ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2012/1 (SiyasiParti - İhtar)
Karar Sayısı:2013/1
Karar Günü:10.1.2013
R.G.Tarih-Sayı:12.05.2013-28645
İHTAR İSTEMİNDE BULUNAN : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
İHTAR İSTEMİNİN KONUSU : Siyasi parti siciline kayıtlı bulunan bir başka siyasipartinin adını ve kısaltılmış adını kullanarak 22.4.1983 günlü, 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu'nun 96. maddesine aykırı hareket eden Toplumcu KurtuluşPartisi'ne, bu aykırılığı gidermesi için aynı Kanun'un 104. maddesi gereğinceihtar kararı verilmesi istemidir.
I- OLAYLAR
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, Toplumcu KurtuluşPartisi'ne gönderdiği 20.2.2012 günlü, 267 sayılı yazıyla, 2820 sayılı Kanun'un96. maddesinin emredici hükmü dikkate alınmak suretiyle partinin aynı ismitaşıyan bir diğer partiden ayırt edilmesine olanak verecek biçimde, adının vekısaltılmış adının değiştirilmesini ve sonucundan bilgi verilmesini talepetmiştir.
Parti, 24.3.2012 günlü, 7 sayılı yazıyla, tüzükdeğişikliğinde herhangi bir hukuka aykırılık olmadığını, 2820 sayılı Kanun'dabulunan tek bir hükme dayanarak bir siyasi partinin varlığının engellenmesininveya kısıtlanmasının demokrasiyle ve siyasal eşitlik ilkesiyle çelişeceğini, busebeple ihtarı istenen konuda bir değişiklik yapmaya gerek görülmediğinibildirmiştir.
Bunun üzerine Başsavcılık, 3.4.2012 günlü, 3 sayılıdilekçesi ile Parti'ye söz konusu aykırılığı gidermesi için 2820 sayılıKanun'un 104. maddesi uyarınca ihtar verilmesini talep etmiştir.
İhtar isteminden sonra, Parti Kurucular Kurulu'nun15.4.2012 günlü kararı ile Parti'nin adı 'Türkiye Komünist Partisi 1920',kısaltılmış adı ise 'TKP 1920' olarak değiştirilmiş ve parti logosuna da'1920' ibaresi eklenmiştir.
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümlerine göre 20.9.2012gününde yapılan toplantıda, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 53. maddesinin (1) numaralı fıkrasıgereğince Parti'ye ihtar istemi ile ilgili savunmasını sunması için süreverilmesine karar verilmiştir.
Parti, savunmasını 23.10.2012 tarihli yazısıyla AnayasaMahkemesine sunmuştur.
II- İHTAR İSTEMİNİN GEREKÇESİ
A- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 3.4.2012 günlü,C.02.0.CBS.0.01.02.03/3 sayılı ihtar istemi şöyledir:
'A- Giriş
7.2.2012 tarihinde 59 kurucu üye ile kurularak tüzelkişilik kazanan davalı Toplumcu Kurtuluş Partisi, 15.2.2012 tarihindegerçekleştirilen tüzük değişikliği sonucu partinin adının Türkiye KomünistPartisi, kısa adının (TKP) olarak değiştirilmesine ilişkin tüzük hükmündekiaykırılığın giderilmesi için ihtar kararı verilmesi talebi ile bu davaaçılmıştır.
B- İhtar İsteminden Önceki Süreç
Türkiye Komünist Partisi 13.2.2012 gün ve 2012/365 sayılıyazı ile 'Toplumcu Kurtuluş Partisi ismiyle kurulan partinin, tüzük değişikliğiyoluyla partileri ile aynı ismi taşıyamayacağı, aynı amblemi, rumuzu, rozeti,simgeyi (kısa adı) ve benzeri işaretleri kullanamayacağı, buna aykırı birdeğişikliğin kabul edilmemesi ve Siyasi Partiler Siciline işlenmemesini' talep etmiştir.
Toplumcu Kurtuluş Partisine 20.2.2012 gün ve02.04.CBS.04-267 sayı ile '2820 sayılı Kanunun anılan 96. maddesinin buyurucuhükmü karşısında; partinizin aynı ismi taşıyan bir diğer partiden ayırtedilmesine olanak verecek biçimde, parti adının ve kısaltılmış adının yazımızıntebliğinden itibaren 30 gün içerisinde değiştirilmesi ve sonucundan bilgiverilmesi, aksi halde 2820 sayılı Kanun'un 104. maddesi gereğince AnayasaMahkemesine ihtar davası açılacağının bilinmesi önemle rica olunur.' şeklinde yazıyazılmıştır.
Davalı parti, 24.3.2012 gün ve 7 sayılı yazı ile 'PartiKurucular Kurulumuz ilgili istem üzerine yaptığı değerlendirmede; tüzükdeğişikliğimizde herhangi bir hukuka aykırılık olmadığını değerlendirmiştir.Siyasi Partiler Kanunu'nda bulunan tek bir hükme dayanarak bir partinin siyasivarlığının engellenmesinin veya kısıtlanmasının; demokrasiyle ve siyasaleşitlik ilkesiyle çelişeceği açıktır. Bu sebeple, ihtarı istenen konuda birdeğişiklik yapmaya gerek görülmemiş olup, partimizin bundan sonrakifaaliyetlerinde 'Türkiye Komünist Partisi' adının ve 'TKP' kısaltmasınınkullanılmaya devam edilmesine karar verildiği' yanıtında bulunmuştur.
C- İhtar İsteminin Gerekçesi
A.Öner Öndeş ve 31 arkadaşı tarafından 6.9.1993 tarihindekuruluş bildiriminde bulunularak Sosyalist İktidar Partisi ismiyle tüzelkişilik kazanan parti, 11.11.2001 tarihinde yapılan tüzük değişikliği sonucu,Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Siyasi Partiler Sicilinin 54. sırasına kayıtlıTürkiye Komünist Partisi ismini almıştır.
Toplumcu Kurtuluş Partisi, 7.2.2012 tarihinde MuratNergiz ve 59 arkadaşı tarafından İçişleri Bakanlığına verilen bildirim ilekurulmuş ve 15.2.2012 tarihinde gerçekleştirilen tüzük değişikliği sonucupartinin adı ve kısaltılmış adı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Siyasi PartiSicilinin 54. sırasına kayıtlı parti (Türkiye Komünist Partisi) ile aynı ismialmıştır. Parti tüzüğünün 1. maddesi 'Partinin adı Türkiye KomünistPartisi'dir. Kısaltılmış adı TKP'dir. Merkezi Ankara'dadır. Partinin amblemisarı hatla çevrelenmiş yuvarlak mavi zemin üstünde kırmızı orak çekiç, orakçekicin üstünde TKP yazısı ve altında sarı yıldızdır. Partinin marşı, 'TKPMarşıdır'.' şeklindedir.
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 96. maddesininbirinci fıkrası, 'Anayasa Mahkemesince temelli kapatılan veya siyasi partisiciline kayıtlı bulunan siyasi partilerin isimleri, amblemleri, rumuzları,rozetleri ve benzeri işaretleri başka bir siyasi partice kullanılmayacağı gibi,daha önce kurulmuş Türk devletlerine ait topluma mal olmuş bayrak, amblem veflamalar da siyasi partilerce kullanılmaz...' buyurucu hükmünü taşımaktadır.
Anılan 96. maddenin gerekçesi ise 'Kapatılmış veyafeshedilmiş siyasi partilerin isimleri, amblemleri, rumuzları, rozetleri vebenzeri işaretlerin kullanılması, kapatılan ya da feshedilen partinin devamettiği izlenimini yaratacağından maddenin birinci fıkrası getirilmiş,hürriyetçi demokrasi ilkeleri ile bağdaşmayan adların parti adı olarakkullanılması uygun görülmediğinden ikinci fıkraya yer verilmiştir.'şeklindedir.
Gerekçede sicile kayıtlı partilerin isim, amblem veyaişaretlerinin kullanımı ile ilgili bir açıklama bulunmamakla beraber, maddeninamacı, bir partinin başka bir parti izlenimini yaratacak isim, amblem veya işaretkullanmasının önlenmesidir. Madde gerekçesi ile birlikte yorumlandığında,sicile kayıtlı bir partinin isim, amblem veya işaretinin dahi birebirkullanılması gerekli olmayıp, o parti izlenimini yaratacak şekilde, başka birifade ile karıştırılmaya elverişli amblem veya işaret kullanmasıyasaklanmıştır.
D- Davada Uygulanabilir Diğer Yasa Hükümleri
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 121. maddesiuyarınca 'Türk Kanunu Medenisi ile Dernekler Kanununun ve dernekler hakkındauygulanan diğer kanunların bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri, siyasi partilerhakkında da uygulanır.' 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1. maddesine görede 'Türk Ticaret Kanunu, Türk Medeni Kanununun ayrılmaz bir cüzüdür.'
Türk Ticaret Kanunu'nun 'Hüsnüniyet kaidelerine aykırıhareketler' başlıklı 57. maddesinin 5. bendi, 'Başkasının emtiası, işmahsulleri, faaliyeti veya ticaret işletmesiyle iltibaslar meydana getirmeyeçalışmak veya buna müsait bulunan tedbirlere başvurmak, hususiyle başkasınınhaklı olarak kullandığı ad, unvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtalarıylailtibasa meydan verebilecek surette, ad, unvan, marka, işaret gibi tanıtmavasıtaları kullanmak veyahut iltibasa meydan veren malları, durumu bilerek veyabilmeyerek, satışa arz etmek veya şahsi ihtiyaçtan başka her ne sebeple olursaolsun elinde bulundurmak' iyi niyet kurallarına aykırı davranışlar arasındasayılmıştır.
Maddeye göre, başkasının kullandığı işareti iltibasa,hukuk sözlüğüne göre 'benzeşime' veya 'karışıklığa' yol açacak şekildekullanmak iyi niyet kurallarına uygun değildir.
4721 sayılı Medeni Kanunun 'Dürüst Davranma' başlıklı 2.maddesinde de 'Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirkendürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasınıhukuk düzeni korumaz.' kuralı getirilmiştir.
5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun 29. maddesinin'Derneklerin, mevcut veya mahkeme kararıyla kapatılmış veya feshedilmiş birsiyasi partinin, bir sendikanın veya üst kuruluşun, bir derneğin veya üstkuruluşun adını, amblemini, rumuzunu, rozetini ve benzeri işaretleri ya dabaşka bir ülkeye ve daha önce kurulmuş Türk devletlerine ait bayrak, amblem veflamaları kullanmaları yasaktır.' hükmü ile dernekler arasında herhangi biryanılgı veya yanlış anlamaya meydan vermeden, faaliyetlerinin sürdürülmesi busayede demokrasinin tam olarak gerçekleşmesi amaçlanmıştır.
Davalı partinin ismini ve amblemini değiştirmemesihalinde, ileride giderilmesi mümkün olmayan aksaklıkların yaşanması, hattahukuki veya demokratik olmayan sonuçların ortaya çıkması kaçınılmaz olacaktır.
E- Sonuç ve İstem
Davalı siyasi partiye, siyasi parti sicilimize kayıtlıolan Türkiye Komünist Partisinden ayırt edilmesine olanak verecek şekilde,parti adını ve kısaltılmış adını düzenleyen parti tüzüğünün 1. maddesinin'Partinin adı Türkiye Komünist Partisi'dir. Kısaltılmış adı TKP'dir. MerkeziAnkara'dadır. Partinin amblemi sarı hatla çevrelenmiş yuvarlak mavi zeminüstünde kırmızı orak çekiç, orak çekicin üstünde TKP yazısı ve altında sarıyıldızdır. Partinin marşı, 'TKP Marşıdır'.' hükmünü değiştirmesi suretiyleaykırılığın giderilmesinin sağlanması için 2820 sayılı Kanun'un 104. maddesigereğince ihtar kararı verilmesi arz ve talep olunur.'
B- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 12.12.2012 günlü,C.02.0.CBS.0.01.02.04/1554 sayılı yazısı şöyledir:
'1- Giriş
Toplumcu Kurtuluş Partisi, 7.2.2012 tarihinde kurulmuş,15.2.2012 tarihinde partinin adı ve kısaltılmış adı Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı Siyasi Parti Sicilinin 54. sırasına kayıtlı parti (TürkiyeKomünist Partisi) ile aynı ismi almıştır. Parti tüzüğünün 1. maddesi 'Partininadı Türkiye Komünist Partisi'dir. Kısaltılmış adı TKP'dir. MerkeziAnkara'dadır. Partinin amblemi sarı hatla çevrelenmiş yuvarlak mavi zeminüstünde kırmızı orak çekiç, orak çekicin üstünde TKP yazısı ve altında sarıyıldızdır. Partinin marşı, 'TKP Marşıdır'.' şeklinde değişikliği yapılmıştır.
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 96. maddesinin birincifıkrası, 'Anayasa Mahkemesince temelli kapatılan veya siyasi parti sicilinekayıtlı bulunan siyasi partilerin isimleri, amblemleri, rumuzları, rozetleri vebenzeri işaretleri başka bir siyasi partice kullanılmayacağı gibi, daha öncekurulmuş Türk devletlerine ait topluma mal olmuş bayrak, amblem ve flamalar dasiyasi partilerce kullanılmaz...' buyurucu hükmünü taşımaktadır.
Davalı partinin adı, kısaltılmış adı ve ambleminideğiştirmemesi halinde, ileride giderilmesi mümkün olmayan aksaklıkların yaşanması,hatta hukuki veya demokratik olmayan sonuçların ortaya çıkması olası olduğundandüzeltilmesi için yapılan yazışmaların sonuçsuz kalması üzerine de ihtarbaşvurusunda bulunulmuştu.
Bu süreç içerisinde Toplumcu Kurtuluş Partisi adını'TÜRKİYE KOMÜNİST PARTİSİ 1920' kısa adını da 'TKP 1920' olarakdeğiştirildiğine ve parti logosuna ise '1920' ibaresinin eklenmesine ilişkinKurucular Kurulu kararını 16.4.2012 tarih ve 14 sayılı yazıları ileBaşsavcılığımıza bildirilmiş ve bu değişiklik 19.4.2012 gün ve 745 sayılıyazımız ile de Başkanlığınıza gönderilmişti.
2- Sonuç ve İstem
İhtar isteminde bulunulan siyasi parti yukarıdaanlatıldığı şekilde parti adı, kısa ad ve parti ambleminde bir kısım eklemeleryapmışsa da; Siyasi Parti Sicilinde kayıtlı olan Türkiye Komünist Partisindenayırt edilmesine olanak sağlayacak ölçüde değişiklikler gerçekleştirilmediği,yanılgı ve yanlış anlamalara imkân verecek şekilde özünü koruduğudeğerlendirildiğinden 2820 sayılı Kanun'un 104. maddesi uyarınca ihtar kararıverilmesi talep olunur.'
III- PARTİNİN SAVUNMASI
Aleyhine ihtar isteminde bulunulan Parti'nin 23.10.2012günlü, 2012/1 sayılı savunması şöyledir:
'Konu: Davaya ilişkin beyanlarımızı içerir dilekçedir.
Açıklamalar:
1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihtar istemiüzerine partimiz aleyhinde iş bu davanın açıldığını öğrenmiş bulunuyoruz.Mahkemenizin 20 Eylül 2012 günlü oturumunda alınan ve tebliğ olunan arakararda, 30 günlük süre içerisinde davaya ilişkin beyanda bulunmamızistenmiştir. Bu istem uyarınca süresi içerisinde partimiz adına beyandabulunmaktayız.
2- Partimiz 2012 yılının Şubat ayı içerisinde yasalkuruluşunu tamamlayarak tüzel kişilik kazandıktan hemen sonra 15.2.2012 günüalınan Kurucular Kurulu kararı ile 'kısmi tüzük değişikliğine' gitmiştir. Sözkonusu kararla kuruluşta 'Toplumcu Kurtuluş Partisi' olan parti adı 'TürkiyeKomünist Partisi', kısa adı da 'TKP' olarak değiştirilmiştir.
3- Değişikliği takip eden haftalarda Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığınca, siyasi partiler kütüğüne kayıtlı 'aynı isimli bir başka partibulunduğu gerekçesiyle' 30 gün içerisinde parti adının ve kısa adınındeğiştirilmesi istenmiştir. Aksi durumda 2820 sayılı Kanun uyarınca AnayasaMahkemesine ihtar istemli başvuruda bulunulacağı belirtilmiştir. Söz konusudönemde parti kurucularınca yapılan değerlendirmede o aşamada partimizinisminin değişmesine gerek olmadığı karalaştırılmıştır. Ne var ki kısa bir süresonra (15.4.2012 günü) düzenlenen Kurucular Kurulu toplantısında yapılan hukukive siyasi değerlendirmeler neticesinde yeni bir karar alınmıştır. Buna göreparti adının 'TÜRKİYE KOMÜNİST PARTİSİ 1920' kısa adının 'TKP 1920' olması;ayrıca logoda da mavi zemin üzerinde orak çekiç ve içerisinde 'TKP' ve '1920'ibarelerinin yer alması kararlaştırılmıştır. Tüzük değişikliği süresiiçerisinde ilgili kurumlara bildirilmiştir.
4- Bu değişikliğin üzerinden altı ayı aşkın bir zamangeçmiş olup, partimiz Türkiye Komünist Partisi 1920 (TKP 1920) olan adınıvalilikler, vergi daireleri, noterler, telekomünikasyon firmaları ve bankalargibi kamu ve özel kurumlarda ve siyasi hayatın gerektirdiği bütün alanlardasorunsuzca kullanmaktadır. Nisan ayı içerisinde yapılan isim değişikliğinden buyana ne idari olarak ne de siyasi olarak herhangi bir karışıklık da meydanagelmiş değildir.
5- Öte yandan partimiz, TKP 1920 adını aldıktan sonrayapılan isim değişikliği nedeniyle herhangi bir ihtar da almış değildir.Dolayısıyla isim değişikliğinde bir hukuka ve yasaya aykırılık hali olmadığınınaçık olmasına karşın, partimizin bu davaya bağlı tutulması hukuken de açıkçaçelişkilidir. Zira davanın açılmasına sebep olan ihtarda 'Türkiye KomünistPartisi' uzun adının ve 'TKP' kısa adının değiştirilmesi istenmiştir. Ortadakitek sorun söz konusu değişikliğin Başsavcılığın vermiş olduğu 30 günlük süregeçtikten kısa bir süre sonra gerçekleştirilmesidir. Ancak ne Anayasa'da ne deSiyasi Partiler Kanunu'nda ihtar süresi sonrasında yapılan işlemin geçersizolacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığı açık olduğuna göre ortada bugün içindavaya konu edilebilecek bir durum mevcut değildir.
6- Bu haliyle huzurdaki davanın KONUSUZ kaldığı açıktır.Zira ihtar isteminin yegane dayanağı isim aynılığıdır. Partimizce yapılandeğişiklik sonucunda parti adı ve kısa adı açıkça değişmiştir. Logosu ise hemrenk hem biçim hem de siyasi anlam olarak baştan beri farklıdır. Dahası '1920'ekiyle birlikte içerik olarak daha da farklılaşmıştır. Kısacası 15.4.2012tarihinden itibaren iddia olunan yasaya aykırılık halinin kalktığı ortadadır.Bu suretle konusuz kalmış olan isteminin reddini talep ederiz.
Sonuç ve İstem:
Yukarıda açıkladığımız gerekçeler ve mahkemenizin re'sende değerlendirebileceği sair hukuki gereklilikler ışığında, KONUSUZ kaldığıaçık olan huzurdaki davanın reddini talep ederiz.'
IV- İNCELEME
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihtar başvurusu ileekleri, Parti'nin savunması, Raportör Selim ERDEM tarafından hazırlanan işinesasına ilişkin rapor, ilgili Anayasa ve yasa kuralları, bunların gerekçelerive diğer belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, Toplumcu KurtuluşPartisi'nce 15.2.2012 tarihinde yapılan tüzük değişikliği ile belirlenen partiadının ve kısaltılmış adının siyasi parti siciline kayıtlı bulunan başka birparti ile aynı olduğunu, Parti'ye aynı ismi taşıyan başka bir partiden ayırtedilmesine imkân verecek biçimde parti adını ve kısaltılmış adını değiştirmesiiçin yazı yazılmasına rağmen bu ad ve kısaltılmış adın değiştirilmediğinibelirterek ihtar kararı verilmesi isteminde bulunduğu görülmüştür.
Parti, ihtar isteminden sonra Kurucular Kurulu'nun15.4.2012 günlü kararı ile 'Türkiye Komünist Partisi' olan adını 'TürkiyeKomünist Partisi 1920', kısaltılmış adını ise 'TKP 1920' olarakdeğiştirmiş ve parti logosuna da '1920' ibaresini eklemiştir.
Başsavcılık ek mütalaasında, ihtar isteminde bulunulanParti'nin parti adı, kısaltılmış adı ve parti ambleminde yapmış olduğudeğişikliklerin, siyasi parti sicilinde kayıtlı olan Türkiye KomünistPartisi'nden ayırt edilmesine olanak sağlayacak ölçüde gerçekleştirilmediğini,yanılgı ve yanlış anlamalara imkân verecek şekilde özünü koruduğunu belirterekihtar kararı verilmesi istemini yinelemiştir.
2820 sayılı Kanun'un 96. maddesinin birinci fıkrasında,Anayasa Mahkemesince temelli kapatılan veya siyasi parti siciline kayıtlıbulunan siyasi partilerin isimlerinin, amblemlerinin, rumuzlarının,rozetlerinin ve benzeri işaretlerinin başka bir siyasi particekullanılamayacağı hükmü yer almıştır. Bu şekilde, siyasi parti siciline kayıtlıolan parti isimleri, amblemleri, rumuzları, rozetleri ve benzeri işaretlerikoruma altına alınmış olup, bunların başka bir parti tarafından kullanılmasıaçıkça yasaklanmıştır.
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 26. maddesiile 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'un94. maddesinde de oy pusulalarında, seçime katılan siyasi partilerin özelişaretleri, kısaltılmış isimleri ve tam yazı halinde isimlerinin bulunacağıbelirtilmektedir.
Bir partinin kullanacağı isim, amblem veya işaretlerinbaşka bir parti izlenimi vermemesi, yanılgı veya yanlış anlamaya sebep olmamasıgerekir. Siyasi partilerin isim, amblem ve işaretleri açık olmalı ve kişileriçin o siyasi partinin başka bir siyasi parti ile karıştırılmasına yolaçmamalıdır. Bir siyasi partinin daha önce kurulmuş olan ve siyasi partisiciline kayıtlı bulunan bir başka partinin adını ve kısaltılmış adını aynenveya sonuna bir rakam eklemek suretiyle kullanmasının, o partinin diğerpartiyle karıştırılması ve o partiden ayırt edilememesi sonucunu doğuracağıaçıktır.
Siyasi partiler tarafından Anayasa Mahkemesine sunulmuşolan parti sicil dosyalarının incelenmesi sonucunda, aleyhine ihtar istemindebulunulan Parti'nin 15.2.2012 gününde gerçekleştirdiği tüzük değişikliği ilekullanmaya başladığı parti adının ve kısaltılmış adının, 16.8.1993 günündekurulan Türkiye Komünist Partisi'ne ait olduğu ve halen de siyasi partilersiciline kayıtlı olarak bu Parti tarafından kullanıldığı anlaşılmaktadır.Parti'nin uyarılması üzerine gerçekleştirdiği 15.4.2012 günlü tüzük değişikliğiile parti ad ve kısaltılmış adına '1920' rakamını eklemek suretiylebelirlediği ad ve kısaltılmış adın da belirtilen siyasi parti ile açıkça ayırtedilmesine imkân sağlamadığı, karışıklığa ve yanlış anlamaya neden olacağısonucuna varılmıştır.
2820 sayılı Kanun'un 104. maddesinde, bir siyasi partininbu Kanun'un 101. maddesi dışında kalan emredici hükümleriyle diğer kanunlarınsiyasi partilerle ilgili emredici hükümlerine aykırılık halinde bulunmasısebebiyle o parti aleyhine Anayasa Mahkemesine, Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığınca resen yazı ile başvurulacağı, Anayasa Mahkemesinin sözkonusu hükümlere aykırılık görmesi durumunda bu aykırılığın giderilmesi içinilgili siyasi parti hakkında ihtar kararı vereceği öngörülmektedir.
Buna göre, 2820 sayılı Kanun'un 96. maddesinde yer alanemredici hükümlere aykırı olarak, daha önce kurulmuş olan ve siyasi partisiciline kayıtlı bulunan bir başka parti ile karışacak, o parti ile ayırtedilmesine imkân tanımayacak şekilde ad ve kısaltılmış ad kullanan veuyarılmasına rağmen bu durumu düzeltmeyerek, tüzük değişikliği ile 'TürkiyeKomünist Partisi 1920' ismini kullanan Toplumcu Kurtuluş Partisi'ne ihtardabulunulması gerekir.
Bu görüşe Engin YILDIRIM katılmamıştır.
V- SONUÇ
Siyasi parti siciline kayıtlı bulunan bir başka siyasipartinin adını ve kısaltılmış adını kullanarak 22.4.1983 günlü, 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu'nun 96. maddesine aykırı hareket eden Toplumcu KurtuluşPartisi'ne, bu aykırılığı gidermesi için aynı Kanun'un 104. maddesi gereğinceİHTARDA BULUNULMASINA, Engin YILDIRIM'ın karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 10.1.2013gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
KARŞIOY GEREKÇESİ
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı başvuru dilekçesinde,Toplumcu Kurtuluş Partisinin tüzük değişikliği ile sicile kayıtlı başka birpartinin adını (Türkiye Komünist Partisi) ve kısaltılmış adını (TKP)kullanmasının 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 96. maddesine aykırılığıiddiasıyla, adı geçen parti hakkında ihtar kararı verilmesi talebindebulunmuştur.
İhtar isteminden sonra, parti kurucular kurulu partiadının ve logosunun değiştirilmesine karar vermiş ve parti adına, kısaltılmışadına ve logosuna '1920' rakamını ilave ederek, partinin adını 'TürkiyeKomünist Partisi 1920', kısaltılmış adını da 'TKP 1920'olarak değiştirmiştir.
Bunun üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınınhazırladığı ek mütalaada, partinin ad, kısa ad ve ambleminde bir kısımeklemeler yaptığı, bu eklemelerin partinin siyasi partiler siciline kayıtlıolan Türkiye Komünist Partisinden ayrıt edilmesine olanak sağlayacak ölçüdegerçekleştirilmediği değerlendirmesinde bulunulmuştur.
Siyasi Partiler Kanunu'nun 96. maddesinde ''veya siyasiparti siciline kayıtlı bulunan siyasi partilerin isimleri, amblemleri,rumuzları, rozetleri ve benzeri işaretleri başka bir siyasi particekullanılmayacağı'' düzenlemesi yer almaktadır. Önümüzdeki olayda parti adı,kısaltması ve logosu açısından yeteri kadar farklılık mevcuttur. TürkiyeKomünist Partisi (TKP) ile Türkiye Komünist Partisi 1920 (TKP 1920) iki ayrısiyasi partidir. '1920' rakamını adına ekleyen parti tarihsel bir duruma atıfyaparak kendisi ile diğer parti arasındaki farklılığı vurgulamaktadır. Kaldıki, 'Türkiye' ve 'Partisi' kavramları yaygın olarak parti adlarındakullanılmaktadır. 'Komünist' kavramı ise bir siyasi ideolojiyi ve onubenimseyenleri ifade etmekte olup, tek bir partinin bunu kullanma tekelinesahip olduğunu söylemek de mümkün değildir
Ülkemizde kurulu bulunan bazı siyasi partilerin adları vekısaltmaları birbirleriyle benzerlik taşımaktadır. Örneğin, Güçlenen TürkiyePartisi (GÜTÜP) ile Güçlü Türkiye Partisinin (GTP) isimleri ve kısaltmaları dabenzerlik taşımasına rağmen bu sorun yaratmamıştır. Sırf isim ve kısaltmabenzerliğinden dolayı Anayasanın tanıdığı en temel haklardan olan siyasi partikurma ve siyasi faaliyette bulunma hakkı engellenmemelidir.
İhtar istemi isim aynılığından kaynaklanmış, partininyaptığı isim değişikliği ile de kanuna aykırı olan durum giderilmiştir. Ayrıca,TKP 1920 partisinin amblemi de TKP'ninkinden renk ve tasarım yönlerindenfarklılıklar göstermektedir. Seçmenler çeşitli nedenlerle parti adlarını,kısaltmalarını ve amblemlerini karıştırabilir. Sırf buna dayanarak bir siyasipartiye ihtar verilmesi, demokratik yaşamın vazgeçilmez unsuru olan bukurumların demokratik toplum düzeninin sağlanması ve sürdürülmesinde gerekliolan işlevlerini yerine getirmelerine zarar verecektir.
Sonuç olarak, Anayasanın 68. maddesine aykırı olduğudüşüncesiyle Türkiye Komünist Partisi 1920'ye (Toplumcu Kurtuluş Partisine)yönelik ihtar isteminin reddinin gerektiği kanaatine varılmıştır.
Üye
Engin YILDIRIM