Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2004/1, K.2008/73 Sayılı Karar - 29/04/2008

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2004/1 (SiyasîParti Malî Denetimi)

Karar Sayısı:2008/73

Karar Günü:29.4.2008

R.G. Tarih-Sayı:R.G.'deyayımlanmamıştır.

Demokrat Türkiye Partisi'nin 2002 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda;

1- Parti'nin hukuki varlığı sona erdiğinden dosyanınişlemden kaldırılmasına OYBİRLİĞİYLE,

2- Kasa ve banka devirlerindeki tutarsızlık hukuka aykırıolmasına karşın suç oluşturduğuna ilişkin bulgulara rastlanmadığından suçduyurusunda bulunulmamasına Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Zehra AylaPERKTAŞ'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

29.4.2008 gününde karar verildi.

AZLIK OYU

Anayasa'nın 69. maddesinde siyasipartilerin gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunun Anayasa Mahkemesi'ncedenetleneceği kurala bağlanmıştır.

2980 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 74.maddesinde de siyasi partilerin mali denetiminin Anayasa Mahkemesi'nceyapılacağı vurgulandıktan sonra partilerin birleştirilmiş hesapları ile merkezve il örgütlerinin kesin hesaplarının Haziran ayı sonuna kadar AnayasaMahkemesi'ne ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na verileceğiaçıklanmıştır. Aynı Yasa'nın 111. maddesinin (b) bendinde de bu kuralaaykırılık, halinde hapis cezası verileceği öngörülmüştür.

Denetlemeye konu Parti'nin 2002 yılı hesapları iseizleyen yıl Haziran ayı geçtikten çok sonra 13.2.2004 tarihinde Mahkemeyeverilmiş böylece yasal kuralın buyurucu öngörüsü yerine getirilmemiştir.

Öte yandan yapılan incelemede partinin hesaplarında kasave banka devirlerinin de tutmadığı gözlenmiştir. Anılan parti'nin 11.1.2008tarihinde başka bir parti ile birleştiği, tasfiye kurulu oluşturulduğu vesonunda 2820 sayılı Yasa'nın 110. maddesi uyarınca partinin malvarlığınınhazineye geçme evresinin başladığı anlaşılmaktadır. Bu gelişim karşısında, Partininhukuki varlığının sona ermiş olması, daha önceki sürecin göz önüne alınmasınıönlemiyecektir.

Bu nedenlerle, belirlenen Yasal kuralla çelişen durumundeğerlendirilmesi için konunun Cumhuriyet Savcılığı'na iletilmesi gerektiğioyuyla kararın bu bölümüne karşıyım.

KARŞIOY

Demokrat Türkiye Partisi'nin 2002 yılı hesaplarının malidenetiminde;

İlgili yıl kesin hesabının 2820 sayılı Yasa'nın 74.maddesinde belirtilen süre içinde bildirilmediği,

Süre geçtikten sonra yapılan bildirimin denetlenmesindeise; kesin hesap çizelgelerinin, maddi yönden doğru ve denk olmadığı tespitedilmiştir.

Parti, 15.5.2005 tarihinde, önce adını Hürriyet veDeğişim (HürParti) olarak değiştirmiş bilahare 29.12.2007 tarihinde ise HalkınYükselişi Partisi ile aldığı birleşme kararı sonrasında, 11.1.2008 tarihindeHalkın Yükselişi Partisi, Hürriyet ve Değişim Partisi'ni aktif ve pasifmalvarlığının KABUL EDİLMEMESİ şartı ile birleşme kararının kabulüne kararvermiştir.

Bu halde HürParti'nin Siyasi Partiler Kanunu'nun 110.maddesine göre malları Hazine'ye geçmiş; malvarlığı, demirbaş ve borçlarınıntasfiyesi süreci kurdukları tasfiye kurulu ile başlatılmıştır.

Hesapları denetlenen ve önce parti ismini değiştirip,sonra bir başka partiye katılan ve tasfiye sürecine giren bir partinin hukukivarlığının sona ermiş olduğunun kabul edilmesi ile Siyasi Partiler Kanunu'naaykırı eylemlerin var olduğunun mahkememizce tespit edildiği tarihte siyasiparti hüviyetini yitirmemiş ve sorumluları yönünden de ehliyetlerinin de devamettiği düşünüldüğünde, tasfiye sürecine girmekle suç sayılan hukuka aykırıeylemlerinin ortadan kalkacağı ya da işlenmemiş gibi sayılacağını ve bu nedenlesuç duyurusunda bulunmaya gerek olmadığı kabulü sonucunu yaratan çoğunlukkararı ceza hukuku ilkeleri ile bağdaşmamaktadır.

Doğru tarihte beyanda bulunmayan, denk ve doğru hesapveremeyen parti yöneticileri hakkında 2820 sayılı Yasa'nın 111. ve 117. maddesigereğince hapis cezaları öngörüldüğünden, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 279.maddesi gereği suç duyurusunda bulunulmaması gerekirken aksi yönde oluşançoğunluk görüşüne katılınmamıştır.

KARŞIOY GEREKÇESİ

Demokrat Türkiye Partisi'nin 2002 yılı hesaplarınınincelenmesinde,

1- 2820 sayılı Yasa'nın 74. maddesi uyarınca, kesinhesaplarının Parti Genel Başkanı tarafından Haziran ayı sonuna kadar AnayasaMahkemesi Başkanlığı'na sunulması gerektiği halde 13.02.2004 tarihinde verilmeksuretiyle bu kurala uyulmadığı;

2- 2002 yılı kesin hesabının incelenmesinde 2001 yılıkesin hesabında 2002 yılına devir olarak yer alan kasa ve banka rakamları ile,2002 yılı kesin hesabında 2001 yılından devir olarak görünen kasa ve bankarakamlarının farklı olduğu ve kasa ve banka devirlerindeki fark toplamının5.249.864 TL. olduğu bu haliyle kesin hesap çizelgelerinin doğru ve denkolmadığı görülmüştür.

2820 sayılı Yasa'nın 111. maddesinde; bu Kanunun 74.maddesi hükümlerine aykırı hareket eden sorumlular hakkında üç aydan altı ayakadar hafif hapis ve onbeş milyon liradan otuz milyon liraya kadar hafif paracezası ile cezalandırılacakları belirtilmiştir.

Yürürlükten kaldırılan 765 sayılı Yasa'nın 235 ve26.09.2004 günlü 5237 sayılı yeni Ceza Yasası'nın 279. maddelerinde degöreviyle ilgili olarak kamu adına soruşturma ve kovuşturma gerektiren birsuçun işlendiğini öğrenip de yetkili makamlara bildirmeyen kamu görevlilerinincezalandırılmaları öngörülmüştür.

Bu durumda, 2820 sayılı Yasa'nın 111. maddesi hükmüuyarınca bu Kanunun 74. maddesine aykırı hareket eden sorumlular hakkında suçduyurusunda bulunulması gerektiği oyu ile verilen kararın suç duyurusundabulunulmaması kısmına karşıyım.