ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:2016/85 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
KararSayısı:2017/18
KararTarihi:31.5.2017
R.G.Tarih ve Sayısı:25.7.2017 - 30134
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Ana Parti 2015 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
1. Ana Partinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2015 yılıkesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan belgeler üzerinde yapılaninceleme sonuçlarını içeren ve Raportör M. Emin ŞAHİNER tarafından heyetesunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Parti yetkilileri tarafından sunulan kesin hesapdosyasında, yalnızca 2015 yılında Parti hesabının Anayasa MahkemesiBaşkanlığına sunulduğuna dair genel başkan imzalı yazı gönderilmiş, GenelMerkez kesin hesabı, birleşik kesin hesabı, il örgütlerinin kesin hesapları,Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından alınmış, parti genel merkezi veil örgütlerinin kesin hesaplarının incelenip kabul edildiğine vebirleştirildiğine ilişkin karar, edinilen taşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşantaşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinimtarihlerini ve şekillerini de belirten listeler ile kasa ve banka mutabakat yazılarıise gönderilmemiştir.
3. 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinde, “Siyasipartilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesince yapılır. Anayasa Mahkemesi,siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin Kanuni uygunluğunudenetler.
Siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarakbirleştirilmiş bulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri dekapsayan iller teşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziranayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına vermek zorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynıhesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınırmalların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinimtarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri eklenir.”
4. 111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde iseSiyasi partilerin “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareket eden sorumlularıhakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyon liradan otuzmilyon liraya kadar hafif para cezası verilir.”
hükümleri yer almıştır.
5. Genel Merkez kesin hesabını, birleşikkesin hesabı, il örgütlerinin kesin hesaplarını, Parti Merkez Karar ve YönetimKurulu tarafından alınmış, Parti Genel Merkezi ve il örgütlerinin kesinhesaplarının incelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkin kararı,edindiği taşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerinve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini debelirten listeler ile kasa ve banka mutabakat yazılarını göndermeyen Partiyetkilileri hakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin (b) fıkrasınaistinaden gerekli işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınasuç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Ayrıca Mahkemeye hesap verilebilirşekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması inceleme ve araştırmayıengellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin(c) fıkrasına istinaden gerekli işlemlerin yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
7. Diğer taraftan Parti Genel Merkez hesabıile il örgütlerine ait kesin hesapların denetimi gerçekleştirilemediğinden,Partinin 2015 yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesininmümkün olmadığına karar vermek gerekmiştir.
III- SONUÇ
Ana Partinin 2015 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
1- İl örgütleri kesin hesaplarının, birleşik kesinhesabın, Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından alınmış Parti GenelMerkezi ve il örgütlerinin kesin hesaplarının incelenip kabul edildiğine vebirleştirildiğine ilişkin kararın, edinilen taşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşantaşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinimtarihlerini ve şekillerini de belirten listeler ile kasa ve banka mutabakat yazılarınıngönderilmemesi nedeniyle 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesi ve aynı Kanun’un 111.maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılması içinAnkara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
2- Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıt ve belgedüzeninin oluşturulmaması ile hesabın dışında gelir ve gider oluşturulmasıinceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılıKanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlemyapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
3- Parti Genel Merkez hesabı ile ilörgütlerine ait kesin hesapların denetimi gerçekleştirilemediğinden, Partinin2015 yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkünolmadığına,
31.5.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ