ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2019/39 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2019/44
Karar Tarihi:4/12/2019
R.G.Tarih-Sayısı:12/2/2020-31037
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
As Partinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. As Partinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2018 yılıkesin hesabına ilişkin belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren veRaportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Parti, göndermiş olduğu 2018 yılı Genel Merkez kesinhesabına göre yıl içinde hiçbir gelir elde etmemiş ve hiçbir giderdebulunmamıştır.
3. Siyasi partilerin faaliyetlerini yürüttükleri genelmerkez, il ve ilçe başkanlıklarına ait binaların kendi mülkü veya kira olmasıgerekmektedir. Şayet parti yetkililerine ait binalarda siyasi faaliyettebulunuluyor ise (genel merkez, il, ilçe teşkilatının faaliyette bulunduğubinalar) bu takdirde kira sözleşmesi düzenlenerek isabet eden tutarın partiyebağış olarak kaydedilmesi gerekir.
4. Parti yetkililerinin sundukları kesin hesapta, GenelMerkeze ait çok düşük miktarda gelir ve gider gerçekleştiği belirtilmiş;teşkilat kurulmuş olan on il örgütüne ilişkin herhangi bir gelir ve gider degösterilmemiştir. Parti Genel Merkezinin en azından yönetim giderlerinin (kira,su, elektrik, telefon, kırtasiye vb.) bulunması gerekir. Yönetim gelir vegiderlerinin hesaplarda görülmemesi kayıt dışı gelir ve gider oluşturulduğunugöstermektedir. Bu durumda 2820 sayılı Kanun’un 69. maddesinde yer alan birsiyasi partinin bütün gelirlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliği adına eldeedileceği ve 70. maddesinde bulunan bir siyasi partinin bütün giderlerinin osiyasi partinin tüzel kişiliği adına yapılacağı hükümlerine aykırıdavranılmıştır.
5. Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıt ve belgedüzeninin oluşturulmaması ile hesabın dışında gelir ve gider oluşturulmasıinceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan Kanun’un 111.maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince gerekli işlemlerin yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Diğer taraftan hiçbir gelir elde etmeyerek ve giderdebulunmayarak siyasi parti faaliyetlerini yürütmesi mümkün olmayan Parti GenelMerkez hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2018 yılıhesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesi mümkün değildir.
III. SONUÇ
As Partinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;
A. Mahkemeye hesapverilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, hesabın dışındagelir ve gider oluşturulması ve il örgütlerinin kesin hesaplarının sunulmamasıinceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 111. maddesinin birinci fıkrasının(c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınasuç duyurusunda bulunulmasına,
B. Parti GenelMerkez hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2018 yılıhesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,
4/12/2019 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ