ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:2009/47 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
KararSayısı:2013/28
KararGünü:3.1.2013
R.G.Tarih-Sayı:13.03.2013-28586
I-MALİ DENETİMİN KONUSU
BağımsızTürkiye Partisinin 2008 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II-İLK İNCELEME
BağımsızTürkiye Partisi 2008 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda, dosyadaeksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE kararverilmiştir.
III-ESASIN İNCELENMESİ
BağımsızTürkiye Partisinin, Anayasa Mahkemesine verdiği 2008 yılı kesin hesapçizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılaninceleme sonuçlarını içeren Raportör Ayhan ÖZTOPRAK tarafından hazırlanan esasinceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nunilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetiminmaddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Partinin Genel Merkezi ile ilörgütlerinin 2008 yılı gelirlerinin 196.218,53 YTL, borçları toplamının74.160,18 YTL, giderlerinin 265.901,17 YTL olduğu, 4.477,54 YTL'nin ise kasa vebanka mevcudu olarak 2009 yılına devredildiği anlaşılmaktadır.
Partinin2008 yılı kesin hesabının, Parti Merkez Yürütme Kurulunca 30.05.2009 tarihindekabul edilerek onaylandığı görülmüştür.
Partinin2008 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanantutarlardan oluştuğu, bu haliyle 2008 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1-Genel Merkez Gelirleri
PartininGenel Merkez gelirleri 193.484,75 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 119.200,00YTL'si bağış gelirleri, 124,57 YTL'si geçen yıldan devreden nakit ve 74.160,18YTL'si gelecek yıla devreden borçlardan oluşmaktadır.
PartiGenel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılanincelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucunavarılmıştır.
2-İl Örgütleri Gelirleri
Partiil örgütlerinin gelirleri 76.863,96 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun70.062,77 YTL'si bağış gelirleri ve 6.831,19 YTL'si geçen yıldan devreden nakitmevcudundan oluşmaktadır.
Partiil örgütlerinin kesin hesap çizelgelerinin gelir bölümünde yapılan incelemede,gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B-Giderlerin İncelenmesi
1-Genel Merkez Giderleri
PartininGenel Merkez giderleri 193.370,33 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun17.040,93 YTL'si personel giderleri, 163,25 YTL'si haberleşme iletişimgiderleri, 96.468,75 YTL'si kira giderleri, 1.583,57 YTL'si ısınma aydınlatmave temizlik giderleri, 4.060,40 YTL'si demirbaş giderleri, 70.011,68 YTL'sigeçen yıldan kalan borç ödemeleri, 1.279,82 YTL'si verilen depozito veteminatlar, 1.631,93 YTL'si muhtelif giderler ve 1.130,00 YTL'si sugiderlerinden oluşmaktadır.
PartiGenel Merkezinin 2009 yılına devreden nakit mevcudu 114,42 YTL'dir.
GenelMerkezin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede,aşağıda belirtilenler dışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarakgerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
Aşağıdaki gecikme zammı ve faiz ödemelerinin Partibütçesinden karşılanma nedeni sorulmuştur.
Gecikme Zammı ve Faiz Ödemelerine İlişkin Liste
Yevmiye tarih no
Mahiyeti
Alındı No
Tutar
01.02.2008/7
G. Stopaj Gecikme Zammı
Alı. Diğ. Faiz
G. Stopaj Gecikme Zammı
Damga V.Gecikme Zammı
Damga V.Gecikme Zammı
Alı. Diğ. Faiz
20080229110180001220
'
20080229110180001210
'
'
'
877,99
47,88
1.248,74
10,87
4,73
65,76
05.12.2008/68
Gecikme Zammı
40108
779,11
29.12.2008/73
Alı. Diğ. Faiz
Alı. Diğ. Faiz
Alı. Diğ. Faiz
20081229030010000185
20081229030080000140
20081229030010000184
3,17
0,94
642,73
TOPLAM: 3.681,92 YTL
Parti yetkilileri 'Siyasi partilerin mali yöndendenetimlerini 2820 sayılı Kanunun 75. maddesi düzenlemiştir. Mali denetimlerinmüeyyidelerini 2820 sayılı Kanunun 76. maddesi düzenlemiş ve son fıkrasında;Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarıncaparti malvarlığı Anayasa mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir hükmüneyer vermiştir. Kanunun açık hükmüne göre bir giderin hazineye iradkaydedilebilmesi için belgelendirilememesi gerekmektedir. Parti gideri olanharcamalarımız belgelendirilmiştir. Kanunda gecikmiş vergi borçlarının gecikmezammı ve faizinin hazineye irad kaydedileceği yönünde açık bir hüküm yoktur.Ceza konusundaki yaptırımların kanunda açıkça düzenlenmesi anayasal ve evrenselhukuk kaidelerindendir.' şeklinde cevap vermişlerdir.
Partiyetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması için gerekli tedbirleri almaları gerekir.Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında yapmamaları sonucu oluşangecikme zammı ve faiz ödemelerinden parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkânıbulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır. Bunedenle 3.681,92 YTL'nin Hazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.
2-İl Örgütleri Giderleri
Partiil örgütlerinin giderleri 72.530,84 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun5.269,17 YTL'si kırtasiye ve büro giderleri, 4.638,42 YTL'si haberleşmeiletişim giderleri, 4.688,00 YTL'si taşıma ve seyahat giderleri, 44.933,00YTL'si kira giderleri, 4.531,49 YTL'si ısınma aydınlatma ve temizlik giderleri,908,30 YTL. si vergi, sigorta, noter giderleri, 4.528,10 YTL'si muhtelifgiderler, 2.394,00 YTL'si bina aidat giderleri ve 640,36 YTL'si sugiderlerinden oluşmaktadır.
Partiil örgütlerinin 2009 yılına devreden nakit mevcudu 4.363,12 YTL'dir.
Partiil örgütlerinin kesin hesap çizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılanincelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C-Parti Malları
Partinin2008 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede, 2008 yılındaherhangi bir taşınmaz mal ve değeri yüz lirayı aşan taşınır mal ve menkulkıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV-SONUÇ
Bağımsız Türkiye Partisinin 2008 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
1- Partinin 2008 yılı kesin hesabında gösterilen196.218,53 YTL geliri, 74.160,18 YTL borcu ve 265.901,17 YTL gideri ile4.477,54 YTL nakit devrinin Hazine'ye irad kaydedilenler dışında kalanbölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- 2820 sayılı Kanun'un 70. maddesine aykırı olarakpartinin amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcamaolarak kabulü mümkün görülmeyen 3.681,92 YTL karşılığı Partimalvarlığının aynı Kanun'un 75. ve 76. maddeleri gereğince Hazine'ye gelirkaydedilmesine,
3.1.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN