ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:2010/33 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
KararSayısı:2013/29
KararGünü:3.1.2013
R.G.Tarih-Sayı:13.03.2013-28586
I-MALİ DENETİMİN KONUSU
BağımsızTürkiye Partisinin 2009 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II-İLK İNCELEME
BağımsızTürkiye Partisinin 2009 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda, dosyadaeksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE kararverilmiştir.
III-ESASIN İNCELENMESİ
BağımsızTürkiye Partisinin, Anayasa Mahkemesine verdiği 2009 yılı kesin hesapçizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılaninceleme sonuçlarını içeren Raportör Ayhan ÖZTOPRAK tarafından hazırlanan esasinceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nunilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetiminmaddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Partinin Genel Merkezi ile ilörgütlerinin 2009 yılı gelirlerinin 348.561,31 TL, giderlerinin 342.005,60 TLolduğu, 6.555,71 TL'nin ise kasa ve banka mevcudu olarak 2010 yılınadevredildiği anlaşılmaktadır.
Partinin2009 yılı kesin hesabının, Parti Merkez Yürütme Kurulunca 26.6.2010 tarihindekabul edilerek onaylandığı görülmüştür.
Partinin2009 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanantutarlardan oluştuğu, bu haliyle 2008 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1-Genel Merkez Gelirleri
PartininGenel Merkez gelirleri 221.114,42 TL olarak gösterilmiştir.
Bunun221.000,00 TL'si bağış gelirleri ve 114,42 TL'si geçen yıldan devreden nakitmevcudundan oluşmaktadır.
PartiGenel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılanincelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2-İl Örgütleri Gelirleri
Partiil örgütlerinin gelirleri 127.446,89 TL olarak gösterilmiştir.
Bunun119.573,01 TL'si bağış gelirleri, 3.511,76 TL'si üye yıllık aidat gelirleri ve4.362,12 TL'si geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.
Partiil örgütlerinin kesin hesap çizelgelerinin gelir bölümünde yapılan incelemede,gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B-Giderlerin İncelenmesi
1-Genel Merkez Giderleri
PartininGenel Merkez giderleri 220.556,74 TL olarak gösterilmiştir.
Bunun29.721,36 TL'si personel giderleri, 680,56 TL'si temsil ve ağırlama giderleri,1.138,63 TL'si kırtasiye ve büro giderleri, 190,42 TL'si haberleşme iletişimgiderleri, 550,80 TL'si bayrak afiş rozet giderleri, 77.375,00 TL'si kiragiderleri, 1.844,29 TL'si ısınma aydınlatma ve temizlik giderleri, 9.524,53TL'si vergi sigorta noter giderleri, 700,00 TL'si demirbaş giderleri, 83.478,87TL'si geçen yıldan kalan borç ödemeleri, 14.162,28 TL'si muhtelif giderler ve1.190,00 TL'si su giderlerinden oluşmaktadır.
PartiGenel Merkezinin 2010 yılına devreden nakit mevcudu 557,68 TL'dir.
GenelMerkezin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede,aşağıda belirtilenler dışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarakgerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
Aşağıdakigecikme zammı, icra gecikme zammı, takip masrafı ve faiz ödemelerinin Partibütçesinden karşılanma nedeni sorulmuştur.
Gecikme Zammı, İcra Gecikme Zammı, Takip Masrafı ve FaizÖdemelerine İlişkin Liste
Yevmiye tarih no
Mahiyeti
Alındı No
Tutar
30.01.2009/9
Alı. Diğ. Faiz
'
'
20090121030010000094
20090121030010000092
20090121030080000055
5,00
648,99
1,49
31.01.2009/12
Gecikme Zammı
20090127030010000425
6,39
28.02.2009/21
Alı. Diğ. Faiz
'
'
20090227030010000372
20090227030010000371
20090227030080000280
7,94
659,13
2,36
30.03.2009/28
Alı. Diğ. Faiz
'
'
20090330030010000316
20090330030010000317
20090330030080000242
10,40
667,60
3,09
30.04.2009/39
Gecikme Zammı
20090428030010000223
10,76
30.04.2009/40
Alı. Diğ. Faiz
'
'
20090428030010000399
20090428030010000398
20090428030080000279
12,70
675,53
3,77
30.05.2009/46
Alı. Diğ. Faiz
'
'
20090529030010000136
20090529030010000137
20090529030080000082
15,16
684,02
4,51
30.06.2009/57
Alı. Diğ. Faiz
'
'
20090626030010000373
20090626030010000373
20090626030080000340
17,38
691,68
5,17
30.07.2009/65
Alı. Diğ. Faiz
'
'
20090727030010000097
20090727030010000099
20090727030080000346
19,84
705,90
5,90
20.08.2009/72
Alı. Diğ. Faiz
'
'
20090817030010000100
20090727030010000098
20090817030080000086
21,52
700,15
6,39
30.09.2009/82
Alı. Diğ. Faiz
'
'
20090924030010000241
20090924030010000240
20090924003008000089
24,53
716,30
7,29
20.10.2009/88
Alı. Diğ. Faiz
'
'
20091019030010000103
20091019030010000104
20091019030080000155
26,51
723,15
7,88
20.11.2009/97
Alı. Diğ. Faiz
'
'
2009111103001000029
2009111103001000028
2009111103008000063
28,34
729,44
8,43
30.12.2009/107
Alı. Diğ. Faiz
'
'
20091223030010000097
20091223030010000098
20091223030080000164
31,68
740,94
9,42
30.12.2009/107
Gecikme Zammı
İcra Gecikme Zammı
Takip Masrafı
Takip No 2009/043391
'
'
446,23
25,31
5,00
30.12.2009/107
Gecikme Zammı
İcra Gecikme Zammı
Takip Masrafı
Takip No 2009/043392
'
'
39,96
2,26
5,00
TOPLAM: 9.170,44 TL
Parti yetkilileri 'Siyasi partilerin mali yöndendenetimlerini 2820 sayılı Kanunun 75. maddesi düzenlemiştir. Mali denetimlerinmüeyyidelerini 2820 sayılı Kanunun 76. maddesi düzenlemiş ve son fıkrasında;Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarıncaparti malvarlığı Anayasa mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir hükmüneyer vermiştir. Kanunun açık hükmüne göre bir giderin hazineye iradkaydedilebilmesi için belgelendirilememesi gerekmektedir. Parti gideri olanharcamalarımız belgelendirilmiştir. Kanunda gecikmiş vergi borçlarının gecikmezammı ve faizinin hazineye irad kaydedileceği yönünde açık bir hüküm yoktur.Ceza konusundaki yaptırımların kanunda açıkça düzenlenmesi anayasal ve evrenselhukuk kaidelerindendir.' şeklinde cevap vermişlerdir.
Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması içingerekli tedbirleri almaları gerekir. Parti görevlilerinin yükümlülüklerinizamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme zammı, icra gecikme zammı, takipmasrafı ve faiz ödemelerinden parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkânıbulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır. Bunedenle 9.170,44 TL'nin Hazine'ye irad kaydedilmesine karar verilmesiuygun olacaktır.
2-İl Örgütleri Giderleri
Partiil örgütlerinin giderleri 121.448,86 TL olarak gösterilmiştir.
Bunun464,40 TL'si temsil ve ağırlama giderleri, 664,90 TL'si kırtasiye ve bürogiderleri, 8.827,30 TL'si haberleşme iletişim giderleri, 2.400,50 TL'si taşımave seyahat giderleri, 7.441,00 TL'si bayrak afiş rozet giderleri, 64.940,70TL'si kira giderleri, 9.738,75 TL'si ısınma aydınlatma ve temizlik giderleri,1.130,80 TL. si vergi, sigorta, noter giderleri, 23.456,60 TL'si muhtelifgiderler, 958,00 TL'si bina aidat giderleri ve 1.425,91 TL'si su giderlerindenoluşmaktadır.
Partiil örgütlerinin 2010 yılına devreden nakit mevcudu 5.998,03 TL'dir.
Partiil örgütlerinin kesin hesap çizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılanincelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C-Parti Malları
Partinin2009 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede taşınmaz malediniminin olmadığı anlaşılmaktadır.
Partinin2009 yılı içinde edindiği 700,00 TL tutarındaki taşınır malın 2820 sayılıKanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV-SONUÇ
Bağımsız Türkiye Partisinin 2009 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
1- Partinin 2009 yılı kesin hesabında gösterilen348.561,31 YTL geliri ve 342.005,60 YTL giderleri ile 6.555,71 YTL nakitdevrinin Hazine'ye irad kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi vebelgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygunolduğuna,
2- 2820 sayılı Kanun'un 70. maddesine aykırı olarakpartinin amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adına yapılmışharcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 9.170,44 YTL karşılığı Partimalvarlığının, aynı Kanun'un 75. ve 76. maddeleri gereğince Hazine'ye iradkaydedilmesine,
3.1.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN