Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2019/23, K.2019/42 Sayılı Karar - 04/12/2019

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2019/23 (Siyasi Parti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2019/42

Karar Tarihi:4/12/2019

R.G.Tarih-Sayısı:12/2/2020-31037

I.MALİ DENETİMİN KONUSU

GençAnadolu Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

II.İLK İNCELEME

1.Genç Anadolu Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2018 yılı kesin hesabınailişkin belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör BurakFIRAT tarafından Heyete sunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nunilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2.Parti tarafından verilen kesin hesap dosyasında Genel Merkez kesin hesapcetvelinde yer alan gelir gider kalemleri arasında tutarsızlık bulunduğu veMersin iline ait gelir ve gidere ilişkin tutarların birleşik kesin hesapcetvelindeki aynı ile ait tutarlarla örtüşmediği görülmüştür.

3.2820 sayılı Kanun’un “Parti bütçeleri ve kesinhesabı” başlıklı 73. maddesininikinci fıkrasında parti hesaplarının bilanço esasına göre düzenleneceği hükümaltına alınmıştır. Bilanço, bir kuruluşun belli bir dönem sonunda alacakverecek durumunu, bütün mal ve para varlığını denk bir biçimde gösteren çizelgedir.Bilançoda yer alan her varlığın bir kaynağı bulunmak zorundadır.

4.Siyasi partilerin faaliyetlerini yürüttükleri genel merkez, il ve ilçebaşkanlıklarına ait binaların kendi mülkü veya kira olması gerekmektedir. Şayetparti yetkililerine ait binalarda siyasi faaliyette bulunuluyor ise (genelmerkez, il, ilçe teşkilatının faaliyette bulunduğu binalar) bu takdirde kirasözleşmesi düzenlenerek isabet eden tutarın partiye bağış olarak kaydedilmesigerekir.

5.Gelir ve gider kalemleri arasında uyumsuzlukların yer alması kayıt dışı gelirve gider oluşturulduğunu göstermektedir. Bu durumda, 2820 sayılı Kanun’un 69. maddesindekibir siyasi partinin bütün gelirlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliği adınaelde edileceği ile aynı Kanun’un 70. maddesindeki bir siyasi partinin bütüngiderlerinin o siyasi Partinin tüzel kişiliği adına yapılacağı hükmüne aykırıdavranılmıştır.

6.Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmamasıile hesabın dışında gelir ve gider oluşturulması inceleme ve araştırmayıengellemeye yönelik eylemler olduğundan Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendi gereğince gerekli işlemlerin yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

7.Diğer taraftan ibraz ettiği gelir ve gider kalemleri tutarlı olmayan PartiGenel Merkez hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2018 yılıhesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesi mümkün değildir.

III. SONUÇ

GençAnadolu Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;

A. Mahkemeyehesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, hesabındışında gelir ve gider oluşturulması ve il örgütlerinin kesin hesaplarınınsunulmaması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

B. PartiGenel Merkez hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2018 yılıhesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,

4/12/2019 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.