Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2014/3, K.2014/70 Sayılı Karar - 17/12/2014

 ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2014/3(Siyasi Parti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2014/70

Karar Günü:17.12.2014

R.G.Tarih-Sayı:20.1.2015-29242

I-MALİ DENETİMİN KONUSU

GüvenPartisi 2013 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

II-İLK İNCELEME

Güven Partisinin AnayasaMahkemesine verdiği 2013 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturanbelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör SadettinCEYHAN tarafından heyete sunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

1- PartiGenel Başkanı Güven ÖZEN tarafından Anayasa Mahkemesi Başkanlığına verilen30.4.2014 gün ve 3409-363 sayılı yazıda, Güven Partisinin Genel Merkez ve ilörgütlerinin 2013 yılına ait herhangi bir gelir ve giderinin olmadığı ifadeedilmiştir. Ayrıca Partinin 2013 yılında edindiği taşınmaz ve değeri yüz milyonlirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü haklarındeğerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listelergönderilmemiştir.

2820 sayılı Kanun’un 74.maddesinde, “Siyasi partilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesince yapılır.Anayasa Mahkemesi, siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerininKanuni uygunluğunu denetler.

Siyasi partilerin genelbaşkanları, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesin hesap ile partimerkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesin hesaplarınınonaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgiiçin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar. Bu belgelere,ilgili siyasi partinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri yüzmilyon lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü haklarındeğerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listelerieklenir.”,

111. maddesinin birincifıkrasının (b) bendinde ise siyasi partilerin “74 üncü madde hükümlerineaykırı hareket eden sorumluları hakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapisve on beş milyon liradan otuz milyon liraya kadar hafif para cezası verilir.”

hükümleri yer almıştır.

Hiçbirgelir ve gideri olmadığı gerekçesiyle Genel Merkez ve il örgülerine ait kesinhesap cetvellerini ve aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri 100TL’yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleriile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri göndermeyen Partiyetkilileri hakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin (b) fıkrasınaistinaden gerekli işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınasuç duyurusunda bulunulması gerekir.

Ayrıcasiyasi partilerin faaliyetlerini yürüttükleri genel merkez, il ve ilçebaşkanlıklarına ait binaların ya kendi mülkü veya kira olması gerekir. Şayetparti yetkililerine ait binalarda siyasi faaliyette bulunuluyor ise (Genelmerkez, il, ilçe teşkilatının faaliyette bulunduğu binalar) bu takdirde kirasözleşmesi düzenlenerek isabet eden tutarın partiye bağış olarak kaydedilmesigerekir.

Partiyetkililerinin sundukları kesin hesapta, Genel Merkez ve il örgütlerine ilişkinher hangi bir gelir ve gider belirtilmemiştir. Parti Genel Merkezi ve ilörgütleri faaliyette olduğuna göre, bu teşkilatlara ait en azından yönetimgiderlerinin (kira, su, elektrik, telefon, kırtasiye vb.) olması gerekir.Yönetim giderlerinin hesaplarda görülmemesi kayıt dışı gelir ve gideroluşturulmuş olduğunu göstermektedir. Bu durumda, 2820 sayılı Kanun’un 69.maddesindeki bir siyasi partinin bütün gelirlerinin o siyasi partinin tüzelkişiliğinin adına elde edileceği ile aynı Kanun’un 70. maddesindeki bir siyasipartinin bütün giderlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliğinin adınayapılacağı hükmüne aykırı davranılmıştır.

Mahkemeyehesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması ile hesabındışında gelir ve gider oluşturulması inceleme ve araştırmayı engellemeyeyönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin (c) fıkrasınaistinaden gerekli işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınasuç duyurusunda bulunulması gerekir.

Diğertaraftan, gelir ve gideri olmadığı beyan edilerek herhangi bir bilgi ve belgeibraz edilmeyen Parti Genel Merkez ve il örgütlerine ait kesin hesabınındenetimi gerçekleştirilemediğinden, Partinin 2013 yılı hesabının 2820 sayılıKanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına karar vermek gerekmiştir.

III- SONUÇ

GüvenPartisinin 2013 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;

1- Genel Merkez ve il örgütlerineait 2013 yılı kesin hesabının ve Partinin 2013 yılında edindiği taşınmaz vedeğeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleriyle edinim tarihlerini ve şekillerini gösteren listeningönderilmemesi nedeniyle 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 74. maddesi veaynı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlemyapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

2- Mahkemeye hesap verilebilirşekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması ile hesabın dışında gelir vegider oluşturulması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemlerolduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendiuyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suçduyurusunda bulunulmasına,

3-Gelir ve gideri olmadığı beyan edilerek herhangi bir bilgi ve belge ibrazedilmeyen Parti Genel Merkez ve il örgütlerine ait kesin hesapların denetimigerçekleştirilemediğinden, Partinin 2013 yılı hesabının 2820 sayılı Kanunuyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,

17.12.2014gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.