ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2019/58 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2022/4
Karar Tarihi : 12/5/2022
R.G. Tarih - Sayı : 28/6/2022 - 31880
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Milliyetçi Hareket Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Recep KÖMÜRCÜ, Serdar ÖZGÜLDÜR, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ’ın katılımlarıyla 4/12/2019 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Milliyetçi Hareket Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Milliyetçi Hareket Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2018 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığınca hazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa, 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerde Partinin 2018 yılı gelirler toplamının 134.272.840,65 TL, önceki yıldan devreden nakit toplamının 5.934.515,99 TL, yıl sonundaki borçlar toplamı 2.498.308,47 TL olduğu ve giderleri toplamının 107.800.008,79 TL, önceki yıldan kalan borç ödemelerinin 1.867.212,16 TL, sonraki yıla devreden nakit toplamının 32.825.300,87 TL, yıl sonundaki alacaklar toplamının 213.143,29 TL, olduğu anlaşılmıştır.
5. Partinin 2018 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2018 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
A. Gelirlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 114.330.289,18 TL olup bu tutarın 9.361.903,08 TL’si faiz ve nemalandırma gelirleri, 100.276.686 TL’si devlet yardımları, 388.000 TL’si demirbaş satış gelirleri, 25.300 TL’si milletvekili aidatı, 4.192.520 TL’si milletvekili aday aidatı ve 85.880,10 TL’si diğer gelirlerden oluşmaktadır.
7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
8. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 19.942.551,47 TL olup bu tutarın 63.301,44 TL’si üye giriş aidatından, 1.855.734,54 TL’si yıllık üye aidatından, 10.480.839,86 TL’si bağışlardan, 7.530.500 TL’si yardımlardan, 10.000 TL’si demirbaş satış gelirlerinden, 2.175,63 TL’si diğer gelirlerden oluşmaktadır.
9. Parti il örgütlerinin 2018 yılı kesin hesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Giderleri
10. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 88.898.622,94 TL olup bu tutarın 8.562.725,78 TL’si personel giderleri, 318.937,48 TL’si temsil ve ağırlama giderleri, 874.045,10 TL’si kırtasiye ve büro giderleri, 592.831,65 TL’si haberleşme giderleri, 1.242.277,83 TL’si taşıma giderleri, 282.860,21 TL’si seyahat giderleri, 60.950 TL’si kira giderleri, 3.052.169,10 TL’si bakım onarım giderleri, 1.156.594,06 TL’si ısınma aydınlatma ve temizlik giderleri, 619.351,76 TL’si vergi, sigorta, noter giderleri, 6.324.763,08 TL’si demirbaş giderleri, 7.530.500 TL’si teşkilata yardım giderleri, 3.065.222,02 TL’si araştırma, geliştirme ve eğitim giderleri, 1.497.937,66 TL’si toplantı giderleri, 52.867.089,85 TL’si propaganda, tanıtım ve seçim giderleri, 850.367,36 TL’si çeşitli genel giderlerden oluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
12. Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 18.901.385,85 TL olup bu tutarın 259.892,89 TL’si personel giderleri, 1.999.822,31 TL’si temsil ve ağırlama giderleri, 518.499,30 TL’si kırtasiye ve büro giderleri, 693.510,68 TL’si haberleşme giderleri, 318.123,41 TL’si taşıma giderleri, 280.225,16 TL’si seyahat giderleri, 3.855.523,46 TL’si kira giderleri, 542.178,36 TL’si bakım ve onarım giderleri, 1.231.070,46 TL’si ısınma, aydınlatma ve temizlik giderleri, 192.614,34 TL’si vergi, sigorta ve noter giderleri, 740.853,67 TL’si demirbaş giderleri, 2.399.432,42 TL’si teşkilata yardım giderleri, 222.855,16 TL’si bayrak, rozet ve afiş giderleri, 254.491,86 TL’si araştırma geliştirme ve eğitim giderleri, 271.108,23 TL’si toplantı giderleri, 2.725.703,35 TL’si seçim giderleri ve 2.395.480,79 TL’si çeşitli genel giderlerden oluşmaktadır.
13. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
14. Partinin Genel Merkez taşınır ve taşınmaz mal alımları toplamı 7.065.616,75 TL olup bu tutarın 6.324.763,08 TL’si Genel Merkeze aittir. Genel Merkeze ait alımların 924.266,32 TL’sinin Genel Merkeze ait taşınır alımı; 5.400.496,76 TL’sinin Genel Merkeze ait taşıt alımı giderleri toplamından oluşmaktadır. Geriye kalan 740.853,67 TL’nin ise il teşkilatlarına ait alımlardır. Bu tutarın 150.000 TL’sinin illere ait taşıt alımı, 298.596 TL’sinin illere ait taşınır mal alımı ve 292.257,67 TL’sinin illere ait tapu alımı giderleri toplamından oluşmaktadır.
15. Partinin 2018 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde 2018 yılı içinde 7.065.616,75 TL tutarındaki taşınmaz ve taşınır mal ediniminin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV. SONUÇ
Milliyetçi Hareket Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
Partinin 2018 yılı kesin hesabında gösterilen 134.272.840,65 TL gelir, 5.934.515,99 TL önceki yıldan devreden nakit ve alacak ve 2.498.308,47 TL yıl sonu borç toplamı ile 107.800.008,79 TL gider, 1.867.212,16 TL önceki yıldan kalan borç ödemeleri, 32.825.300,87 TL sonraki yıla devreden nakit ve 213.143,29 TL yıl sonundaki alacaklar toplamının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna 12/5/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR