ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:2016/84 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
KararSayısı:2017/17
KararTarihi:31.5.2017
R.G.Tarih ve Sayısı:25.7.2017 - 30134
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Engelsiz Yaşam Partisi 2015 yılı kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
1. Engelsiz Yaşam Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği2015 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör M. Emin ŞAHİNER tarafındanheyete sunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Parti yetkilileri tarafından sunulan kesin hesapdosyasında, 2015 yılında parti hesabının Anayasa Mahkemesi Başkanlığınasunulduğuna dair Genel Başkan imzalı yazı ile boş olarak verilen Genel Merkezkesin hesabı gönderilmiş, birleşik kesin hesabı, il örgütünün kesin hesabı,Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından alınmış parti Genel Merkezi veil örgütünün kesin hesaplarının incelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğineilişkin karar, edinilen taşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşan taşınır malların,menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini veşekillerini de belirten listeler ile kasa ve banka mutabakat yazıları isegönderilmemiştir.
3. 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinde, “Siyasipartilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesince yapılır. Anayasa Mahkemesi,siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin Kanuni uygunluğunudenetler.
Siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarakbirleştirilmiş bulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri dekapsayan iller teşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziranayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına vermek zorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynıhesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınırmalların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinimtarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri eklenir.”
4. 111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde isesiyasi partilerin “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareket eden sorumlularıhakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyon liradan otuzmilyon liraya kadar hafif para cezası verilir.”
hükümleri yer almıştır.
5. İl örgütünün kesin hesabını, birleşikkesin hesabı, Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından alınmış, PartiGenel Merkezi ve il örgütünün kesin hesaplarının incelenip kabul edildiğine vebirleştirildiğine ilişkin kararı, edinilen taşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşantaşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinimtarihlerini ve şekillerini de belirten listeler ile kasa ve banka mutabakat yazılarınıgöndermeyen Parti yetkilileri hakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin (b)fıkrasına istinaden gerekli işlemlerin yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Ayrıca Mahkemeye hesap verilebilirşekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması inceleme ve araştırmayıengellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin(c) fıkrasına istinaden gerekli işlemlerin yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
7. Diğer taraftan Parti Genel Merkez ve ilörgütüne ait kesin hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden, Partinin 2015yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığınakarar vermek gerekmiştir.
III- SONUÇ
Engelsiz Yaşam Partisinin 2015 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- İl örgütü kesin hesabının, birleşik kesin hesabın,Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından alınmış Parti Genel Merkezi veil örgütünün kesin hesaplarının incelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğineilişkin kararın, edinilen taşınmaz ve değeri 100 TL’yi aşan taşınır malların,menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini veşekillerini de belirten listeler ile kasa ve banka mutabakat yazılarınıngönderilmemesi nedeniyle 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesi ve aynı Kanun’un 111.maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılması içinAnkara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
2- Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıt ve belgedüzeninin oluşturulmaması ile hesabın dışında gelir ve gider oluşturulmasıinceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılıKanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlemyapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
3- Parti Genel Merkez ve il örgütüne aitkesin hesapların denetimi gerçekleştirilemediğinden, Partinin 2015 yılıhesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,
31.5.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ