ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:1994/3 (SiyasîParti - İhtar)
Karar Sayısı:1994/2
Karar Günü:10.2.1994
R.G.Tarih-Sayı:10.03.1994-21873
İHTARİSTEMİNDE BULUNAN : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
İHTARİSTEMİNİN KONUSU : 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nın 6. maddesine aykırıolarak aynı zamanda birden fazla partiye üye oldukları saptanan 167 kişininDoğru Yol Partisi Ankara ili Şereflikoçhisar ilçe örgütü kayıtlarındansilinmesi yolundaki Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı istemine uymayan sözüedilen partiye aynı Yasa'nın 104. maddesi gereğince ihtarda bulunulmasıistemidir.
I-İSTEMİN GEREKÇESİ:
YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı'nın 28.1.1994 gün ve SP.8 Hz.1994/16 sayılı başvuruyazısının delillerin belirtildiği bölüm dışındaki gerekçesi aynen şöyledir:
"BaşsavcılığımızSiyasî Partiler Bilgi İşlem Merkezi kayıtlarımızın incelenmesinde Doğru YolPartisi Ankara ili Şereflikoçhisar ilçe teşkilatında kayıtlı üyelerden eklilistelerde belirtilen;
a)51 kişinin aynı zamanda Sosyaldemokrat Halkçı Parti,
b)3 kişinin aynı zamanda Milliyetçi Hareket Partisi,
c)12 kişinin aynı zamanda Refah Partisi,
d)101 kişinin aynı zamanda Anavatan Partisi,
üyesioldukları tespit edilmiş, yukarıda anılan madde hükmü gereğince parti üyeliğindençıkarılmaları 30.9.1993 ve SP.8 Muh.1993/115 sayılı yazımız ile davalı DoğruYol Partisi Genel Başkanlığından ve diğer partilerin Genel Başkanlıklarındanistenilmiştir.
SosyaldemokratHalkçı Parti 22.10.1993 gün ve 2209 sayılı,
MilliyetçiHareket Partisi 1.11.1993 gün ve 586 sayılı,
RefahPartisi 8.11.1993 gün ve 343 sayılı,
AnavatanPartisi 20.10.1993 gün ve 8208 sayılı;
yazılarıile ekli listelerdeki aynı zamanda Doğru Yol Partisi üyesi olan kişilerin partiüyeliklerinin düşürüldüğü bildirilmiştir.
DoğruYol Partisi Genel Merkezinin 10.11.1993 gün ve 745/728 sayılı cevabi yazısındaise gereğinin yapılması için "ilgili teşkilata gerekli talimatınverildiği" belirtilmiş ancak ilgili teşkilattan bu konuda Başsavcılığımızabilgi ve belge intikal etmediği gibi Siyasî Partiler Kanunu'nun 10. maddesigereği Aralık 1993 tarihinde verilen değişiklikleri içeren listelerde de bukişilerin üyeliklerinin düşürüldüğü gösterilmemiştir.
Butespit üzerine 5.1.1994 gün ve SP.8 Muh.1993/115 sayılı tekit yazımız ilegereğinin yapılması tekrar istenmiş, bu yazımız 6.1.1994 tarihinde davalısiyasî partiye tebliğ edilmiş, ancak yanıt alınamamıştır.
Sonuç:
Birdenfazla siyasî partinin üyesi oldukları tespit edilen ekli listelerdekişahısların davalı Parti'nin Ankara ili Şereflikoçhisar ilçe teşkilatıüyeliğinden çıkarılmaları ve kanuna aykırılığın giderilmesi için, 2820 sayılıSiyasî Partiler Kanunu'nun 104. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davalı siyasîpartiye ihtar kararı verilmesi arz ve talep olunur."
II-ESASIN İNCELENMESİ:
YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı'nın başvuru yazısı ile ekleri ve işin esasına ilişkinrapor incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı'nın 30.9.1993 gün ve SP.8.Muh.1993/115 sayılı yazılarıile Doğru Yol Partisi Ankara ili Şereflikoçhisar ilçesinde parti üyesi bulunan167 kişinin, 51 kişi SHP., 3 kişi MHP., 12 kişi RP. ve 101 kişi ANAP. ilçeörgütünde de parti üyesi bulunduğu saptandığından anılan tüm partilerden 2820sayılı Siyasî Partiler Yasası'nın 6. maddesi hükmü gereğince bu kişilerin partiüyeliğinden çıkarılmaları istenmiştir.
YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı'nın bu isteği DYP. dışındaki partilerce yerinegetirilmiştir.
DoğruYol Partisi genel merkezinin 10.11.1993 gün ve 745/728 sayılı yazılarında"ilgili teşkilata gerekli talimatın verildiği" belirtilmiş ise de,Siyasi Partiler Yasası'nın 10. maddesi gereği 6 ayda bir verilen değişikliklerlistesi olarak DYP'nce gönderilen Aralık 1993 bildirgesinde sözü edilenkişilerin parti üyeliğinin düşürüldüğüne dair bilgi verilmediği gibi YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı'nın DYP'ne gönderdiği 5.1.1994 gün ve SP.8 Muh.1993/115sayılı tekit yazısına olumlu yanıt alınamamış böylece Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı'nca DYP'ne tebliğ edilen 30.9.1993 gün ve SP.8 Muh.1993/115 sayılıyazı ekinde kimlikleri belirtilen 167 kişinin parti üyeliğinin devam ettiğikesinlik kazanmış bulunmaktadır.
2820sayılı Siyasî Partiler Yasası'nın 6. maddesinin ikinci fıkrasında; "Kimseaynı zamanda birden fazla siyasî partinin üyesi olamaz, aksi halde üyeliksıfatı bu siyasî partilerin hepsinde birden sona ermiş sayılır"denilmektedir.
Esasenbirden fazla siyasi partiye kayıtlı bulunan kişinin parti üyeliği sıfatı kanunhükmü gereğince son bulmaktadır. Bunun tabii sonucu olarak birden fazla partiyekayıtlı bulunan kişinin bu sıfatla yaptığı bütün işlemlerin yok sayılmasıgerekir. Ancak bu kanun hükmüne rağmen hukuki kargaşaya olanak tanımamak içinbu durumda olan kişilerin parti üyeliğinin parti kayıtlarından düşürülmesindezorunluluk bulunmaktadır.
Birdençok parti üyeliğini yasaklayan Siyasî Partiler Yasası'nın 6. maddesi aynıYasa'nın Dördüncü Kısmı dışında kaldığından bu Yasa'nın 104. maddesi gereğinceihtar kararı konusu olacak nitelikte bulunmaktadır.
Aynızamanda birden fazla partiye üye olmaları nedeniyle üyelikleri sona eren sözkonusu kişilerin kayıtlarını silmemekle Yasa'ya aykırı hareket eden Doğru YolPartisi'ne Siyasal Partiler Yasası'nın 104. maddesi gereğince ihtardabulunulması gerekmektedir.
III-SONUÇ :
A.Aynı zamanda birden fazla partiye üye oldukları saptanan Ankara İl'iŞereflikoçhisar ilçe örgütüne kayıtlı 167 kişinin üye kayıtlarını YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı'nın yazılı uyarılarına karşın silmeyerek 2820 sayılıSiyasî Partiler Yasası'nın 6. maddesine aykırı davranan Doğru Yol Partisi'ne buaykırılığın giderilmesi için anılan Yasa'nın 104. maddesi gereğince İHTARDABULUNULMASINA,
B.Gereğinin yerine getirilmesi için onanlı karar örneğinin, adı geçen Parti'ninGenel Başkanlığı'na da tebliğ edilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nagönderilmesine,
10.2.1994gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Yekta Güngör ÖZDEN
Başkanvekili
Güven DİNÇER
Üye
İhsan PEKEL
Üye
Selçuk TÜZÜN
Üye
Ahmet N. SEZER
Üye
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Mustafa BUMİN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Lütfi F.TUNCEL