ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2016/22 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2017/9
Karar Tarihi:31.5.2017
R.G. Tarih – Sayısı:21.7.2017- 30130
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Çoğulcu Demokrasi Partisi 2014 yılı kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
1. Çoğulcu Demokrasi Partisinin Anayasa Mahkemesineverdiği 2014 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör M. Emin ŞAHİNERtarafından heyete sunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 2820 sayılı Kanun’un 73. maddesinin üçüncüfıkrasında “İller teşkilatından gönderilenler ve parti merkezine ait olankesin hesapların, Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek kararabağlanacağı” öngörülmüş ve aynı Kanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasındada “Siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmişbulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan illerteşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar AnayasaMahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermekzorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap dönemindeedindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkulkıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini veşekillerini de belirten listeleri eklenir.” denilerek il örgütlerindengönderilen kesin hesaplar ile Parti Genel Merkezine ilişkin kesin hesabınMerkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek karara bağlanacağı, birleştirileceğive birleştirilmiş kesin hesap cetvellerinin Anayasa Mahkemesine sunulacağıhükme bağlanmıştır.
3. Sadece Genel Merkez teşkilatına sahip olanÇoğulcu Demokrasi Partisi, Genel Merkez kesin hesap cetvelini 21.6.2016tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuş, dolayısıyla 2820 sayılı Kanun’un 74.maddesindeki “…Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi içinYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar.” amir hükmüneuymamıştır.
4. 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendinde: “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareketeden sorumluları hakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve 15 milyonliradan 30 milyon liraya kadar hafif para cezası verilir.” denilmektedir.
5. 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesi hükümlerineaykırı hareket eden parti sorumluları hakkında Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Diğer taraftan Parti Genel Başkanı MustafaSAADET tarafından Anayasa Mahkemesi Başkanlığına verilen kesin hesapdosyasında, sadece 2014 yılında Parti hesabının Anayasa Mahkemesi Başkanlığınagönderildiğine dair genel başkan imzalı bir yazı ile 2014 yılına ait gelir vegider bilançosu sunulmuş, Genel Merkez kesin hesabı, edinilen taşınmaz vedeğeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listelerile kasa ve banka mutabakat yazıları ise sunulmamıştır.
7. Genel Merkez kesin hesabı, edinilentaşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve hertürlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirtenlisteler ile kasa ve banka mutabakat yazıları göndermeyen Parti yetkililerihakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin (b) fıkrasına istinaden gerekliişlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusundabulunulması gerekir.
8. Öte yandan PartiGenel Merkez kesin hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden, Partinin 2014yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığınakarar vermek gerekmiştir.
III- SONUÇ
Çoğulcu Demokrasi Partisinin 2014 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
1- Anayasa Mahkemesine, istenen bilgilerin istendiğisürede verilmemesi nedeniyle, Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun’un111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
2- Genel Merkez kesin hesabının, edinilen taşınmaz vedeğeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listelerile kasa ve banka mutabakat yazılarının gönderilmemesi nedeniyle 2820 sayılıKanun’un 74. maddesi ve aynı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suçduyurusunda bulunulmasına,
3- Parti Genel Merkez hesabının denetimigerçekleştirilemediğinden, Partinin 2014 yılı hesabının 2820 sayılı Kanunuyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,
31.5.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ