ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2021/3 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı: 2022/27
Karar Tarihi: 20/7/2022
R.G.Tarih-Sayısı : 29/9/2022-31968
I. MALİ DENETİMİNKONUSU
Milli Partinin 2020yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Milli Partinin Anayasa Mahkemesine verdiği2020 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafındanhazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafından heyete sunulan ilk inceleme raporu,Anayasa ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları,bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:
2. Milli Parti, gönderdiği 2020 yılı GenelMerkez kesin hesabına göre yıl içinde 450 TL gelir elde etmiş; 450 TL ise gidergerçekleştirmiştir.
3. Siyasi partilerin faaliyetleriniyürüttükleri genel merkez, il ve ilçe başkanlıklarına ait binaların ya kendimülkü veya kira olması gerekir. Parti yetkililerine ait binalarda siyasifaaliyette bulunuluyor ise (genel merkez, il, ilçe teşkilatının faaliyettebulunduğu binalar) bu takdirde kira sözleşmesi düzenlenerek isabet eden tutarınpartiye bağış olarak kaydedilmesi gerekir.
4. Parti yetkililerinin sundukları kesinhesapta, Genel Merkeze ait çok düşük miktarda gelir elde edildiği ve gidergerçekleştirildiği belirtilmiş; teşkilatı kurulmuş olan örgütlerine ilişkinherhangi bir gelir ve gider de gösterilmemiştir. Parti Genel Merkezi ve ilörgütleri faaliyette olduğuna göre bu teşkilatlara ait en azından yönetim giderlerinin(kira, su, elektrik, telefon, kırtasiye vb.) olması gerekir. Partinin giderolarak gösterdiği tutarla siyasi faaliyetlerini karşılaması mümkün değildir.Yönetim giderlerinin hesaplarda görülmemesi kayıt dışı gelir ve gideroluşturulduğunu göstermektedir. Bu durumda 2820 sayılı Kanun’un 69.maddesindeki bir siyasi partinin bütün gelirlerinin o siyasi partinin tüzelkişiliği adına elde edileceği ve aynı Kanun’un 70. maddesindeki bir siyasipartinin bütün giderlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliği adına yapılacağıhükmüne aykırı davranılmıştır.
5. 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesininbirinci fıkrasının (c) bendinde yapılan inceleme ve araştırmaları engelleyen veistenen bilgileri vermeyen parti sorumluları hakkında altı aydan bir yıla kadarhapis ve altmış milyon liradan az olmamak üzere ağır para cezası verileceğihüküm altına alınmıştır.
6. Anayasa Mahkemesine hesap verilebilirşekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, hesabın dışında gelir vegider gerçekleştirilmesi inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemlerolduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendineistinaden gerekli işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınasuç duyurusunda bulunulması gerekir.
III. SONUÇ
Milli Partinin 2020yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
A.Anayasa Mahkemesine hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzenininoluşturulmaması, hesabın dışında gelir ve gider gerçekleştirilmesi inceleme vearaştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111.maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması içinAnkara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
B. Parti Genel Merkez ve il örgütlerine ait kesinhesapların denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2020 yılı hesabının 2820sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına 20/7/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR