” bölümüne yönelikitiraz başvurusunun 30/3/2011tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un 40. maddesinin (4)numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE,
B. Kalan kısmınayönelik başvurunun Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrası ile 6216 sayılıKanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE,
26/3/2026 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Başkanvekili
İrfan FİDAN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI