ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2021/38 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı: 2022/30
Karar Tarihi: 20/7/2022
R.G.Tarih-Sayısı : 30/9/2022-31969
I. MALİ DENETİMİNKONUSU
Cesur DüşüncePartisinin 2020 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. CesurDüşünce Partisinin Anayasa Mahkemesineverdiği 2020 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığıncahazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafından heyete sunulan ilk inceleme raporu,Anayasa’nın ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Cesur Düşünce Partisi, gönderdiği 2020yılı Genel Merkez kesin hesabına göre yıl içinde 200 TL gelir elde etmiş; 200TL ise gider gerçekleştirmiştir.
3. Siyasi partilerin faaliyetleriniyürüttükleri genel merkez, il ve ilçe başkanlıklarına ait binaların ya kendimülkü veya kira olması gerekir. Parti yetkililerine ait binalarda siyasifaaliyette bulunuluyor ise (genel merkez, il, ilçe teşkilatının faaliyettebulunduğu binalar) bu takdirde kira sözleşmesi düzenlenerek isabet eden tutarınpartiye bağış olarak kaydedilmesi gerekir.
4. Parti yetkililerinin sunduğu kesinhesapta, Genel Merkeze ait çok düşük miktarda gelir ve gider gerçekleştiğibelirtilmiş; teşkilat kurulmuş olan bir örgütlerine ilişkin herhangi bir gelirve gider de gösterilmemiştir. Parti Genel Merkezi ve il örgütleri faaliyetteolduğuna göre bu teşkilatlara ait en azından yönetim giderlerinin (kira, su,elektrik, telefon, kırtasiye vb.) olması gerekir. Partinin gider olarakgösterdiği tutarla siyasi faaliyetlerini karşılaması mümkün değildir. Yönetimgiderlerinin hesaplarda görülmemesi kayıt dışı gelir ve gider oluşturulduğunugöstermektedir. Bu durumda 2820 sayılı Kanun’un 69. maddesindeki bir siyasi partininbütün gelirlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliği adına elde edileceği ileaynı Kanun’un 70. maddesindeki bir siyasi partinin bütün giderlerinin o siyasipartinin tüzel kişiliği adına yapılacağı hükmüne aykırı davranılmıştır.
5. 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesininbirinci fıkrasının (c) bendinde yapılan inceleme ve araştırmaları engelleyen veistenen bilgileri vermeyen parti sorumluları hakkında altı aydan bir yıla kadarhapis ve altmış milyon liradan az olmamak üzere ağır para cezası verileceği hükümaltına alınmıştır.
6. Anayasa Mahkemesine hesap verilebilirşekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması ile hesabın dışında gelir vegider oluşturulması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemlerolduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendineistinaden gerekli işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınasuç duyurusunda bulunulması gerekir.
III. SONUÇ
Cesur DüşüncePartisinin 2020 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
A.Anayasa Mahkemesine hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzenininoluşturulmaması, hesabın dışında gelir ve gider gerçekleştirilmesi inceleme vearaştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111.maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması içinAnkara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
B. Parti Genel Merkez ve il örgütlerine ait kesinhesapların denetimi gerçekleştirilemediğinden, Partinin 2020 yılı hesabının2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına 20/7/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR