ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2022/2 (Değişikİşler)
Karar Sayısı : 2022/1
Karar Tarihi : 21/4/2022
R.G. Tarih – Sayı : 17/6/022– 31869
TALEPTE BULUNAN: DemokratikSol Parti Genel Sekreteri Müzeyyen OKUR
TALEBİN KONUSU: Türkiye’nin Sesi Partisi ambleminin 22/4/1983 tarihli ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 96. maddesine aykırılığı ileri sürülerekhükümsüzlüğüne ve siyasi parti sicilinden terkinine karar verilmesi talebidir.
I. TALEBİN GEREKÇESİ
Demokratik Sol Parti Genel Sekreterinin başvuru dilekçesinde özetle, sonradan kurulan Türkiye’nin Sesi Partisinin ambleminin iltibas yaratacakşekilde benzer olduğu belirtilerek anılan Partinin ambleminin hükümsüzlüğüne vesiyasi parti sicilinden terkinine karar verilmesi talep edilmiştir.
II. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞININ MÜTALAASI
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının mütalaasında özetle;her iki amblemdeki güvercin figürlerininbüyüklüklerinin birbiriyle benzer ve renklerinin beyaz olduğu, kanatlarınınaçık ve aynı yöne uçar vaziyette bulunduğu belirtilerek Türkiye’nin SesiPartisi ambleminin Demokratik Sol Parti amblemiyle iltibasa mahal verecekşekilde benzerlik gösterdiği, her iki siyasi partinin birbiri ilekarıştırılmasına elverişli olduğu ve bu nedenle Türkiye’nin Sesi Partisi amblemininhükümsüzlüğü ve siyasi parti sicilinden terkini talebinin kabulüne kararverilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
III. PARTİNİN SAVUNMASI
Türkiye’nin Sesi Partisi savunmasında özetle; ilk bakıştafark edilebilen değişik özelliklerin bulunması hâlinde sırf aynı simgeninamblemde yer almasının iltibasa yol açacağından söz etmenin siyasi partilerinserbestçe faaliyet göstereceklerine ilişkin Anayasa ilkelerinin ve bununuzantısı olan amblem seçme hakkının gereksiz ve ölçüsüz kısıtlanmasına yolaçacağını ifade etmiş; kendi Partileri ile Demokratik Sol Parti amblemlerindeyer alan güvercin figürlerinin kanat yapıları ve kuyruk şekillerinin farklıolduğunu, dahası Partilerinin amblemindeki güvercin figürünün zeytin dalıtaşıdığını, ayrıca Partileri ile Demokratik Sol Parti arasında herhangi birtarihî veya siyasi miras açısından karışıklık doğuracak bir yakınlıkbulunmadığını belirterek Partilerininambleminin hükümsüzlüğü ve siyasi parti sicilinden terkini talebinin reddinekarar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
IV. İNCELEME
1. Demokratik Sol Parti Genel Sekreterinin başvurusu, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının mütalaası,Türkiye’nin Sesi Partisinin savunması, Raportör Burak FIRAT tarafındanhazırlanan rapor, ilgili Anayasa ve kanun kuralları ile bunların gerekçeleri vediğer belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Taleptebulunan Demokratik Sol Parti 14/11/1985tarihinde, ambleminin hükümsüzlüğüne ve siyasi parti sicilinden terkinine kararverilmesi istenen Türkiye’nin Sesi Partisi ise 31/3/2022 tarihinde kuruluşuna dair bildirge ve eklerinin İçişleriBakanlığına verilmesi suretiyle tüzel kişilik kazanmıştır.
3.Anayasa’nın 68. maddesinin üçüncü fıkrasında “Siyasî partiler önceden izinalmadan kurulurlar ve Anayasa ve kanun hükümleri içerisinde faaliyetlerinisürdürürler.” hükmüne yer verilmiş, 69. maddesinin son fıkrasında da siyasipartilerin kuruluş ve çalışmalarının anılan maddedeki esaslar çerçevesindekanunla düzenleneceği belirtilmiştir.
4. Siyasipartilerle ilgili esasların düzenlendiği 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu'nun “Kullanılamayacak parti adları ve işaretler:”başlıklı 96. maddesinin birinci fıkrasında “…siyasi parti sicilinekayıtlı bulunan siyasi partilerin isimleri, amblemleri, rumuzları, rozetleri vebenzeri işaretleri[nin] aynen veya iltibasa mahal verecek şekilde başkabir siyasi partice kullanılmayacağı…” belirtilmiştir.
5. Öteyandan 2820 sayılıKanun’un “Diğer sebeplerle başvuru” başlıklı 104. maddesinin üçüncüfıkrasında “…siyasiparti siciline kayıtlı bulunan siyasi partilerin isimleri, amblemleri verumuzlarını aynen veya iltibasa mahal verecek şekilde kabul eden veya kullanansiyasi parti aleyhine Anayasa Mahkemesine, Cumhuriyet Başsavcılığınca resenveya ilgili siyasi parti tarafından doğrudan yazı ile başvurulur. AnayasaMahkemesi başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde isim, amblem verumuzlarla ilgili olarak siyasi parti siciline kayıt önceliğine göre yapacağıincelemede bu Kanunun 96 ncı maddesinin birinci fıkrasına aykırılık görürse,aykırılık teşkil eden isim, amblem ve rumuzların hükümsüzlüğüne ve siyasi partisicilinden terkinine karar verir.” hükmüyer almaktadır.
6. Anılandüzenlemelere göre bir partinin siyasi parti siciline kayıtlı başka birpartinin amblemini aynen veya iltibasa yol açacak şekilde kullanmasıyasaklanmıştır. Siyasi parti siciline kayıtlı bir partinin ambleminde yer alanbir şekil veya figürün diğer bir parti tarafından karışıklığa yol açmamasışartıyla kullanılmasında ise herhangi bir engel bulunmamaktadır.
7. Siyasipartilerin seçmenlere vereceği mesajları daha anlaşılabilir kılması ve hitapettikleri seçmen kitlesinin önem atfettiği değerlerin sahiplenildiğinin ifadeedilmesi bakımından hedeflediği idealleri yansıtan ve özetleyen şekil veyafigürleri amblemlerinde kullanmaları son derece doğaldır. Ancak partiler, buşekil veya figürleri siyasi parti siciline daha önceden kayıtlı olan partilerinamblemleriyle iltibasa mahal vermeyecek şekilde kullanmalıdır. Bir partininkullanacağı amblemin başka bir parti izlenimi vermemesi, yanılgı veya yanlışanlamalara sebep olmaması gerekir. Siyasi partilerin isim ve rumuzları gibiamblemleri de açık olmalı ve kişilerin bir siyasi partiyi başka bir siyasiparti ile karıştırmalarına yol açmamalıdır.
8. Talepte bulunan Demokratik Sol Partinin amblemiincelendiğinde amblemde dikdörtgen mavi zemin üzerinde her iki kanadı da açıkbir güvercin figürünün yer aldığı, bu figürün beyaz dikdörtgen ile çevrelendiğigörülmektedir. Türkiye’nin Sesi Partisi tarafından kullanılan amblemde iselacivert zemin üzerinde ağzında zeytin dalı bulunan ve her iki kanadı da açıkbir güvercin figürü yer almaktadır. Her ne kadar Türkiye’nin Sesi Partisi’ninambleminde diğerinden farklı olarak güvercin figürü ağzında yeşil bir zeytindalı taşımakta ise de amblemin baskın figürünün güvercin olduğu, her iki partiambleminde de güvercin figürünün yaklaşık olarak aynı büyüklükte, aynı renkteve aynı yöne uçar hâlde kanatları açık bir şekilde yer aldığı gözetildiğindeamblemlerin seçmenin yanılmasına sebep olabileceği değerlendirilmiştir.
9. Bu tespitler çerçevesinde Demokratik Sol Parti ileTürkiye’nin Sesi Partisi tarafından kullanılan amblemler birliktedeğerlendirildiğinde, Türkiye’nin Sesi Partisi tarafından kullanılmakta olanamblemin Demokratik Sol Parti tarafından kullanılan amblemle iltibas yaratacakşekilde benzer olduğu, Demokratik Sol Parti ambleminden duraksamaya nedenolmayacak şekilde ayırt edilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
10.Açıklanan nedenlerle Türkiye’nin Sesi Partisitarafından kullanılmakta olan amblemin 2820 sayılı Kanun’un 96. maddesineaykırı olduğu anlaşıldığından anılan Partinin ambleminin hükümsüzlüğü ve siyasiparti sicilinden terkini talebinin kabulü gerekir.
Zühtü ARSLAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM ile Selahaddin MENTEŞ bu görüşe katılmamışlardır.
V. HÜKÜM
Türkiye’ninSesi Partisinin ambleminin 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu'nun 96. maddesinin birinci fıkrasına aykırı olması sebebiyleaynı Kanun'un 104. maddesinin üçüncü fıkrasıgereğince hükümsüzlüğüne ve siyasi parti sicilinden terkinine, Zühtü ARSLAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM ile SelahaddinMENTEŞ’in karşıoyları veOYÇOKLUĞUYLA 21/4/2022 tarihinde karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
KARŞIOY GEREKÇESİ
1.Demokratik Sol Partinin talebi üzerine Türkiye’nin Sesi Partisi amblemininiltibasa neden olabilecek şekilde benzerlik arz ettiği gerekçesiylehükümsüzlüğüne ve siyasi parti sicilinden terkinine karar verilmiştir.
2.Anayasa’nın 68. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca “Siyasî partilerönceden izin almadan kurulurlar ve Anayasa ve kanun hükümleri içerisindefaaliyetlerini sürdürürler.” 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 96.maddesinin birinci fıkrasında ise “…siyasi parti siciline kayıtlı bulunansiyasi partilerin isimleri, amblemleri, rumuzları, rozetleri ve benzeriişaretleri[nin] aynen veya iltibasa mahal verecek şekilde başka birsiyasi partice kullanılmayacağı…” belirtilmiştir.
3.Buna göre kullanılması yasaklanan amblemin bir başka parti tarafındankullanılan amblemin aynısı veya iltibasa yol açacak şekilde benzerolması gerekir. İltibasın yasaklanmasının nedeni, siyasi partilerin isim verumuzları gibi amblemlerinin de açık olmasını sağlayarak kişilerin bir siyasipartiyi başka bir siyasi parti ile karıştırmalarına engel olmaktır.
4. Bununlabirlikte siyasi partilerin, ideolojilerini yansıtan ve seçmene yönelik mesajıen iyi şekilde vereceğini düşündükleri isim, rumuz ve amblemleri kullanmasıkonusunda geniş bir özgürlüğe sahip olduğunu belirtmek gerekir. Bu kapsamdasiyasi parti siciline kayıtlı bir partinin ambleminde yer alan bir şekil veyafigürün diğer bir parti tarafından iltibasa yol açmaması şartıyla kullanılmasınınönünde herhangi bir engel bulunmamaktadır. Dolayısıyla 2820 sayılı Kanun’un 96.maddesinin yasakladığı, amblemde aynı şekil veya figürlerin kullanılması değil,bunların iltibasa meydan verecek şekilde kullanılmasıdır.
5. AnayasaMahkemesi iltibasa neden olmadıkça birbirine benzer isim ve amblemlerinkullanılmasının siyasi partiler açısından yasaklanmadığını birçok kararındabelirtmiştir. Sözgelimi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının “Türkiye BirlikPartisi”nin isminin kendisinden önce kurulan “Türk Birliği Partisi”ninismiyle karışıklığa mahal verecek şekilde benzer olduğu, dolayısıylahükümsüzlüğüne ve siyasi parti sicilinden terkinine karar verilmesi yönündekitalebi, “iki partinin isimlerinin gerek anlamsal olarakgerekse fonetik olarak iltibasa mahal vermeyecek derecede birbirinden farklıolduğu” gerekçesiyle reddedilmiştir(AYM, E.2016/12 (Değişik İşler), K.2017/1, 18/01/2019, § 7). Anayasa Mahkemesidaha yakın tarihli bir kararında ise “kâlp” ve “yıldız”figürlerini kullanan iki siyasi parti ambleminin iltibasa neden olacak şekildebenzer olmadığına ve bunların duraksamaya neden olmayacak şekilde ayırtedilmesinin mümkün olduğuna hükmetmiştir (AYM, E.2020/5 (Değişik İşler),K.2021/1 14/01/2021, §§ 7, 8).
6. Buaçıklamalar ışığında Demokratik Sol Parti ile iltibasa meydan veren amblemikullandığı iddia edilen Türkiye’nin Sesi Partisinin amblemleri incelendiğindeortak figürler kullanılmakla birlikte bunların iltibasa meydan verecek şekildeaynı veya benzer olduğunu söylemek zordur. Çoğunluk kararında da belirtildiğiüzere, talepte bulunan partinin ambleminde dikdörtgen mavi zeminüzerinde iki kanadı açık bir güvercin figürünün yer aldığı ve bunun beyazdikdörtgen ile çevrelendiği görülmektedir. İltibasa yol açtığı söylenenamblemde ise lacivert zemin üzerinde ağzında zeytin dalı bulunanher iki kanadı da açık bir güvercin figürü bulunmaktadır (§ 8).
7. Hükümsüzlüğüve terkini talep edilen amblemin talepte bulunan partinin ambleminden birçokyönden farklı olduğu açıktır. Her şeyden evvel, güvercin figürleri ve zeminrenkleri aynı olmadığı gibi, talepte bulunan partinin ambleminde yer alan beyazdikdörtgen çerçevenin diğer partinin ambleminde olmadığı anlaşılmaktadır. Dahaönemlisi, iltibasa meydan verdiğine hükmedilen amblemde, diğerinden farklıolarak, ağzında yeşil zeytin dalı olan bir güvercin figürüne yer verilmektedir.Bu zeytin dalının rengi ve büyüklüğü de dikkate alındığında iki figürünkolaylıkla ayırt edilebilir mahiyette olduğu, dolayısıyla iltibasa neden olacakşekilde benzer olmadığı görülmektedir.
8. Açıklanangerekçelerle Türkiye’nin Sesi Partisi tarafından kullanılan amblemin iltibasamahal verecek şekilde olmadığını düşündüğümden, çoğunluğun aksi yöndekikararına katılmıyorum.
Başkan
Zühtü ARSLAN
KARŞI OY
1. Demokratik Sol Parti Genel Sekreterliğince, kendilerindensonra kurulan Türkiye’nin Sesi Partisi’nin ambleminin, iltibas oluşturacakşekilde kendi amblemleri ile benzer olduğundan bahisle anılan Partininambleminin hükümsüzlüğüne ve siyasi parti sicilinden terkinine karar verilmesitalep edilmiş; Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı’nca istem doğrultusunda mütalaada bulunulmuş, Mahkememiz çoğunluğunca da istemin kabulüne kararverilmiştir.
2. Aşağıda açıklanan nedenlerle tarafımızca çoğunlukgörüşüne dayalı karara iştirak edilememiştir.
3.Anayasa’nın 68. maddesinin dördüncü fıkrasında “Siyasî partiler önceden izinalmadan kurulurlar ve Anayasa ve kanun hükümleri içerisinde faaliyetlerinisürdürürler.” hükmüne yer verilmiş; 69. maddesinin son fıkrasında da siyasipartilerin kuruluş ve çalışmalarının anılan maddedeki esaslar çerçevesindekanunla düzenleneceği belirtilmiştir.
4. Siyasipartilerle ilgili esasların düzenlendiği 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu'nun “Kullanılamayacak parti adları ve işaretler:” başlıklı96. maddesinin birinci fıkrasında “…siyasi parti siciline kayıtlıbulunan siyasi partilerin isimleri, amblemleri, rumuzları, rozetleri ve benzeriişaretleri(nin) aynen veya iltibasa mahal verecek şekilde başka birsiyasi partice kullanılmayacağı…” belirtilmiştir.
5. Bunagöre bir parti, siyasi parti siciline kayıtlı bir başka partinin ambleminiaynen veya iltibasa yol açacak şekilde kullanamaz. Bununla birlikte siyasiparti siciline kayıtlı bir partinin ambleminde yer alan bir şekil veya figüründiğer bir parti tarafından karışıklığa yol açmayacak şekilde kullanılması isemümkündür. Bunun önünde herhangi bir yasal engel bulunmamaktadır.
6. Öteyandan, siyasi partilerin, seçmenler nezdinde bilinirlik sağlanması, verilecekmesajların daha anlaşılabilir kılınması ve hitap edilen seçmen kitlesinin önematfettiği değerlerin sahiplenildiğinin ifade edilebilmesi bakımındanhedeflediği idealleri yansıtan ve özetleyen şekil veya figürleri amblemlerindekullanmaları son derece doğaldır. Ancak biraz önce de belirtildiği üzere bu şekilveya figürlerin, siyasi parti siciline daha önceden kayıtlı olan partilerinamblemleriyle iltibasa mahal vermeyecek şekilde kullanılması gerekmektedir. Birpartinin kullanacağı amblemin başka bir parti adını çağrıştırmaması, yanılgıveya yanlış anlamalara sebep olmaması gerekir. Siyasi partilerin isim verumuzları gibi amblemleri de açık olmalı ve kişilerin bir siyasi partiyi başkabir siyasi parti ile karıştırmalarına yol açmaması gerekir.
7. Talepte bulunan Demokratik Sol Partinin amblemiincelendiğinde amblemde dikdörtgen mavi zemin üzerinde her iki kanadı da açıkbir güvercin figürünün yer aldığı, bu figürün beyaz dikdörtgen ile çevrelendiğigörülmektedir. Türkiye’nin Sesi Partisi tarafından kullanılan amblemde iselacivert zemin üzerinde ağzında zeytin dalı bulunan ve her iki kanadı da açıkbir güvercin figürü yer almaktadır. Her iki amblemdeki güvercin figürlerininbüyüklükleri de yaklaşık olarak aynıdır. Ancak Türkiye’nin Sesi Partisininambleminde yer alan güvercin figürü diğerinden farklı olarak ağzında yeşil birzeytin dalı taşımaktadır. Zeytin dalının büyüklüğü ve rengi amblemin tamamıgözetildiğinde ilk bakışta fark edilecek ve dikkat çekecek durumdadır. Buyönüyle amblemdeki güvercin figürünün ağzında taşıdığı zeytin dalı, güvercinfigürlerinin aynı yöne bakıp bakmamasından veya kanatlarının açık olupolmamasından daha ayırt edici bir niteliğe sahiptir.
8. Bu tespitler çerçevesinde Demokratik Sol Parti ileTürkiye’nin Sesi Partisi tarafından kullanılan amblemler birliktedeğerlendirildiğinde, Türkiye’nin Sesi Partisi tarafından kullanılmakta olanamblemin Demokratik Sol Parti tarafından kullanılan amblemle iltibas yaratacakşekilde benzer olmadığı, Demokratik Sol Parti ambleminden duraksamaya nedenolmayacak şekilde ayırt edilmesinin mümkün olduğu sonucuna varılmıştır.
9. Açıklanan nedenlerle, Türkiye’ninSesi Partisi tarafından kullanılmakta olan amblemin 2820 sayılı Kanun’un 96.maddesine aykırı olmadığı anlaşıldığından anılan Partinin amblemininhükümsüzlüğü ve siyasi parti sicilinden terkini talebinin reddine kararverilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk görüşüne dayalı aksi yöndeki kararakatılmıyorum.
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun “Kullanılmayacak parti adları ve işaretler:” başlıklı 96. maddesininbirinci fıkrasında” …siyasi parti siciline kayıtlı bulunan siyasi partilerinisimleri, amblemleri, rumuzları, rozetleri ve benzeri işaretler(nin) aynen veyailtibasa mahal verecek şekilde başka bir siyasi partice kullanılmayacağı…”düzenlenmiştir. Buna göre, bir partinin siyasi parti siciline kayıtlı başka birpartinin amblemini aynen veya iltibasa yol açacak şekilde kullanması mümkündeğildir. Diğer taraftan, siyasi parti siciline kayıtlı bir partinin amblemindeyer alan bir şekil veya figürün başka bir parti tarafından karışıklığa yolaçmaması şartıyla kullanılmasında ise herhangi bir sakınca bulunmamaktadır.
2. Siyasi partiler, topluma ve seçmenlere iletmekistedikleri mesajlarını, ifadelerini, ideallerini ve ideolojilerini çarpıcı veakılda kalacak biçimde yansıtan, aksettiren ve özetleyen, taraftarları veseçmenleri arasında partiye bağlılık duygusunu geliştiren şekil veya figürleriamblem, rumuz veya logo olarak kullanmaktadırlar. Bu şekil veya figürler partikimliğinin an açık ve yalın olarak dışa vurulduğu simgelerdir. Bununa beraber,partiyi temsil eden şekil veya figürlerin siyasi parti siciline daha öncedenkayıtlı olan partilerin amblemleriyle iltibasa mahal vermeyecek şekilde kullanmasıgerekliliği hem hukuki olarak hem de adil siyasi rekabet açısından gereklidir.Bir partinin kullanacağı amblemin başka bir parti çağrışımı uyandırmaması,izlenimi yaratmaması, seçmen üzerinde yanılgı, karışıklık veya yanlışanlamalara neden olmaması beklenir.
3. Türkiye’nin Sesi Partisinin amblemine karşı itirazdabulunan Demokratik Sol Partinin amblemine baktığımızda amblemde dikdörtgen mavizemin üzerinde her iki kanadı da açık bir güvercin figürünün yer aldığı, bufigürün beyaz dikdörtgen ile çevrelendiği görülmektedir. Türkiye’nin SesiPartisi tarafından kullanılan amblemde ise lacivert zemin üzerinde ağzındazeytin dalı bulunan ve her iki kanadı da açık bir güvercin figürü yeralmaktadır. Her iki amblemdeki güvercin figürlerinin büyüklükleri de yaklaşıkolarak aynıdır. Ancak Türkiye’nin Sesi Partisinin ambleminde yer alan güvercinfigürü diğerinden farklı olarak ağzında yeşil bir zeytin dalı taşımaktadır.Zeytin dalının büyüklüğü ve rengi amblemin tamamı gözetildiğinde ilk bakıştafark edilecek ve dikkat çekecek bir durum taşımaktadır. Ek olarak Türkiye’ninSesi Partisinin amblemi daha koyu bir mavi üzerinde bulunmaktadır ve partinintam adı da kısaltmanın altında yazılmıştır. Bütün bunlar itirazda bulunanDemokratik Sol Partinin amblemi ile Türkiye’nin Sesi Partisinin ambleminifarklılaştırmaktadır.
4. Seçmenler çeşitli nedenlerle parti adlarını,kısaltmalarını ve amblemlerini karıştırabilir. Sırf isim ve kısaltmabenzerliğinden dolayı Anayasanın tanıdığı en temel haklardan olan siyasi partikurma ve siyasi faaliyette bulunma hakkı kısıtlanmamalıdır. Bir siyasi partininkendisini en iyi ifade ettiğini düşündüğü ismi, kısaltmayı ve amblemi terketmeye zorlanması ifade ve örgütlenme özgürlüğü ve demokrasi esaslarıylabağdaşmayan ölçüsüz bir müdahale anlamına gelmektedir.
5. Sonuç olarak, Demokratik Sol Parti ile Türkiye’ninSesi Partisi tarafından kullanılan amblemler birlikte değerlendirildiğinde,Türkiye’nin Sesi Partisi tarafından kullanılmakta olan amblemin Demokratik SolParti tarafından kullanılan amblemle iltibas yaratacak şekilde benzer olmadığıkanaatine varılmıştır.
Üye
Engin YILDIRIM
KARŞI OY
1. Türkiye’nin Sesi partisi ambleminin siyasi partikanunun 96. Maddesinin 1. Fıkrasına aykırı olması nedeniyle aynı kanunun 104.Maddesinin 3. Fıkrası gereğince hükümsüzlüğüne ve siyasi parti sicilinden terkinineAnayasa Mahkemesinin sayın çoğunluğunca karar verilmiştir. Aşağıda belirttiğimgerekçelerle sayın çoğunluğun görüşüne katılmadım.
2. Anayasa Mahkemesinin kararında talebin gerekçesi,Yargıtay Başsavcılığının mütalaası, Türkiye’nin Sesi Partisinin savunması,ayrıntılı olarak belirtilmiştir.
3. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun “Kullanılmayacakparti adları ve işaretler.” başlıklı 96. Maddesinin birinci fıkrasında “…siyasi parti siciline kayıtlı bulunan siyasi partilerin isimleri, amblemleri,rumuzları, rozetleri ve benzeri işaretlerinin aynen veya iltibasa mahal verecekşekilde başka bir siyasi partice kullanılmayacağı…” belirtilmiştir. 104.Maddesinde de “… kanunun 96. Maddenin 1. Fıkrasına aykırılık görürseaykırılık teşkil eden isim, amblem ve rumuzların hükümsüzlüğüne ve siyasi partisicilinden terkinine karar verir.” Hükmü yer almaktadır.
4. Kanuni düzenlemelerden anlaşılacağı üzere bir partininsiyasi parti siciline kayıtlı başka bir partinin amblemini veya iltibasa yolaçacak şekilde kullanması yasaklanmıştır. Siyasi parti siciline kayıtlı birpartinin ambleminde yer alan bir şekil veya figürün diğer parti tarafındankarışıklığa yol açmaması şartıyla kullanılabileceği açıktır.
5. Talepte bulunan Demokratik Sol Partinin amblemiincelendiğinde amblemde dikdörtgen mavi zemin üzerinde her iki kanadı da açıkbir güvercin figürünün yer aldığı, bu figürün beyaz dikdörtgen ile çevrelendiğigörülmektedir. Türkiye’nin Sesi Partisi tarafından kullanılan amblemde iselacivert zemin üzerinde ağzında zeytin dalı bulunan ve her iki kanadı da açıkbir güvercin figürü yer almaktadır. Her iki amblemdeki güvercin figürlerininbüyüklükleri de yaklaşık olarak aynıdır. Ancak Türkiye’nin Sesi Partisininambleminde yer alan güvercin figürü diğerinden farklı olarak ağızında yeşil birzeytin dalı taşımaktadır. Zeytin dalının büyüklüğü ve rengi amblemin tamamıgözetildiğinde ilk bakışta fark edilecek ve dikkat çekecek durumdadır. Buyönüyle amblemdeki güvercin figürünün ağzında taşıdığı zeytin dalı, güvercinfigürlerinin aynı yöne bakıp bakmamasından veya kanatlarının açık olupolmamasından daha ayırt edici bir niteliğe sahiptir.
6. Bu tespitler çerçevesinde Demokratik Sol Parti ileTürkiye’nin Sesi Partisi tarafından kullanılan amblemler birliktedeğerlendirildiğinde, Türkiye’nin Sesi Partisi tarafından kullanılmakta olanamblemin Demokratik Sol Parti tarafından kullanılan amblemle iltibas yaratacakşekilde benzer olmadığı, Demokratik Sol Parti ambleminden duraksamaya nedenolmayacak şekilde ayırt edilmesinin mümkün olduğu sonucuna varılmıştır.
7. Açıklanan nedenlerle Türkiye’nin Sesi Partisitarafından kullanılmakta olan amblemin 2820 sayılı Kanun’un 96. Maddesineaykırı olmadığı anlaşıldığından, Sayın çoğunluğun bu görüşüne katılmadım.
Üye
Selahaddin MENTEŞ