Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2011/1, K.2015/4 Sayılı Karar - 05/03/2015

 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2011/1 (Siyasi Parti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2015/4

Karar Tarihi:5.3.2015

R.G. Tarih-Sayı:27.5.2015-29368

I- MALİ DENETİMİNKONUSU

Adalet Demokrasi veÖzgürlük Partisi 2010 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca SerruhKALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR,Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, NuriNECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ve Erdal TERCAN’ın katılımlarıyla22.3.2012 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;

1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,

2-Esas incelemenin yapılması için, Genel Merkez kesin hesabının dayanağınıoluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleriSayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren30 gün süre verilmesine,

OYBİRLİĞİYLEkarar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Adalet Demokrasi ve Özgürlük PartisininAnayasa Mahkemesine verdiği 2010 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağınıoluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve RaportörSadettin CEYHAN tarafından heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleriile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:

Denetimin maddiöğelerini oluşturan defter ve belgelerde, Partinin 2010 yılı gelirleritoplamının 10.000,00 TL ve giderleri toplamının 12.460,56 TL olduğuanlaşılmaktadır.

Parti 2010 yılı kesinhesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu,bu hâliyle Partinin 2010 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılıKanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A- Genel Merkez Gelirlerinin İncelenmesi

Parti Genel Merkezinin 2010 yılı gelirleri toplamı 10.000,00TL olup bunun tamamı bağışlardan oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezinin 2010 yılı muhasebe kayıtlarınıntutulduğu defterler ile gelir belgeleri sunulmamıştır.

Partinin 2010 yılında elde etmiş olduğu toplam 10.000,00TL gelirin usulüne uygun şekilde belgelendirilmeği anlaşılmaktadır.

2820 sayılı Kanun’un76. maddesinin üçüncü fıkrasında, Kanun’un 69. maddesinde belirtilen esaslaraaykırı olarak bir siyasi partinin tevsik edilmeyen kaynaklardan gelir sağladığıanlaşılırsa, Anayasa Mahkemesi kararıyla bu gelir Hazineye irat kaydedilirdenilmektedir. Parti Genel Merkezinin 2010 yılı içinde elde ettiği vebelgelendirmediği toplam 10.000,00 TL’nin Hazineye irat kaydedilmesi gerekir.

Diğer taraftan 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinde, “AnayasaMahkemesi, kesin hesaplara ait bilgilerin belgelendirilmesini siyasipartilerden her zaman isteyebilir.”

111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde iseSiyasi partilerin “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareket eden sorumlularıhakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyon liradan otuzmilyon liraya kadar hafif para cezası verilir.”

hükümleri yer almıştır.

Muhasebe kayıtlarınıntutulduğu defterler ile gelir belgelerini göndermeyen parti yetkililerihakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin (c) fıkrasına istinaden gerekliişlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusundabulunulması gerekir.

B- Genel Merkez Giderlerinin İncelenmesi

Parti Genel Merkezinin 2010 yılı giderleri toplamı 12.460,56TL olup bunun 1.460,56 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden, 3.000,00 TL’sihaberleşme giderlerinden, 7.000,00 TL’si kira giderlerinden, 1.000,00 TL’sibakım onarım giderlerinden, oluşmaktadır.

2820 sayılı Kanun’un 70. maddesinin ikinci fıkrasındabeşmilyon (2010 yılı için 64,14 TL) lirayı geçen harcamaların fatura veyamakbuz gibi belgelerle tevsik edilmesinin zorunlu olduğu; 76. maddesinindördüncü fıkrasında ise belgelendirilmesi gerektiği hâlde belgelendirilmeyenparti giderleri miktarınca parti malvarlığının Anayasa Mahkemesi kararıylaHazineye irat kaydedileceği belirtilmektedir.

Bu itibarla, usulüne uygun şekilde belgelendirilmesigerektiği hâlde belgelendirilmeyen 12.460,56 TL tutarındaki parti malvarlığınınHazineye irat kaydedilmesi gerekir.

Diğer taraftan 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinde, “AnayasaMahkemesi, kesinhesaplara ait bilgilerin belgelendirilmesini siyasi partilerdenher zaman isteyebilir.”

111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde iseSiyasi partilerin “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareket eden sorumlularıhakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyon liradan otuzmilyon liraya kadar hafif para cezası verilir.”

hükümleri yer almıştır.

Gider belgelerinigöndermeyen parti yetkilileri hakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin (c)fıkrasına istinaden gerekli işlemlerin yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

C- Parti Mallarının İncelenmesi

Partinin sunmuş olduğu defter ve belgeler üzerinde yapılanincelemede, Partinin 2010 yılında herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ilemenkul kıymet ve hak ediniminde bulunmadığı tespit edilmiştir.

IV- SONUÇ

Adalet Demokrasi ve Özgürlük Partisinin 2010 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 2820 sayılı Kanun’un 69. maddesinde belirtilenesaslara aykırı olarak tevsik edilmeyen kaynaklardan sağlanan 10.000,00 TL gelirkarşılığı Parti mal varlığının, 2820 sayılı Kanun’un 76. maddesi uyarıncaHazineye gelir kaydedilmesine,

2- 2820 sayılı Kanun’un 70. maddesinde belirtilenesaslara aykırı olarak belgelendirilmesi gerektiği hâlde belgelendirilmeyen12.460,56 TL gider karşılığı parti mal varlığının, 2820 sayılı Kanun’un 76.maddesi uyarınca Hazineye gelir kaydedilmesine,

3- AnayasaMahkemesine istenen bilgilerin istendiği şekliyle verilmemesi inceleme vearaştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan, Parti sorumluları hakkında2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarıncayasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusundabulunulmasına,

5.3.2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.