ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2019/33 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2019/43
Karar Tarihi:4/12/2019
R.G.Tarih-Sayısı:12/2/2020-31037
I.MALİ DENETİMİN KONUSU
DoğruYol Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II.İLK İNCELEME
1.Doğru Yol Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2018 yılı kesin hesabınailişkin belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör BurakFIRAT tarafından Heyete sunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nunilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2.Parti, göndermiş olduğu 2018 yılı Genel Merkez kesin hesabında yıl içindegerçekleştirilen gider tutarı 0 (sıfır) olarak gösterilmiştir.
3.Ayrıca Parti, teşkilatlandığı altmış sekiz il örgütüne ait kesin hesabı sunmamıştır.
4.Siyasi partilerin faaliyetlerini yürüttükleri genel merkez, il ve ilçebaşkanlıklarına ait binaların kendi mülkü veya kira olması gerekmektedir. Şayetparti yetkililerine ait binalarda siyasi faaliyette bulunuluyor ise (genelmerkez, il, ilçe teşkilatının faaliyette bulunduğu binalar) bu takdirde kirasözleşmesi düzenlenerek isabet eden tutarın partiye bağış olarak kaydedilmesigerekir.
5.Parti yetkililerinin sundukları kesin hesapta Genel Merkeze ait gidergerçekleşmediği belirtilmiş; teşkilat kurulmuş olan altmış sekiz il örgütüneilişkin herhangi kesin hesap sunulmamıştır. Parti Genel Merkezi faaliyetteolduğuna göre en azından yönetim giderlerinin (kira, su, elektrik, telefon,kırtasiye vb.) bulunması gerekir. Bir partinin, çalışmalarını yoğun olarakyürüttüğü genel merkezinde hiçbir gider gerçekleştirmeyerek siyasi faaliyettebulunması mümkün değildir. Yönetim giderlerinin hesaplarda görülmemesi kayıtdışı gelir ve gider oluşturulduğunu göstermektedir. Bu durumda 2820 sayılıKanun’un 69. maddesinde yer alan bir siyasi partinin bütün gelirlerinin osiyasi partinin tüzel kişiliği adına elde edileceği ve 70. maddesinde bulunanbir siyasi partinin bütün giderlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliği adınayapılacağı hükümlerine aykırı davranılmıştır.
6.Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmamasıile hesabın dışında gelir ve gider oluşturulması inceleme ve araştırmayıengellemeye yönelik eylemler olduğundan Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendi gereğince gerekli işlemlerin yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
7.Diğer taraftan hiçbir giderde bulunmayarak siyasi parti faaliyetleriniyürütmesi mümkün olmayan Parti Genel Merkez hesabının ve herhangi bir bilgi vebelge sunulmayan il örgütlerine ait kesin hesabın denetimigerçekleştirilemediğinden Partinin 2018 yılı hesabının 2820 sayılı Kanunuyarınca kabul edilmesi mümkün değildir.
III. SONUÇ
DoğruYol Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
A. Mahkemeyehesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, hesabındışında gelir ve gider oluşturulması ve il örgütlerinin kesin hesaplarınınsunulmaması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
B. PartiGenel Merkez hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2018 yılıhesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,
4/12/2019tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ