ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2017/75 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2018/31
Karar Tarihi:4.1.2018
R.G.Tarih - Sayısı:22.3.2018-30368
I. MALİ DENETİMİNKONUSU
Çoğulcu DemokrasiPartisi 2016 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Çoğulcu Demokrasi Partisinin AnayasaMahkemesine verdiği 2016 yılı kesin hesabına ilişkin belgeler üzerinde yapılaninceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Sadettin CEYHAN tarafından heyetesunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Parti tarafından sadece genel başkantarafından imzalanan ve 2016 yılı içerisinde elde edilen toplam gelir ve gidermiktarını neler olduğunu açıklayan bir yazı gönderilmiştir. Genel Merkez ve ilörgütlerine ait 2016 yılı kesin hesabı, Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulutarafından alınmış, Parti Genel Merkez kesin hesabının incelenip kabuledildiğine ve birleştirildiğine ilişkin karar, Partinin 2016 yılında edindiğitaşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve hertürlü hakların değerleriyle edinim tarihlerini ve şekillerini gösteren liste,yılsonu kasa sayım tutanağı ve banka mutabakat yazıları ise gönderilmemiştir.
3. 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinde, “Siyasipartilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesince yapılır. Anayasa Mahkemesi,siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin Kanuni uygunluğunudenetler...
Siyasi partilerin genel başkanları, kararabağlanarak birleştirilmiş bulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlıilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesin hesaplarının onaylı birerörneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için YargıtayCumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasipartinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayıaşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ileedinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri eklenir.” denilmektedir.
4. 111. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendinde ise siyasi partilerin “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareketeden sorumluları hakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve onbeş milyonliradan otuz milyon liraya kadar hafif para cezası verilir.” hükmü yeralmıştır.
5. Genel Merkez hesapcetvelini, Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından alınmış, Parti GenelMerkezi ve il örgütlerinin kesin hesaplarının incelenip kabul edildiğine vebirleştirildiğine ilişkin karar ve aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz vedeğeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listelerigöndermeyen Parti yetkilileri hakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendine istinaden gerekli işlemlerin yapılması içinAnkara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Ayrıca Mahkemeyehesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması inceleme vearaştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesininbirinci fıkrasının (c) bendine istinaden gerekli işlemlerin yapılması içinAnkara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
7. Diğer taraftan PartiGenel Merkez kesin hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden, Partinin 2016yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığınakarar vermek gerekmiştir.
III. SONUÇ
Çoğulcu DemokrasiPartisinin 2016 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
1. Genel Merkeze ait 2016 yılı kesinhesabının, Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından alınmış, Parti GenelMerkezi ve il örgütlerinin kesin hesaplarının incelenip kabul edildiğine vebirleştirildiğine ilişkin kararın ve Partinin 2016 yılında edindiği taşınmaz vedeğeri 100 TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleriyle edinim tarihlerini ve şekillerini gösteren listeningönderilmemesi nedeniyle 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 74. maddesi veaynı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlemyapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
2. Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıtve belge düzeninin oluşturulmaması ile hesabın dışında gelir ve gideroluşturulması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarıncayasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusundabulunulmasına,
3. Parti Genel Merkezkesin hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden, Partinin 2016 yılıhesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,
4.1.2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ