ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2018/24 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2019/4
Karar Tarihi:13/2/2019
R.G. Tarih – Sayı:21/3/2019 -30721
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
1923 Cumhuriyet Partisi 2017 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. 1923 Cumhuriyet Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği2017 yılı kesin hesabına ilişkin belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarınıiçeren ve Raportör Sadettin CEYHAN tarafından Heyete sunulan ilk incelemeraporu, Anayasa ve 30/3/2011tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Parti göndermiş olduğu 2017 yılı Genel Merkez kesinhesabına göre yıl içinde 274,93 TL gelir elde etmiş ve aynı miktarda gidergerçekleştirmiştir.
3. Ayrıca Parti, teşkilatlandığı iki il örgütüne aitkesin hesabı sunmamıştır.
4. Siyasi partilerin faaliyetlerini yürüttükleri genelmerkez, il ve ilçe başkanlıklarına ait binaların kendi mülkü veya kira olmasıgerekmektedir. Şayet parti yetkililerine ait binalarda siyasi faaliyettebulunuluyor ise (genel merkez, il, ilçe teşkilatının faaliyette bulunduğubinalar) bu takdirde kira sözleşmesi düzenlenerek isabet eden tutarın partiyebağış olarak kaydedilmesi gerekir.
5. Parti yetkililerinin sundukları kesin hesapta, GenelMerkeze ait çok düşük miktarda gelir ve gider gerçekleştiği belirtilmiş;teşkilat kurulmuş olan kırk beş il örgütüne ilişkin herhangi bir gelir ve giderde gösterilmemiştir. Parti Genel Merkezi ve il örgütleri faaliyette olduğunagöre bu teşkilatlara ait en azından yönetim giderlerinin (kira, su, elektrik,telefon, kırtasiye vb.) bulunması gerekir. Partinin gider olarak göstermişolduğu tutarla siyasi faaliyetlerini karşılaması mümkün değildir. Yönetimgiderlerinin hesaplarda görülmemesi kayıt dışı gelir ve gider oluşturulmuşolduğunu göstermektedir. Bu durumda 2820 sayılı Kanun’un 69. maddesinde yeralan bir siyasi partinin bütün gelirlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliğiadına elde edileceği ve 70. maddesinde bulunan bir siyasi partinin bütüngiderlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliği adına yapılacağı hükümlerineaykırı davranılmıştır.
6. Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıt ve belgedüzeninin oluşturulmaması ile hesabın dışında gelir ve gider oluşturulması,inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılıKanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine istinaden gerekliişlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusundabulunulması gerekir.
7. Diğer taraftan ibraz ettiği gelir ve gider ile siyasiparti faaliyetlerini yürütmesi mümkün olmayan Parti Genel Merkez hesabının veherhangi bir bilgi ve belge sunulmayan il örgütlerine ait kesin hesabındenetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2017 yılı hesabının 2820 sayılıKanun uyarınca kabul edilmesi mümkün değildir.
III. SONUÇ
1923 Cumhuriyet Partisinin 2017 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
A. Mahkemeye hesapverilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, hesabın dışındagelir ve gider oluşturulması ve il örgütlerinin kesin hesaplarının sunulmaması,inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
B. Parti GenelMerkez hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2017 yılıhesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,
13/2/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ