Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2012/3, K.2013/3 Sayılı Karar - 18/06/2013

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2012/3 (Siyasi Parti - İhtar)

Karar Sayısı:2013/3

Karar Günü:18.6.2013

R.G. Tarih-Sayı:19.09.2013-28770

İHTAR İSTEMİNDE BULUNAN : Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı

İHTAR İSTEMİNİN KONUSU : Son büyük kongre tarihindenitibaren üç yıl içerisinde yapması gereken büyük kongresini öngörülen süredeyapmayarak 22.4.1983 günlü, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 14.maddesinin altıncı fıkrasına aykırı davranan Genç Partiye, bu aykırılığıgidermesi için aynı Kanun'un 104. maddesi uyarınca ihtar kararı verilmesiistemidir.

I- OLAYLAR

Parti, 12.5.2007 tarihinde yapmış olduğu son büyük kongresindenitibaren üç yıldan fazla süre geçmiş olmasına rağmen büyük kongresiniyapmamıştır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, Partiye gönderdiği 20.2.2012günlü, 242 sayılı yazıyla, 2820 sayılı Kanun'un 14. maddesinin altıncı fıkrasıgereğince kongre yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise sonucunun, sicildosyasına konulmak üzere gönderilmesini talep etmiş ve aksi hâlde 2820 sayılıKanun'un 104. maddesi gereğince işlem yapılacağını bildirmiştir.

Parti, 30.3.2012 günlü, 2012/2 sayılı cevap yazısında, 7.1.2011tarihli Merkez Yönetim Kurulu kararıyla 1.3.2011 tarihinde ilçe kongrelerininyapılmasına başlanacağını ve sonrasında 22.5.2011 tarihinde büyük kongreninyapılmasının planlandığını, kongrelerin genel seçimler nedeniyle ertelendiğinive olumsuz kış şartları nedeniyle yapılamadığını, büyük kongre tarihininyetkili kurullarda değerlendirilerek bildirileceğini belirtmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Siyasi Partiler Sicil Bürosunundüzenlediği 27.11.2012 günlü tutanakta, Partinin 12.5.2007 tarihindegerçekleştirmiş olduğu son büyük kongresinden sonra büyük kongresini yapmadığıtespitine yer verilmiştir.

Bunun üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, 27.11.2012günlü, 5 sayılı başvuru dilekçesiyle, Partiye söz konusu aykırılığı gidermesiiçin 2820 sayılı Kanun'un 104. maddesi uyarınca ihtar verilmesini talepetmiştir.

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümlerine göre 3.1.2013 günündeyapılan toplantıda, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun'un 53. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğincePartiye, ihtar istemine ilişkin başvuru dilekçesinin onaylı bir örneğinintebliğine ve konuyla ilgili savunmasını sunması için otuz gün süre verilmesinekarar verilmiştir.

Parti, savunmasını 14.2.2013 günlü yazıyla Anayasa Mahkemesinesunmuştur.

II- İHTAR İSTEMİNİN GEREKÇESİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 27.11.2012 günlü,C.02.0.CBS.0.01.02.04/5 sayılı ihtar isteminin gerekçe bölümü şöyledir:

'2820sayılı Siyasi Partiler Yasasının 14 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasında 'Büyük Kongre parti tüzüğünün göstereceği süreleriçerisinde toplanır. Bu süre iki yıldan az üç yıldan fazla olamaz...' 104 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında 'Bir siyasi partinin bu Kanunun 101 inci maddesi dışındakalan emredici hükümleriyle diğer kanunların siyasi partilerle ilgili emredicihükümlerine aykırılık halinde bulunması sebebiyle o parti aleyhine AnayasaMahkemesine, Cumhuriyet Başsavcılığınca re'sen yazı ile başvurulur.' hükümleriyer almaktadır.

Genç Partinin son Büyük Kongre tarihi olan 12/05/2007 tarihindenitibaren geçen üç yılı aşkın sürede Büyük Kongresini yapmadığı gibi yapmagirişimin de olmadığı ekte sunulan Başsavcılığımız Siyasi Partiler Sicil Bürosututanağı ve ilgili partiye yazılan yazı cevabından anlaşılmaktadır.

Açıklanan bu nedenlerle Genç Partinin, Siyasi Partiler Yasasındayer alan; son Büyük Kongresinden itibaren üç yıl içinde Büyük Kongresiniyapması gerektiği yolundaki emredici hükme aykırılığının giderilmesi için,Yüksek Mahkemenize başvurulması zorunluluğu doğmuştur.

3- SONUÇ VE İSTEM: SonBüyük Kongre tarihinden itibaren üç yıl içerisinde yapılması gereken BüyükKongresini, öngörülen yasal sürede yapmayarak 2820 sayılı Siyasi PartilerYasasının 14 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasına aykırı davranan Genç Partihakkında, bu aykırılığın giderilmesi için aynı Yasanın 104 üncü maddesiuyarınca ihtar kararı verilmesi arz ve talep olunur.'

III- PARTİNİN SAVUNMASI

Partinin 14.2.2013 günlü, 2013/1 sayılı savunması şöyledir:

'Daha önce de Partimizin olağan Büyük Kongresinin toplanılmasıiçin gerekli takvim hazırlanmış ancak bir kez havaların olumsuz seyretmesi birkez de seçim nedeniyle bu takvime uygun olarak Kongre toplanamamıştır.Partimizin ilk Merkez Yönetim Kurulu toplantısında olağan kongre takvimigörüşülerek; il-ilçe kongreleri ile büyük kongre tarihleri belirlenecek veolağan kongre süreci başlatılacaktır. Belirlenecek takvim ilgili kurumlara daen kısa süre içinde bildirilecektir.'

IV- İNCELEME

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihtar başvurusu ile ekleri,Partinin savunması, Raportör Selim ERDEM tarafından hazırlanan işin esasınailişkin rapor, ilgili Anayasa ve yasa kuralları, bunların gerekçeleri ve diğerbelgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, Genç Partinin son büyükkongresini yaptığı 12.5.2007 tarihinden itibaren üç yıl içerisinde yapmasıgereken büyük kongresini, öngörülen yasal sürede yapmayarak 2820 sayılıKanun'un 14. maddesinin altıncı fıkrasında yer alan emredici hükümlere aykırıdavranışta bulunduğunu ve kendisine bildirilmesine rağmen bu aykırılığıgidermediğini belirterek Parti hakkında ihtar kararı verilmesi istemindebulunmuştur.

2820 sayılı Kanun'un 104. maddesinde, bir siyasi partinin buKanun'un 101. maddesi dışında kalan emredici hükümleriyle diğer kanunlarınsiyasi partilerle ilgili emredici hükümlerine aykırılık hâlinde bulunmasısebebiyle o parti aleyhine Anayasa Mahkemesine, Cumhuriyet Başsavcılığıncaresen yazı ile başvurulacağı, Anayasa Mahkemesinin söz konusu hükümlereaykırılık görmesi durumunda bu aykırılığın giderilmesi için ilgili siyasi partihakkında ihtar kararı vereceği; 14. maddesinin altıncı fıkrasında da büyükkongrenin parti tüzüğünün göstereceği süreler içerisinde toplanacağı ve busürenin iki yıldan az üç yıldan fazla olamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Parti Tüzüğü'nün 18. maddesinde de büyük kongrenin olağantoplantılarının, genel başkanın teklifi ile merkez yönetim kurulunun tespitedeceği yer ve zamanda yapılacağı, ancak bu toplantılar arasında geçeceksürenin iki yıldan az üç yıldan fazla olamayacağı ifade edilmiştir.

Bu hükümlere göre, Parti, en son yaptığı büyük kongredenitibaren en geç üç yıl içerisinde büyük kongresini yapmak zorundadır. Parti,12.5.2007 tarihinde yapmış olduğu büyük kongresinden itibaren üç yıldan fazlasüre geçmiş olmasına rağmen büyük kongresini yapmamıştır.

Bu durumda, 2820 sayılı Kanun'un 14. maddesinin altıncıfıkrasında yer alan emredici hükümlere aykırı olarak, son büyük kongretarihinden itibaren üç yıl içerisinde yapması gereken büyük kongresiniöngörülen yasal sürede yapmayan ve uyarılmasına rağmen bu durumu düzeltmeyen Partiyeihtarda bulunulması gerekmiştir.

V- SONUÇ

Son büyük kongresini 22.4.1983 günlü, 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu'nun 14. maddesinin altıncı fıkrasında öngörülen süre içerisindeyapmayan Genç Parti'ye, bu aykırılığı gidermesi için aynı Kanun'un 104. maddesigereğince İHTARDA BULUNULMASINA, 18.6.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy